Ściany tarnowskiego muzeum pogodziły Matejkę, Wyspiańskiego, Fałata i Kossaków
„Malarstwo polskie z XIX i początku XX wieku w zbiorach Muzeum Ziemi Tarnowskiej”. To tytuł ekspozycji, która na kilkunastu metrach kwadratowych pomieściła dzieła najwybitniejszych twórców przełomu wieków. Większość z nich na co dzień spoczywała w przepastnych magazynach Muzeum Ziemi Tarnowskiej.
Moda na obrazy z przełomu wieków
Patrząc na oferty wielu placówek kulturalnych można zobaczyć, że w modzie jest eksponowanie artystów XIX i XX stulecia .
W warszawskim Muzeum Narodowym dużym wzięciem cieszy się wystawa zatytułowana „Kolekcjoner” , którą można oglądać do 13 września. To kolekcja, którą zgromadził Ignacy Korwin-Milewski, w której widzimy dzieła Józefa Chełmońskiego, Aleksandra Gierymskiego czy Jana Matejki, ze słynnym „Stańczykiem” na czele .
W Lublinie do maja eksponowane były dzieła Monachijczyków , czyli artystów, którzy z różnych powodów emigrowali w XIX stuleciu z Polski i działali w Bawarii. W przestrzeni wystawienniczej zgromadzono ponad 250 obrazów 67 artystów . Byli wśród nich Adam Chmielowski, czyli św. Brat Albert , Teodor Axentowicz Olga Boznańska czy bracia Gierymscy .
Muzeum Ziemi Tarnowskiej Łukasz Winczura/LoveKraków.pl W przypadku Tarnowa powód pochwalenia się swoimi zbiorami malarstwa był jeszcze jeden.
Stryjeńska dała impuls
Pomysł wyeksponowania malarstwa przełomu XIX i XX wieku przechowywanego w tarnowskim muzeum zrodził się na fali sukcesu , jaki odniosła ekspozycja „Zofia Stryjeńska. Między wiarą a obrzędem” .
Na wystawę złożyły się 25 obrazów i grafik żyjącej w latach 1891-1976 artystki, związanej między innymi z Krakowem. Dzieła przekazał muzeum ks. Franciszek Nosal, Dębiczanin z pochodzenia, wieloletni duszpasterz polskiej emigracji w Stanach Zjednoczonych i Francji. Ten z kolei otrzymywał je przez lata jako prezenty od artystki.
Muzeum Ziemi Tarnowskiej. Wystawa malarstwa Łukasz Winczura/LoveKraków.pl Wystawa była prezentowana od 16 lutego do 16 maja. Okazała się wielkim frekwencyjnym sukcesem . Odwiedziło ją ponad 6 200 osób.
- Osobiście nie pamiętam takiego zainteresowania. Na pewno magnesem był osoba artystki. Może też i fakt, że wystawę można było zwiedzać za darmo. Ale do Tarnowa specjalnie przyjechało wiele osób „na Stryjeńską” – mówi Kazimierz Kurczab, dyrektor Muzeum Ziemi Tarnowskiej.
„Chwalimy się tym, co mamy”
Józef Chełmoński , Jacek Malczewski , Stanisław Wyspiański , Teodor Axentowicz, Artur Grottger , Juliusz i Wojciech Kossakowie . Także Jan Matejko. Co łączy tych artystów , że akurat ich prace pokazywane są w Tarnowie?
– Wszystkie prezentowane prace są w posiadaniu naszego muzeum . Często były pokazywane w wielu innych znanych galeriach, pożyczaliśmy je na różne wystawy. W samym Tarnowie były pokazywane raz w większej skali, w 1927 roku na otwarciu naszej placówki – mówi Mirosław Biedroń z MZT.
Muzeum Ziemi Tarnowskiej. Wystawa malarstwa Przygotowania do wystawy trwały pół roku. Obrazy, które można oglądać na wystawie, przeszły niezbędną konserwację. Na miejsce ekspozycji wybrano tę sama salę, w której prezentowano obrazy Zofii Stryjeńskiej, czyli tę w głównej siedzibie muzeum, na parterze kamienicy Rynek 3.
