VI Światowy Kongres Tłumaczy Literatury Polskiej
Od 2 do 4 lipca br. w Krakowie odbywał się VI Światowy Kongres Tłumaczy Literatury Polskiej.
Wzięło w nim udział ponad 200 tłumaczek i tłumaczy z kilkudziesięciu krajów świata w większości z Europy, ale także z Ameryki Północnej i Południowej oraz Azji. Organizowany przez Instytut Książki Kongres finansowany ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Kulturowego, jest najważniejszym międzynarodowym wydarzeniem poświęconym przekładowi i promocji polskiej literatury na świecie. Pierwszy taki Kongres miał miejsce w 2005 r.. Od tego czasu Instytut Książki organizuje wydarzenie cyklicznie co cztery lata.
W tym roku „Transatlantykiem” - główną nagrodą dla wybitnych tłumaczy naszej literatury, został uhonorowany Tapani Kärkkäinen – wybitny tłumacz na język fiński, który ma w swoim dorobku przekłady m.in. Olgi Tokarczuk, ale też naszych klasyków. Do Krakowa przyjechali zarówno tłumacze z imponującym dorobkiem, tacy jak Antonia Lloyd-Jones, jedna z najwybitniejszych brytyjskich tłumaczek naszej literatury, ambasadorka polskiej kultury w świecie anglosaskim czy Hanif Janabi, zajmujący się przekładami na arabski, wcześniejszy laureat „Transatlantyku”, ale też przedstawiciele młodszej generacji, jak Magdalena Zebracka z USA. Goście mogli się spotkać z polskimi autorami, wydawcami oraz przedstawicielami branży książki. Wśród autorów byli m. innymi - Eliza Kącka, Renata Lis, Jacek Dukaj, Mariusz Szczygieł, Zyta Rudzka, Małgorzata Lebda, Tomasz Różycki. W programie znajdowały się wykłady poświęcone zjawiskom we współczesnej literaturze polskiej, mające na celu przybliżenie interesujących, według organizatorów, zjawisk.
O tym co nowego w prozie mówił Przemysław Czapliński. W panelu prowadzonym przez Annę Karczewską zastanawiano się jak wiele wspólnego ma „Lalka” Prusa z „Czarodziejską górą” Manna. Trzy nagrody poetyckie - im. Wisławy Szymborskiej, GDYNIA i Wrocławską Nagrodę Poetycką Silesius zaprezentowali ich jurorzy bądź sekretarze gremium oceniającego. Żal, że nie uwzględniono nagrody im. K. I. Gałczyńskiego „Orfeusz” - też ukierunkowaną na promowanie poezji. Grzegorz Jankowicz dokonał prezentacji kondycji współczesnego eseju. Jakub Skurtys w swoim wykładzie „Co nowego w poezji?” zaznaczył, że organizator przedsięwzięcia - Instytut Książki, podczas kadencji nowego dyrektora Jankowicza, nie stawia na promowanie poezji konserwatywnej, wchodzącej w obszary metafizyki, bo tym zajmowano się przez ostatnie lata.
Przyglądając się tłumaczeniom literatury polskiej na języki obce dofinansowanych przez Instytut Książki można powiedzieć, że duży wpływa ma skala popularności naszych autorów, podbijana przez przyznawane im nagrody, ale też publikacje krytyczne i gusty samych translatorów. Na czele listy tłumaczonych uplasowali się prozaicy: Stanisław Lem, Witold Gombrowicz, Olga Tokarczuk, Henryk Sienkiewicz, Witold Szabłowski, Wiesław Myśliwski.
W ramach wydarzenia odbyły się również minitargi książki, w których wzięli udział: Agencja Literacko-scenariuszowa Beaty Stasińskiej, Czarna Owca, Wydawnictwo Czarne, Dowody, Dwie Siostry, Grupa Wydawnicza Foksal, Grupa Zwierciadło, Ha!Art, KaBooks, Karakter, Kultura Gniewu, Marginesy, Mięta, PIW, Powergraph, SIW Znak, Syndykat Autorów, Timof Comics, Warstwy, Wydawnictwo Literackie i Wydawnictwo Poznańskie.
Jak na każdej tego typu imprezie najważniejsze były spotkania w kuluarach sprzyjające prywatnym rozmowom nie tylko o pisaniu i tłumaczeniu, ale zadzierzgnięciu więzów przyjaźni. I chwała za to Instytutowi Książki i odpowiedzialnym za to wydarzenie jego pracownikom, dzięki którym mogliśmy pobyć w przyjacielskiej atmosferze przez całe trzy dni w Krakowie.
GN 48/2025 DODANE 27.11.2025 AKTUALIZACJA 27.11.2025
Barbara Gruszka-Zych Dziennikarka działu „Kultura”. W „Gościu” od 1988 r., reportażystka, poetka, pisarka, krytyk literacki. Należy m. innymi do: Stowarzyszenia Pisarzy Polskich, Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich, Górnośląskiego Towarzystwa Literackiego. Wydała ponad dwadzieścia tomików wierszy. Opublikowała też zbiory reportaży oraz książki wspomnieniowe. Laureatka wielu prestiżowych nagród. Wybory jej wierszy zostały wydane po litewsku i rosyjsku w Kownie, Wilnie, Petersburgu i Petersburgu i Wilnie.