Ukraina: dymisja ministra obrony może utrudnić sukces w wojnie
"Powolna degradacja strategiczna"?
Odwołanie ministra obrony Mychajła Fedorowa po zaledwie pół roku na stanowisku może mieć katastrofalne konsekwencje dla starań Ukrainy, by zwyciężyć w wojnie z Rosją - ocenił portal Kyiv Independent. W ocenie serwisu prezydent Wołodymyr Zełenski skierował tą decyzją kraj na ścieżkę "powolnej degradacji strategicznej".
35-letni Fedorow był najmłodszym ministrem obrony w historii Ukrainy i urzędnikiem, który stawiał na prowadzenie wojny z użyciem zaawansowanych technologii. Jego środowa dymisja nastąpiła niespodziewanie, kilka dni po ogłoszeniu przez prezydenta Zełenskiego odwołania premierki Julii Swyrydenko i jej gabinetu ministrów.
Głowa państwa nie podała wyczerpującego uzasadnienia tej decyzji natychmiast po jej ogłoszeniu. W czwartek prezydent jednak przyznał, że kontekstem tego postanowienia być konflikt Fedorowa z naczelnym dowódcą Sił Zbrojnych Ukrainy, generałem Ołeksandrem Syrskim, który chce prowadzić wojnę w bardziej konwencjonalny sposób.
W czwartkowym artykule Kyiv Independent zaznaczono, że decyzja Zełenskiego wpisuje się w tendencję do odwoływania wysokiej rangi urzędników i dowódców wojskowych, cieszących się zbyt dużym poparciem społecznym. W lutym 2024 r. prezydent zarządził zmianę byłego naczelnego dowódcy ukraińskiej armii, Wałerija Załużnego, który do dziś plasuje się na jednym z najwyższych miejsc w rankingach zaufania do osób publicznych w kraju. Od marca 2024 r. Załużny jest ambasadorem Ukrainy w Wielkiej Brytanii.
Portal zaznaczył, że dymisja Fedorowa nastąpiła przed hipotetycznymi wyborami prezydenckimi. Władze w Kijowie podkreślają jednak, że nie dojdzie do nich, dopóki Rosja nie zaprzestanie ataków na Ukrainę.
"Urzędnicy, którym zarzuca się korupcję, niekompetencję lub niegospodarność, często spotykali się ze znacznie większą wyrozumiałością - a nawet ochroną ze strony Zełenskiego - o ile nie stanowili zagrożenia dla jego poparcia społecznego" - ocenili autorzy artykułu. "Jednak spośród wszystkich wątpliwych decyzji kadrowych Zełenskiego właśnie dymisja Fedorowa może mieć najbardziej katastrofalne konsekwencje dla działań wojennych Ukrainy" - dodali.
W obliczu walk ze znacznie liczniejszą rosyjską armią Kijów potrzebuje asymetrycznej strategii opartej na zaawansowanych technologiach i kreatywnym podejściu, by zdobyć przewagę nad przeciwnikiem. I Fedorow zdawał sobie z tego sprawę. Ukrainie udało się spowolnić ofensywę Rosjan na froncie w ostatnich miesiącach, czyli w czasie urzędowania Fedorowa w resorcie obrony - zauważył kijowski portal.
"Maksymalizacja przewagi technologicznej, oparta na danych optymalizacja wszystkich procesów - od zaopatrzenia po zarządzanie kadrami - oraz usprawnienie dystrybucji dronów do jednostek na pierwszej linii frontu: wszystko to miało na celu zniweczenie rosyjskich celów wojennych, wymuszenie pokoju na warunkach Kijowa oraz ochronę życia Ukraińców" - podkreślono w artykule Kyiv Independent.
W czasie swojej krótkiej kadencji Fedorow doprowadził do zablokowania dostępu do systemów Starlink dla rosyjskich wojsk, zreformował skorumpowany system zakupów zbrojeniowych i wprowadził konkurencyjne przetargi w przypadku większości zamówień. Portal ocenił, że były minister prawdopodobnie zaoszczędził w ten sposób ogromne sumy ze środków publicznych.
Co więcej, decyzje Fedorowa skutkowały efektywną kampanią uderzeń krótkiego i dalekiego zasięgu na cele położone w głębi Rosji, a także odcięciem armii przeciwnika od niektórych kluczowych szlaków logistycznych.
Były już urzędnik wprowadził wiele tych zmian wbrew woli Syrskiego i dążył do jeszcze głębszych reform. Jednym z najbardziej zapalnych punktów pozostaje jednak - z perspektywy ukraińskiego społeczeństwa - zmiana systemu mobilizacji, której Fedorow nie zdołał doprowadzić do końca. Podczas czwartkowego briefingu prasowego wskazywał m.in. na opór ze strony kierownictwa wojskowego i uporczywe przeszkody biurokratyczne. W jego ocenie zmiany są niemożliwe bez "nowego porozumienia społecznego" - podkreślił Kyiv Independent.
"Nasi ludzie nie potrzebują nadzorcy z pałką, który siłą będzie ich pchał na linię frontu. Ludzie potrzebują jasnych umów, konkretnych terminów służby, przejrzystego wsparcia i ludzkiego traktowania" - mówił Fedorow.
W czwartek rano Ukraińcy wyszli na ulice największych miast w kraju, by wyrazić sprzeciw wobec dymisji ministra. Protesty miały podobny charakter do tych sprzed dokładnie roku, kiedy w kraju wybuchły masowe demonstracje przeciwko uchwaleniu przez parlament, Radę Najwyższą, ustawy uderzającej w niezależność dwóch największych organów antykorupcyjnych. Po pierwotnym podpisaniu kontrowersyjnej legislacji, prezydent ostatecznie podpisał ustawę przywracającą tym instytucjom niezawisłość.
Obowiązki ministra obrony zostały tymczasowo powierzone szefowi Służby Bezpieczeństwa Ukrainy (SBU) gen. Jewhenijowi Chmarze. Zmiany mogą nastąpić także w resorcie dyplomacji, dotychczas kierowanym przez Andrija Sybihę.
Nowym szefem rządu został dotychczasowy prezes państwowego koncernu Naftohaz, Serhij Korecki.
W czwartek parlament Ukrainy udał się na przerwę letnią, która potrwa do 18 sierpnia.