Św. Piotr w Rzymie - nie tylko szczątki w Bazylice Watykańskiej
Znajdujące się w podziemiach Bazyliki św. Piotra w Watykanie szczątki św. Piotra nie są jedynym śladem jego obecności w Rzymie. Zachowało się ich więcej. Istnieje wiele świadectw we wczesnej literaturze chrześcijańskiej dowodzących obecności pierwszego papieża w Wiecznym Mieście.
Dokładnie nad relikwiami św. Piotra znajduje się słynna konfesja, zaprojektowana przez Gian Lorenzo Berniniego. W podziemiach można zobaczyć łaciński napis: Sepulcrum Santi Petri Apostoli, czyli Grób św. Piotra Apostoła. Jeszcze niżej, w kryptach, widoczne są pozostałości świątyni zbudowanej na początku IV w. przez cesarza Konstantyna.
Wiarygodne świadectwa
Na temat pobytu i męczeńskiej śmierci św. Piotra Apostoła w Rzymie istnieje wiele świadectw we wczesnej literaturze chrześcijańskiej. Szczególne miejsce zajmuje wśród nich List św. Klemensa Rzymskiego, czwartego papieża, po Piotrze, Linusie i Anaklecie, napisany pod koniec I w. do Kościoła w Koryncie. W starożytności otaczano to pismo tak wielkim szacunkiem, że było ono publicznie czytane w niektórych wspólnotach kościelnych, a nawet zostało włączone do kanonu Nowego Testamentu. Zostało jednak z niego usunięte, co nie zmniejszyło jego powagi.
List został napisany w języku greckim prawdopodobnie ok. 96-98 r. n.e. Można to ustalić z dużym prawdopodobieństwem na podstawie niektórych cech wewnętrznych i zewnętrznych. Autor wspomina m.in. o prześladowaniu chrześcijan za cesarza Nerona w 67 r., ale także o innym, które bezpośrednio dotknęło wspólnotę rzymską, a które miało miejsce za cesarza Domicjana w latach 95-96. Poza tym św. Klemens przewodził Kościołowi rzymskiemu ok. 91-101 r. n.e. List św. Klemensa powstał zatem ok. 30 lat po śmierci Apostołów Piotra i Pawła. Przypuszczalnie żyli jeszcze ci, którzy pamiętali ich męczeństwo.
W liście można znaleźć najstarsze wzmianki o pobycie dwóch Apostołów w Rzymie i ich męczeńskiej śmierci: „Popatrzmy na świętych Apostołów: Piotra nie raz i nie dwa, ale wiele razy spotykała ciężka próba z powodu niegodziwej zazdrości, a złożywszy w ten sposób swoje świadectwo, odszedł do chwały, na którą sobie zasłużył” (5, 4). Warto tu dodać, że użyty w tym zdaniu grecki czasownik martyrein – „złożyć świadectwo” – oznaczał tyle samo co „ponieść męczeństwo” i że właśnie to zdanie jest najstarszym zachowanym stwierdzeniem o męczeństwie św. Piotra w Rzymie.
Późniejsze wzmianki o tym fakcie znajdują się u Tertuliana († ok. 220) i u Orygenesa (†254). Inny wielki świadek pierwszych wieków chrześcijaństwa, św. Ireneusz, biskup Lyonu († ok. 202), mówi o Piotrze i Pawle jako założycielach Kościoła w Rzymie. We wszystkich tych świadectwach chodzi o pisarzy ważnych nie tylko dla doktryny chrześcijańskiej, obrony i wykładu prawd wiary, ale także dla historii. Dlatego dzisiaj, wziąwszy pod uwagę także pisma autorów pogańskich, zwłaszcza Tacyta († ok. 120) do rzadkości należą ci, którzy zaprzeczaliby pobytowi św. Piotra i św. Pawła w Rzymie i ich męczeńskiej śmierci.
Nieznana dokładna data męczeńskiej śmierci i szczegóły pobytu w Rzymie
Nie znamy jednak dokładnej daty przybycia św. Piotra do Rzymu. Nie wiemy też, ile lat tutaj przeżył. Jak pisze ks. prof. Waldemar Turek w artykule, który ukazał się w czasopiśmie „Idziemy”, pierwszy papież najprawdopodobniej dotarł do Rzymu za panowania cesarza Klaudiusza (41-54), na początku lat pięćdziesiątych, i poniósł męczeńską śmierć w roku 64 albo 67. A zatem przebywał w Rzymie ok. 10-15 lat.
Nie wiadomo do końca, gdzie św. Piotr mieszkał w Wiecznym Mieście. Być może był to region dzisiejszego Zatybrza, gdzie gromadzili się pierwsi rzymscy uczniowie Chrystusa. Nie wiemy również czy Apostoł swoją działalność ograniczał jedynie do Rzymu, czy też głosił Ewangelię także poza jego murami. Nie mamy wiarygodnych źródeł, żeby dokładnie określić, jak wyglądało codzienne życie Apostoła w Rzymie i w jaki sposób starał się umacniać wierzących i nawracać pogan. Istnieją jedynie apokryfy, które w sposób dość dowolny próbują zapełnić te luki.
Warto dodać, że w Nowym Testamencie istnieją dwa listy rozpoczynające się od imienia apostoła. Pisze on z Rzymu, gdzie przebywa z Markiem, aby pokrzepić wiarę adresatów, w kontekście prób, jakie ich spotykają.
Opracowane na podstawie artykułu ks. prof. Waldemara Turka w czasopiśmie „Idziemy”
Tydzień z Wiara.pl