Jak często można podwyższać alimenty?
Artykuł omawia kwestię podwyższania alimentów w Polsce, wyjaśniając, że sąd ustala ich wysokość na podstawie aktualnych okoliczności. Zmiana tych okoliczności z czasem może uzasadniać modyfikację pierwotnego orzeczenia.
Sąd, orzekając o alimentach określa ich wysokość na podstawie okoliczności ustalonych na chwilę zamknięcia rozprawy. Z czasem okoliczności, które były podstawą wydania orzeczenia mogą ulec zmianie co powoduje potrzebę zmiany pierwotnego rozstrzygnięcia. W związku z tym powstaje pytanie jak często można występować o zmianę orzeczenia dotyczącego alimentów, ile czasu musi upłynąć od poprzedniego wyroku oraz jakie okoliczności sąd bierze pod uwagę ustalając aktualną wysokość alimentów.
Adwokat
Podstawę prawną zmiany orzeczenia w przedmiocie alimentów stanowi art. 138 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, zgodnie z którym: "W razie zmiany stosunków można żądać zmiany orzeczenia lub umowy dotyczącej obowiązku alimentacyjnego". Przepis ten ma charakter ogólny ogólny. Nie wskazuje konkretnego terminu po upływie którego można wystąpić o zmianę orzeczenia, lecz odnosi się wyłącznie do"zmiany stosunków". Oznacza to, że nie istnieje minimalny okres, jaki musi upłynąć od poprzedniego wyroku, aby można było domagać się podwyższenia alimentów. Nie ma również ograniczeń co do liczby spraw o zmianę orzeczenia w zakresie alimentów, z którymi można wystąpić od czasu wydania pierwszego wyroku. Warto przy tym zwrócić uwagę, że art 138 k.r.o. dotyczy nie tylko podwyższenia alimentów. Zmiana stosunków może uzasadniać także ich obniżenie, a w niektórych przypadkach nawet uchylenie obowiązku alimentacyjnego.
Czym zatem jest „zmiana stosunków”, o której mowa w art. 138 k.r.o.? Jest to zmiana sytuacji osoby uprawnionej do otrzymywania alimentów lub osoby zobowiązanej do ich płacenia, która wpływa na zakres obowiązku alimentacyjnego. Może ona dotyczyć sytuacji życiowej, finansowej lub zdrowotnej.
Po stronie dziecka uprawnionego do alimentów zmiana stosunków często polega na pojawieniu się nowych potrzeb, takich jak konieczność korzystania z korepetycji, leczenia (np. ortodontycznego) czy uczestnictwa w dodatkowych zajęciach, takich jak zajęcia sportowe, muzyczne lub plastyczne. Należy również pamiętać, że zmiana stosunków może wynikać z samego procesu dorastania dziecka. Wraz z wiekiem rosną wydatki na żywność, odzież, środki higieny i kosmetyki oraz inne codzienne potrzeby.
Po stronie osoby zobowiązanej do płacenia alimentów zmiana stosunków, uzasadniająca ich podwyższenie, może polegać na podjęciu lepiej płatnej pracy, uzyskaniu dodatkowych źródeł dochodu lub ustaniu obowiązku alimentacyjnego wobec innego dziecka, które osiągnęło samodzielność.
Fakt, że art. 138 k.r.o. odnosi się do zmiany stosunków, wpływa również na zakres postępowania dowodowego. Sąd, orzekając o alimentach po raz pierwszy, ustala usprawiedliwione potrzeby osoby uprawnionej oraz możliwości zarobkowe i majątkowe osoby zobowiązanej do ich płacenia. Natomiast w sprawie o podwyższenie alimentów sąd dodatkowo porównuje obecną sytuację z tą, która istniała w chwili wydania poprzedniego orzeczenia. Ma to istotne znaczenie przy ocenie, o jaką kwotę alimenty mogą zostać podwyższone oraz czy możliwe jest ich zwiększenie nawet o 100% dotychczasowej wysokości lub więcej. Jeżeli zostanie wykazane, że usprawiedliwione potrzeby dziecka istotnie wzrosły, pojawiły się nowe wydatki, a żądana kwota mieści się w możliwościach zarobkowych drugiego rodzica, sąd może zasądzić alimenty znacznie wyższe niż dotychczas.
Nie istnieje minimalna ani maksymalna kwota, o jaką mogą zostać podwyższone alimenty. Ich nowa wysokość zależy od tego, jak znaczącą zmianę usprawiedliwionych potrzeb dziecka uda się wykazać oraz jakie są aktualne możliwości zarobkowe i majątkowe rodziców. Każda sprawa jest oceniana indywidualnie, z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnego przypadku.
Adwokat