Na niewielkiej przestrzeni zgromadzono pejzaże, sceny rodzajowe czy historyczne , a także motywy związane z kulturą ludową.
– Rzeczywiście, miejsca wiele nie ma. Ale gramy światłami . Prowadzimy z naszym Widzem dialog, pokazując to, co naszym zdaniem jest najciekawsze i najpiękniejsze . Reflektor to jakby jeszcze jeden przewodnik – słyszymy od Kazimierza Kurczaba.
Kuratorkami wystawy są Barbara Bułdys i Anna Filar. Autorkom wystawy zależało na pokazaniu różnorodności i bogactwa polskiej sztuki minionych wieków. Od romantyzmu po secesję .
Artyści związani z Tarnowem
Co warte podkreślenia, wielu artystów , których dzieła są obecnie eksponowane w głównej siedzibie Muzeum Ziemi Tarnowskiej ma osobiste związki z regionem tarnowskim i samym miastem.
Muzeum Ziemi Tarnowskiej. Wystawa malarstwa Łukasz Winczura/LoveKraków.pl Ulubionym miejscem pobytów wakacyjnych Jana Matejki była podbocheńska Koryznówka – dziś jedna z siedzib MZT. Placówka wykupiła ją ostatecznie z rąk prywatnych właścicieli pod koniec wakacji 2025 roku. Matejko wielokrotnie odwiedzał właścicieli dworku – rodzinę Serafińskich, z której pisał się szwagier żony malarza.
Z kolei uczeń Jana Matejki – Stanisław Wyspiański – kilka razy przebywał w Tarnowie na wycieczkach studenckich. Pamiątką jego pobytu są zachowane szkice i detale architektonicznych Starówki.
W podtarnowskich Konarach poznał swoją żonę Teodorę Teofilę Pytko, z którą ożenił się w 1900 roku. Pastelowe szkole wsi Konary są eksponowane między innymi w warszawskim Muzeum Narodowym oraz jego krakowskim odpowiedniku.
Muzeum Ziemi Tarnowskiej. Wystawa malarstwa Łukasz Winczura/LoveKraków.pl Z kolei Gręboszów na Powiślu Dąbrowskim jest miejsce akcji dramatu „Klątwa” , ogłoszonego w 1899 roku.
W Tarnowie przez kilka lat miał swój warsztat ojciec artysty – Franciszek Michał.
A Jacek Malczewski , po ustąpieniu w 1921 roku z funkcji rektora krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych, kilka lat spędził w Lusławicach koło Zakliczyna, gdzie prowadził między innymi szkółkę malarską dla miejscowych dzieci.
To nie koniec hitów artystycznych na ten rok
Wystawę malarstwa przełomu XIX i XX stulecia będzie można zwiedzać do 11 października . Pierwsze tygodnie, jak słyszymy, już wieszczą sukces ekspozycji.
Gdy tak patrzę na kolejki, które ustawiają się do kasy, tłumy przychodzące na wernisaże, to czasem odczuwam smutek. Dlaczego? Bo jeszcze tyle rzeczy chcielibyśmy pokazać, tyloma wspaniałymi działami pochwalić. Bo zapotrzebowanie jest. Trochę nas trzyma szczupłość powierzchni wystawienniczej. Ale coś będziemy zaradzać W kolejce na wyeksponowanie czekają między innymi grafiki najwybitniejszego artysty niemieckiego renesansu Albrechta Durera , których pokaźna ilość trzymana jest w specjalnych warunkach w muzealnych magazynach.
Ryciny artysty, po odpowiednim przygotowaniu, mają być pokazane jeszcze w tym roku .
Póki co odwiedzający placówki Muzeum Ziemi Tarnowskiej oraz mają możliwość zwiedzania między innymi jednej z największych galerii portretu sarmackiego , ze słynnym „Portretem szlachcica bez ucha” pokazywanej w Ratuszu, unikatowego muzeum historii i kultury romskiej , które znajduje się w Muzeum Etnograficznym przy ul. Krakowskiej.
Niestety, przez dwa lata będzie zamknięty zamek w Dębnie , który przejdzie wielkie prace renowacyjne. Koszt robót oszacowany jest na ponad 37 mln. zł.
muzea