Początki polskiego szkolnictwa średniego w Łodzi. 120 lat temu powstało obecne I LO im. Mikołaja Kopernika
Przez wiele lata carska administracja nie zgadzała się na utworzenie szkół średnich z polskim językiem wykładowym. Dopiero wypadki z 1905 roku – wybuch Rewolucji 1905 roku i strajki szkolne polskiej młodzieży – sprawiły, że rosyjscy zaborcy zezwoliły na powstanie takich placówek.
Z możliwości takiej skorzystano w Łodzi. Wspomnianego 5 lipca 1906 toku podpisano akt założenia pierwszej szkoły średniej z językiem polskim jako wykładowym, a następnie powstał Komitet Organizacyjny Polskiej Męskiej Szkoły Średniej, przekształcony później w Towarzystwo „Uczelnia”, które stało się jej właścicielem. Na czele Komitetu stanął Ludwik Fankanowski – lekarz, a także jeden z założycieli łódzkiego pogotowia ratunkowego.
Pierwszy dzwonek wybrzmiał w nowej szkole, oficjalnie nazwanej Gimnazjum Polskim, 17 października 1906 roku. Siedziba szkoły znajdowała się wówczas przy ulicy Wólczańskiej 55. 4 lata później, w 1910 roku przeniesiono ją do nowo wybudowanego gmachu przy ówczesnej ulicy Nowo-Cegielnianej (obecnie ulica Więckowskiego 41), gdzie mieści się do dziś. Fundatorem nowej siedziby był Edward Heiman – łódzki fabrykant i działacz społeczny żydowskiego pochodzenia – wraz z żoną Heleną, która stanęła na czele Towarzystwa Wpisów i Zapomóg, zajmującym się dofinansowaniem szkoły.
Pierwszą maturę w Gimnazjum Łódzkim zdano rok później, a wśród sześciu (!) absolwentów byli m.in. Stanisław Hiller – żołnierz Legionów Polskich, później Wojska Polskiego, a także biolog i naukowiec oraz Bolesław Fichna – uczestników strajków szkolnych z 1905 roku, żołnierz Legionów Polskich, działacz niepodległościowy, Przewodniczący Rady Miejskiej w Łodzi i Poseł na Sejm w okresie II RP, a także inicjator budowy Grobu Nieznanego Żołnierza.
Historia Gimnazjum Miejskiego rozwijała się wraz z historią Polski i Łodzi. Jej uczniowie i absolwenci brali udział w najważniejszych wydarzeniach początku XX wieku – walkach I wojny światowej, rozbrajaniu Niemców i budowania niepodległej II RP. W 1919 roku szkołę upaństwowiono, a także nadano jej imię Mikołaja Kopernika. Odtąd było to Państwowe Gimnazjum im. Mikołaja Kopernika, a od 1937 roku I Państwowe Liceum i Gimnazjum im. Mikołaja Kopernika w Łodzi.
W czasie II wojny światowej Niemcy zamknęli gimnazjum, a budynek przejęli działacze NSDAP. Byli uczniowie i nauczyciele szkoły włączyli się w działania konspiracyjne, tworząc m.in. tzw. tajne komplety czy struktury podziemnego harcerstwa. Po wkroczeniu Armii Czerwonej do Łodzi 19 stycznia 1945 roku, gmach szkoły przeznaczono na szpital polowy, ale szybko wrócił on do właściwego przeznaczenia. Jeszcze w tym samym roku, wznowiono naukę.
W okresie PRL szkoła przechodziła różne dzieje. W pierwszej połowie lat 50. XX wieku została przejęta przez Towarzystwo Przyjaciół Dzieci i zmieniono jej nazwę na XV Liceum Ogólnokształcące TPD. Do właściwej i jednocześnie obecnej – I Liceum Ogólnokształcące im. Mikołaja Kopernika - wrócono w 1957 roku. W 1963 roku placówka została szkołą koedukacyjną, a 5 lat później wprowadzono obowiązujący do dziś krój mundurka szkolnego. W okresie tzw. Karnawału Solidarności część nauczycieli włączyła się w związkową działalność.
Absolwentami I LO im. Mikołaja Kopernika są m.in. Kazimierz Bald – wybitny łódzki urbanista, Anna Ciarkowska – pisarka i literaturoznawczyni, Michał Fajbusiewicz – dziennikarz, Filip Kenig – koszykarz, Heliodor Konopka – piłkarz, wieloletni prezes ŁKS, Anita Werner – dziennikarka czy Anna Maria Wesołowska – prawniczka.
W I Liceum Ogólnokształcącym im. Mikołaja Kopernika od dziesięcioleci działa Szczep ZHP im. Romualda Traugutta, jego uczniowie i uczennice biorą udział w licznych olimpiadach naukowych, a placówka ma opinię jednej z najlepszych w województwie łódzkim. Została odznaczona m.in. Honorową Odznaką Miasta Łodzi oraz Odznaką „Za Zasługi dla Miasta Łodzi”.
Czytaj cały artykuł u źródła — Miasto Łódź (Urząd Miasta Łodzi)