Kraków Airport ma nowy ILS, teraz czas na pas startowy. Przeciwnicy próbują zablokować inwestycję

Kraków Airport ma nowy ILS. Teraz czas na pas startowy. Przeciwnicy protestują, lotnisko ostrzega przed paraliżem

Kraków Airport ma nowy ILS drugiej kategorii. To precyzyjny system nawigacyjny, który pozwoli samolotom lądować nawet przy znacznie ograniczonej widzialności, mgle i niskiej podstawie chmur. Lotnisko czekało na tę inwestycję przez lata – i przedstawia ją jako przełom w walce z pogodowym paraliżem Balic. Równocześnie jednak ostrzega, że bez budowy nowego pasa startowego ten przełom może okazać się połowiczny.

Nowy system ILS działa na istniejącej drodze startowej 07/25. To tutaj od lat lądują i startują samoloty w Balicach – i to właśnie ten pas, według specjalistów, wymaga już nie tylko doraźnych napraw, ale generalnej modernizacji. Władze lotniska od lat forsują budowę nowej drogi startowej, która miałaby powstać równolegle do obecnej. Przeciwnicy nazywają ten plan „drugim pasem”, choć formalnie chodzi o zastąpienie starego nową infrastrukturą, a nie o budowę dwóch pełnowymiarowych dróg startowych.

ILS jest, mgła przestanie paraliżować?

Kraków Airport od lat zmaga się z problemem mgieł, które szczególnie jesienią i zimą potrafią sparaliżować ruch na lotnisku. Gęsta mgła oznaczała dotąd częste przekierowania samolotów na inne lotniska, opóźnienia i odwołania lotów. Sytuację pogarszał fakt, że dotychczasowy system ILS był wyeksploatowany i zapewniał niższą kategorię podejść niż ta, którą uznano za docelową dla Balic.

Nowy ILS, który właśnie uruchomiono w Kraków Airport, umożliwia podejścia precyzyjne w warunkach znacznie gorszej widzialności niż dotychczas. Dla pasażerów oznacza to mniej utrudnień i większą przewidywalność operacji lotniczych. Lotnisko podkreśla, że inwestycja była konieczna nie tylko ze względu na pogodę, ale też rosnący ruch – Kraków jest jednym z najważniejszych portów regionalnych w Polsce i obsługuje kilka milionów pasażerów rocznie.

System powstał we współpracy z Polską Agencją Żeglugi Powietrznej, która odpowiada za nawigację lotniczą w Polsce. To ona była inwestorem i wykonawcą wymiany wysłużonego urządzenia ILS/DME „KRW” na nowy, bardziej zaawansowany technologicznie system. Modernizacja wymagała czasowego wyłączenia dotychczasowego ILS, co oznaczało okres, w którym podejścia precyzyjne do pasa 25 były niedostępne. Teraz ten etap jest już zakończony.

Nowy pas startowy: lotnisko mówi o konieczności, mieszkańcy – o katastrofie

Sukces nowego ILS lotnisko łączy w komunikatach z koniecznością budowy nowej drogi startowej. Zarząd Kraków Airport przekonuje, że bez nowego pasa wdrożenie wyższych kategorii ILS – w tym kategorii III, umożliwiającej lądowania przy bardzo ograniczonej widoczności – nie będzie możliwe na obecnej infrastrukturze. Charakterystyka i stan techniczny pasa 07/25 mają uniemożliwiać dostosowanie go do wymogów najwyższych kategorii bez ryzyka poważnych uszkodzeń nawierzchni.

Dlatego od lat prowadzone są procedury administracyjne związane z budową nowej drogi startowej. Łączą się one m.in. z wydaniem decyzji środowiskowej, która musi uwzględniać wpływ inwestycji na okolicznych mieszkańców i środowisko. To właśnie na tym etapie utknęły plany lotniska – procedury ciągną się już ponad dziewięć lat, a kolejne decyzje były uchylane i kierowane do ponownego rozpatrzenia.

Przeciwko budowie nowego pasa występują mieszkańcy okolicznych miejscowości, takich jak Rząska, Szczyglice czy Balice. Ich sprzeciw ma kilka głównych osi:

• Hałas: według protestujących nowa droga startowa spowoduje wzrost hałasu w rejonach zabudowy mieszkaniowej. Samoloty miałyby startować i lądować bezpośrednio nad ich domami.

• Bezpieczeństwo i jakość życia: mieszkańcy obawiają się pogorszenia komfortu życia, wzrostu uciążliwości ruchu lotniczego, a także potencjalnych zagrożeń związanych z większą liczbą operacji prowadzonych tuż nad zabudową.

• Alternatywa w postaci remontu istniejącego pasa: przeciwnicy wskazują, że zamiast budować nowy pas, można przeprowadzić gruntowny remont obecnego, ograniczając skalę ingerencji w otoczenie.

Ich protesty przybierają formy zarówno formalne (uwagi w postępowaniach administracyjnych), jak i bezpośrednie – blokady dróg dojazdowych do lotniska, demonstracje czy akcje informacyjne. Mieszkańcy argumentują, że lotnisko rozwija się ich kosztem i nie uwzględnia w wystarczającym stopniu ich interesów.

Lotnisko ostrzega przed czasowym zamknięciem i paraliżem

Kraków Airport odpowiada, że remont istniejącego pasa w stopniu pozwalającym na dalszą bezpieczną eksploatację oraz dostosowanie go do nowoczesnych wymagań nawigacyjnych wymagałby całkowitego zamknięcia lotniska na kilka miesięcy. Z analiz wynika, że tak gruntowna modernizacja starej nawierzchni mogłaby potrwać nawet około trzech miesięcy. W tym czasie port byłby wyłączony z ruchu operacyjnego.

Zarząd lotniska ostrzega, że taki scenariusz oznaczałby praktyczny paraliż ruchu lotniczego w południowej Polsce, z poważnymi konsekwencjami dla pasażerów, przewoźników, turystyki i gospodarki regionu. Władze portu i ich eksperci przekonują, że budowa nowej drogi startowej – etapami, z możliwością prowadzenia ruchu na jednym z odcinków – jest rozwiązaniem bardziej racjonalnym i bezpiecznym z punktu widzenia ciągłości funkcjonowania lotniska.

Lotnisko akcentuje też, że nowy pas startowy jest warunkiem nie tylko dla docelowego systemu ILS kategorii III, ale także dla szerzej zakrojonych planów rozwoju portu: rozbudowy terminali, zwiększenia przepustowości i utrzymania konkurencyjności względem innych polskich lotnisk regionalnych.

Spór, który będzie trwał

Uruchomienie nowego ILS nie zakończyło sporów wokół Kraków Airport – przeciwnie, dodało im nowy kontekst. Dla lotniska to argument, że inwestycje w nawigację muszą iść w parze z inwestycjami w infrastrukturę. Dla przeciwników – dowód, że wiele można poprawić na istniejącym pasie, bez budowy nowego.

Procedura środowiskowa i dalsze decyzje administracyjne będą kluczowe dla przyszłości krakowskiego lotniska. Od nich zależy, czy nowy ILS okaże się początkiem szerszego skoku jakościowego Balic – czy też pozostanie usprawnieniem działającym na infrastrukturze, którą część ekspertów uważa za zbyt ograniczoną, by sprostać wymaganiom ruchu i pogody w kolejnych dekadach.

Czytaj cały artykuł u źródła — Wyborcza.pl Kraków (Gazeta Wyborcza, oddział krakowski)