Powrót chrześcijaństwa do życia publicznego - J.D. Vance ma konkretny pomysł
W najnowszej autobiografii Communion: Finding My Way Back to Faith (Komunia: Moja droga powrotu do wiary) wiceprezydent USA JD Vance przedstawia swoją drogę do katolicyzmu i przekonuje, że chrześcijaństwo powinno ponownie odgrywać kluczową rolę w życiu publicznym Stanów Zjednoczonych – twierdzi na łamach National Catholic Register Jonathan Liedl.
Vance, który przeszedł na katolicyzm w 2019 roku, podkreśla, że jego książka nie jest wyłącznie osobistym świadectwem wiary. Jak pisze, chrześcijaństwo odmieniło jego własne życie, ale może również – jego zdaniem – przyczynić się do odnowy amerykańskiego społeczeństwa poprzez kształtowanie jego wartości, kultury i polityki.
W książce wiceprezydent łączy opis swego nawrócenia z szerszą diagnozą kondycji USA. Twierdzi, że podobnie jak on sam powrócił od świeckiego indywidualizmu do chrześcijaństwa, tak Ameryka powinna przejść podobną przemianę – nie tylko poprzez wzrost liczby wiernych, lecz także przez odbudowę życia publicznego opartego na wartościach chrześcijańskich.
Pierwsza część publikacji opisuje drogę Vance’a od odejścia od wiary do powrotu do Kościoła katolickiego. Druga przedstawia jego poglądy na temat roli chrześcijaństwa w przyszłości kraju. Autor określa książkę jako połączenie autobiografii duchowej i manifestu politycznego.
Vance argumentuje, że chrześcijaństwo przyniosło w jego życiu „dobre owoce”, pomagając mu stać się lepszym mężem i ojcem. Wspomina, że mimo sukcesów zawodowych – ukończenia prawa na Uniwersytecie Yale, kariery inwestora venture capital i popularności po publikacji Hillbilly Elegy (Elegia dla bidoków)– doświadczał wypalenia i poczucia braku celu.
Według Vance’a do katolicyzmu przyciągnęło go przede wszystkim przekonanie, że Kościół oferuje drogę kształtowania charakteru poprzez rozwój cnót, wspólnotę i praktykę wiary. Twierdzi, że chrześcijaństwo pomogło mu przezwyciężyć część doświadczeń z trudnego dzieciństwa oraz stać się bardziej cierpliwym i wyrozumiałym człowiekiem.
Na tej podstawie wiceprezydent przekonuje, że podobny wpływ chrześcijaństwo może wywrzeć na całe społeczeństwo. Łączy osłabienie roli religii w życiu publicznym z problemami współczesnej Ameryki, wskazując m.in. na konflikty społeczne, kryzys relacji międzyludzkich i spadek liczby urodzeń.
Vance krytykuje zarówno lewicę, którą oskarża o promowanie skrajnego indywidualizmu, jak i prawicę za nadmierne skupienie na zasadach wolnego rynku kosztem dobra rodzin i wspólnot. Jego zdaniem Ameryka powinna odrzucić „fałszywe bożki” i powrócić do wartości religijnych.
W książce podkreśla jednak, że nie chodzi o przymusową chrystianizację społeczeństwa. Jak zaznacza, nie każdy Amerykanin musi być chrześcijaninem, ale chrześcijaństwo powinno pełnić funkcję „wspólnego języka moralnego” narodu.
Wiceprezydent wskazuje, że instytucje społeczne i polityczne mogą wpływać na warunki, w których wiara rozwija się lub zanika. Jako przykład podaje regulacje dotyczące pracy w niedziele, które – jego zdaniem – mogą utrudniać udział w życiu religijnym klasie robotniczej.
Autorzy krytyczni wobec książki zwracają jednak uwagę, że Vance nie przedstawia wielu współczesnych przykładów państw, w których interwencja polityczna doprowadziła do odrodzenia chrześcijaństwa. Jego argumentacja opiera się głównie na odniesieniach historycznych do cywilizacji chrześcijańskiej.
Zdaniem krytyków sama polityka może stworzyć warunki sprzyjające praktykowaniu wiary, ale nie jest w stanie zastąpić osobistego doświadczenia religijnego. Nawrócenie – podobnie jak w przypadku samego Vance’a – pozostaje procesem indywidualnym, którego nie można osiągnąć wyłącznie poprzez działania państwa.
W końcowej części książki Vance podkreśla znaczenie „prawdziwego świadectwa” wierzących chrześcijan. Jego zdaniem to przede wszystkim życie osób wierzących i widoczne owoce ich wiary mogą przyciągać innych do chrześcijaństwa.
Publikacja Communion wpisuje się w szerszą debatę o miejscu religii w amerykańskiej polityce. Jej przesłanie łączy osobistą historię wiceprezydenta z jego wizją odnowy społecznej opartej na chrześcijańskich wartościach – stwierdza Jonathan Liedl.