Nadchodzi upał. Dowiedz się, jak się zachować

Departament Komunikacji Społecznej

ul. Słonimska 1

15-950 Białystok

tel.: 85 879 79 79

Dodana : 25.06.2026 10:58

W najbliższy weekend (27–28 czerwca) do Białegostoku i województwa podlaskiego napłynie fala upałów. Synoptycy prognozują temperaturę przekraczającą 30°C, a w niedzielę termometry mogą wskazać nawet 35-36°C. Warto pamiętać o zasadach, które pomogą bezpiecznie przetrwać wysokie temperatury.

Wraz ze wzrostem temperatur znacząco wzrasta ryzyko odwodnienia oraz przegrzania organizmu. Upał może doprowadzić do wystąpienia udaru słonecznego lub cieplnego, który jest stanem zagrażającym zdrowiu, a nawet życiu. Objawami udaru są zmęczenie, silne bóle i zawroty głowy, nudności, gorączka, szum w uszach, drgawki, wzrost temperatury ciała zagrażający życiu, przyspieszone bicie serca i oddech. Upał wpływa również na układ nerwowy człowieka. Wysokie temperatury mogą powodować ospałość, zdenerwowanie, a także wpływają na poziom koncentracji i efektywność pracy, co należy mieć na uwadze m.in. podczas prowadzenia samochodu.

Jeśli odczuwasz zawroty głowy, osłabienie, niepokój lub dotkliwe pragnienie i ból głowy, zadzwoń pod numer alarmowy (tel. 112). Jeśli to możliwe, przenieś się w chłodne miejsce. Jeżeli przyjmujesz leki, bądź w stałym kontakcie z lekarzem, aby sprawdzić, jaki mają wpływ na termoregulację i równowagę wodno-elektrolitową.

Wysokie temperatury są szczególnie niebezpieczne dla osób starszych i dzieci. Trzeba również zadbać o zwierzęta, gdyż wysoka temperatura także u nich może prowadzić do przegrzania organizmu. Pamiętaj, że zwierzęta stałocieplne nie mają gruczołów potowych i regulują ciepłotę ciała innymi sposobami. Psy wykorzystują np. odparowywanie śliny z jęzora podczas dyszenia. Dlatego, pozostawiając psa w samochodzie na słońcu, narażasz go na śmierć.

W ciągu dnia zamknij w domu okna i żaluzje, by ograniczyć napływ gorącego powietrza do pomieszczeń (szczególnie po stronie nasłonecznionej). Okna otwieraj nad ranem i na noc, kiedy temperatura jest niższa – jeżeli oczywiście warunki bezpieczeństwa na to pozwalają. Noś lekką i przewiewną odzież z tkanin naturalnych, w jasnych kolorach. Wspomoże to właściwą termoregulację organizmu.

Unikaj skrajnych temperatur – jeżeli pracujesz w klimatyzowanych pomieszczeniach, nie wychodź od razu na zewnątrz, gdzie panuje upał – może to spowodować szok termiczny, zwłaszcza u starszych i bardzo młodych ludzi.

Ogranicz opalanie, ponieważ zbyt długie przebywanie na słońcu jest szkodliwe dla organizmu, który łatwo może ulec przegrzaniu, a skóra poparzeniu. Przebywaj na słońcu nie dłużej niż 2 godziny dziennie, stosując przy tym kremy ochronne.

Unikaj forsownego wysiłku fizycznego w najgorętszej porze dnia. Wysiłek fizyczny, jak np. bieganie, może doprowadzić do odwodnienia, skurczów mięśni spowodowanych odwodnieniem i utratą minerałów, przegrzania organizmu lub udaru cieplnego.

Będąc nad wodą pamiętaj, że nie wolno gwałtownie wchodzić do niej bezpośrednio po opalaniu – zanim zaczniesz pływać, opłucz ciało (twarz, klatkę piersiową) wodą, do której wchodzisz i dopiero wtedy powoli się w niej zanurz.

Podróżując samochodem, częściej rób przerwy i odpoczywaj w zacienionych miejscach, aby złagodzić negatywny wpływ wysokiej temperatury na koncentrację.

W upalne dni przygotowuj lekkie posiłki, bazujące na owocach i warzywach, które dostarczają organizmowi niezbędnych składników mineralnych i witamin. Unikaj tłustych, smażonych i wysokokalorycznych dań, które dodatkowo obciążają i tak zmęczony upałem organizm. Wysokie temperatury sprzyjają rozwojowi bakterii salmonelli, dlatego unikaj pokarmów z surowych jajek, a także często i dokładnie myj ręce. Unikaj alkoholu, ponieważ sprzyja odwodnieniu organizmu.

Pod żadnym pozorem nie zostawiaj dzieci i zwierząt w zaparkowanym pojeździe. Temperatura w nagrzanym samochodzie może przekraczać nawet 50-60°C. Dzieci nie powinny przebywać na zewnątrz w najgorętszych godzinach dnia. Jeżeli musisz wyjść, ubierz dziecko w lekką, przepuszczającą powietrze, jasną odzież. Pamiętaj o czapce, najlepiej z daszkiem. Chroń dziecko przed słońcem, m.in. używając parasolki nad wózkiem nawet wtedy, kiedy ten stoi w ocienionym miejscu. Podawaj mu letnie, lecz nie zimne napoje, w szczególności ziołowe i/lub owocowe herbatki, a także wodę mineralną lub sok. Kąp w letniej (nie zimnej) wodzie.

Seniorzy w czasie wysokich temperatur nie powinni wychodzić z domu. Jeżeli jest to niezbędne, to koniecznie z nakryciem głowy. Osoby starsze zwykle przyjmują większe ilości leków. Podczas upałów, gdy organizm się odwadnia, ich stężenie w organizmie może się zwiększyć nawet do zagrażającego życiu. W związku z tym powinny one bardzo uważnie monitorować swoje samopoczucie.

Podczas opalania stosuj kremy z filtrem SPF (sun protection factor). Pamiętaj jednak, że kosmetyki z filtrem nie zapewniają pełnej ochrony. Zmniejszają jedynie ryzyko powstania poparzeń.

Stopnie ochrony:

SPF 2–6 – słaby

SPF 9–12 – średni

SPF 15–25 – wysoki

SPF 30–50 – bardzo wysoki

SPF >50 – ultra wysoki

Kosmetyki z filtrem zawsze nanoś na skórę przed wyjściem na słońce. Efektywność ochrony przed promieniowaniem UV spada z czasem. Pamiętaj, aby ponownie posmarować się kremem, gdy się spocisz, po pływaniu lub po wytarciu skóry ręcznikiem.

Warto wiedzieć, że za upał uznaje się sytuację, gdy temperatura powietrza przekracza 30°C. Najwyższe temperatury występują zwykle między godz. 15.00 a 18.00, natomiast największe promieniowanie UV notowane jest między godz. 12.00 a 13.00.

Opracowanie: Kamila Bogacewicz

Upały Broszura

Czytaj cały artykuł u źródła — Miasto Białystok (Urząd Miejski w Białymstoku)