Prezydent blokuje windfall tax na paliwa, rząd ostrzega przed drożyzną

Prezydent RP skierował do Trybunału Konstytucyjnego ustawę o podatku od nadzwyczajnych zysków ze sprzedaży paliw ciekłych, blokując tym samym wpływy do budżetu państwa szacowane na 4 miliardy złotych. Decyzja ta wywołała natychmiastową i ostrą reakcję Ministerstwa Energii. Przedstawiciele resortu ostrzegają, że brak tych środków bezpośrednio zagrozi finansowaniu działań osłonowych chroniących polskich kierowców, przedsiębiorców oraz rolników przed drastycznymi podwyżkami cen na stacjach benzynowych.

Nowy podatek pod lupą sądu konstytucyjnego Rządowy projekt ustawy z dnia 3 lipca 2026 roku miał na celu opodatkowanie nadzwyczajnych zysków wypracowanych przez firmy paliwowe od marca do grudnia 2026 roku. Jednak 24 lipca 2026 roku Prezydent podjął decyzję o skierowaniu dokumentu do Trybunału Konstytucyjnego w trybie kontroli prewencyjnej. Głównym argumentem głowy państwa jest zarzut naruszenia konstytucyjnej zasady niedziałania prawa wstecz (retroakcji), ponieważ nowe obciążenia fiskalne miałyby objąć okres sprzed momentu wejścia przepisów w życie. Zastosowanie procedury prewencyjnej całkowicie zamraża proces legislacyjny – do czasu wydania ostatecznego wyroku przez Trybunał ustawa nie może zostać podpisana ani zacząć obowiązywać.

Anatomia windfall tax, czyli kto miał zapłacić? Ministerstwo Energii odpiera zarzuty i uspokaja, że mechanizm podatkowy został skonstruowany precyzyjnie, by nie obciążać standardowej działalności firm. Konstrukcja podatku od nadzysków opierała się na konkretnych założeniach:

Wybiórcze działanie : Podatek miał objąć wyłącznie producentów oraz licencjonowanych importerów paliw ciekłych. Wysoki próg referencyjny : Punktem odniesienia była średnia marża zyskowności przedsiębiorstwa uzyskana w 2025 roku, podniesiona dodatkowo o 20% marginesu bezpieczeństwa. Wysoka stawka od nadwyżki : Dopiero zysk przekraczający ten podwyższony poziom miał zostać opodatkowany stawką 60%.

Resort tłumaczy potrzebę wprowadzenia tych zmian anomalią rynkową z pierwszej połowy 2026 roku, gdy eskalacja konfliktu na Bliskim Wschodzie wywołała skok cen ropy. Wiele koncernów kupowało surowiec po starych, niskich cenach kontraktowych, a sprzedawało paliwa po nowych, znacznie wyższych stawkach hurtowych, co wygenerowało sztuczne i gigantyczne zyski marżowe kosztem klientów detalicznych.

Program CPN pod znakiem zapytania Zablokowane przez weto prewencyjne 4 miliardy złotych (z czego 3,8 mld miało wpłynąć jeszcze w 2026 r., a 0,2 mld w 2027 r.) miały bezpośrednio zasilić budżet państwa. Pieniądze te planowano przeznaczyć na pokrycie blisko 85% kosztów programu osłonowego CPN, czyli „Ceny Paliw Niżej”, którego dotychczasowy koszt zamknął się w kwocie 4,7 mld złotych. Wiceminister Energii Konrad Wojnarowski w ostrych słowach skomentował decyzję Pałacu Prezydenckiego, wskazując, że od teraz każda podwyżka cen na stacjach benzynowych będzie miała konkretny adres polityczny. Rząd argumentuje, że nadzwyczajne podatki od nadzysków w okresach kryzysowych to powszechna i sprawdzona praktyka w Unii Europejskiej. Podobne rozwiązania (np. odpisy od przychodów wytwórców energii czy składki solidarnościowe od spółek węglowych) były już z sukcesem stosowane w Polsce w latach 2022–2023.

Źródła:

Komunikat prasowy Ministerstwa Energii z dnia 27.07.2026 r.: 4 mld zł na finansowanie programu CPN zablokowane. Prezydent RP skierował ustawę o podatku od nadzwyczajnych zysków do Trybunału Konstytucyjnego (gov.pl/web/energia).

Czytaj cały artykuł u źródła — StronyMonki.pl