
O tajemnicy Eucharystii jako sakramencie jedności i zadatku przyszłego królestwa Bożego mówił dziś Ojciec Święty podczas ostatniej przed wakacyjną przerwą audiencji ogólnej. Papież kontynuował omawianie Konstytucji Sacrosanctum Concilium II Soboru Watykańskiego o liturgii świętej.
Drodzy Bracia i Siostry, dzień dobry i witajcie!
Kontynuujemy Katechezy o dokumentach Soboru Watykańskiego II, dziś w szczególności o Konstytucji Sacrosanctum Concilium ( SC ) o liturgii świętej.
Kiedy św. Augustyn pragnie wyjaśnić nowo ochrzczonym tajemnicę Ciała Chrystusa, powraca do wysłuchanego przez nas fragmentu św. Pawła: „Wy przeto jesteście Ciałem Chrystusa i poszczególnymi [Jego] członkami” ( 1 Kor 12, 27). I dodaje: „Stamtąd otrzymujecie waszą tajemnicę. Na to, czym jesteście, odpowiadacie «Amen», a tak odpowiadając, składacie podpis. Słyszysz bowiem: «Ciało Chrystusa», i odpowiadasz: «Amen». Bądź więc członkiem Kościoła, aby to «Amen» znaczyło prawdę. (…) Bądźcie tym, co widzicie, i przyjmujcie to, czym jesteście” ( Sermo 272 , PL 38, 1247) [1] .
Zaraz po przypomnieniu Ostatniej Wieczerzy Jezusa Konstytucja o liturgii mówi o Eucharystii używając tych augustiańskich odniesień. Dla chrześcijan udział w stole Pańskim oznacza bowiem, by byli „kształtowani przez słowo Boże, posilali się przy stole Ciała Pańskiego i składali Bogu dziękczynienie” ( SC , 48). Przyjmując Go w Jego Słowie i w Eucharystii, stajemy się tym, co przyjmujemy. Stajemy się Ciałem, którego Głową jest Chrystus Zmartwychwstały, zasiadający po prawicy Ojca (por. Kol 1,18), który przygotowuje nam miejsce w niebie (por. J 14,3): Eucharystia jest więc sakramentem nadchodzącego Królestwa. Jest Chlebem na drogę, prowadzącym nas ku niebieskiej Ojczyźnie, aż po błogosławiony dzień, gdy „Bóg będzie wszystkim we wszystkich” ( 1 Kor 15, 28).
Zgromadzenie liturgiczne składa Ofiarę „nie tylko przez ręce kapłana, lecz także razem z nim” ( SC , 48). W tej perspektywie Eucharystia jest formą duchowej ofiary chrześcijan (por. Hbr 13, 16; Rz 12, 1), ponieważ stanowi drogę zjednoczenia z Bogiem i wzajemnej jedności. Uczestnicząc w niej, uczą się oni „ofiarowywać samych siebie i za pośrednictwem Chrystusa z każdym dniem doskonalić się w zjednoczeniu z Bogiem i wzajemnie ze sobą” ( tamże ). W ten sposób Eucharystia, włączając nas w Chrystusa, uczy nas przyjmować styl życia samego Pana Jezusa, naznaczony bezinteresownym darem z siebie. Dar ten wprowadza nas zatem w dynamikę jedności, która staje się mocnym antidotum na zaczyny podziału podkopujące nasz świat, nasze wspólnoty, nasze rodziny i nasze serce (por. SC , 47).
Najdrożsi, gdy uczestniczymy w Eucharystii, jesteśmy zaproszeni do słuchania Słowa Bożego i do karmienia się przy stole Pana, gdzie On sam ofiaruje się Ojcu. Te dwie części Mszy świętej – liturgia słowa i liturgia eucharystyczna – „tak ściśle łączą się ze sobą, że stanowią jeden akt kultu” ( SC , 56).
W odniesieniu do Słowa, trzeba pamiętać, że nie chodzi jedynie o zdobywanie intelektualnej wiedzy o Piśmie, lecz o przyjęcie Słowa „żywego i skutecznego” ( Hbr 4, 12), skierowanego przez Boga do wszystkich, a zarazem do każdego z osobna; Słowa, które wraz z Chlebem eucharystycznym karmi i podtrzymuje oraz przeprowadza nas z upadku grzechu do nowego życia w Chrystusie. „Eucharystia otwiera nas na zrozumienie Pisma świętego, tak jak Pismo święte oświeca i wyjaśnia tajemnicę eucharystyczną” (Benedykt XVI, Posynod. Adhort. apost. Verbum Domini , 55).
Sobór Watykański II polecił, aby „szerzej otworzyć skarbiec biblijny”, tak by wiernym „obficiej zastawić stół słowa Bożego” ( SC , 51). Reforma liturgiczna przełożyła to wezwanie na ów skarb, jakim jest Lekcjonarz , czyli księga gromadząca wszystkie czytania biblijne przeznaczone do celebracji liturgicznych. To bogactwo zaczerpnięto z najczystszego źródła żywej Tradycji, która łączy „zdrową tradycję” z otwarciem na „uprawniony postęp” ( SC , 23).
Początek rozdziału drugiego Konstytucji o liturgii utkany jest z odniesień do wielkiego nurtu Tradycji, który płynie od Ojców Kościoła aż do nas. Zacytuję go: „Nasz Zbawiciel podczas Ostatniej Wieczerzy, tej nocy, kiedy został wydany, ustanowił eucharystyczną Ofiarę swojego Ciała i Krwi, aby w niej na całe wieki, aż do swego przyjścia, utrwalić ofiarę krzyża i tak powierzyć Kościołowi, umiłowanej Oblubienicy, pamiątkę swej męki i zmartwychwstania, sakrament miłosierdzia, znak jedności, węzeł miłości, ucztę paschalną, w której przyjmujemy Chrystusa, duszę napełniamy łaską i otrzymujemy zadatek przyszłej chwały” ( SC , 47).
Drodzy bracia i siostry, czerpmy z wiarą z tego źródła Bożego życia i pozwólmy się przemieniać przez misterium, które celebrujemy.
[1] Karmię was tym, czym sam żyję. Ojcowie Kościoła prowadzą przez święta roku kościelnego , oprac. M. Starowieyski, komentarze J. Miazek, Kraków 2015, s. 285.
Intencje papieskie