
Przed nami jedno z najbardziej widowiskowych wydarzeń kulturalnych w Polsce — Carnaval Sztukmistrzów 2026. Tegoroczna edycja odbędzie się w dniach 23–26 lipca, a Lublin ponownie stanie się stolicą sztuki cyrku współczesnego.
Motywem przewodnim festiwalu będzie hasło "Run Away With The Circus". Jest ono nie tylko wezwaniem do porzucenia na moment wszelkich zmartwień i stresujących obowiązków, lecz również zachętą do zanurzenia się w świat śmiechu, radości i spontaniczności. Już teraz warto zaplanować obecność na festiwalu i rozpocząć przygotowania do niecodziennej przygody.
Przez cztery dni lipca Lublin oddycha innym rytmem. Ulice stają się sceną. Cyrk miesza się z teatrem. Powietrze drży od śmiechu i ryzyka. Ciała przeczą grawitacji. Artyści pojawiają się tam, gdzie kończy się to, co przewidywalne. To nie jest eleganckie oglądanie sztuki z dystansu. To jest włóczenie się od zachwytu do zachwytu. Trochę spektakl, trochę sen, trochę letni romans z miastem. I nagle okazuje się, że świat może być bardziej kolorowy, bardziej absurdalny i znacznie ciekawszy, niż pamiętałeś jeszcze rano — zapraszają organizatorzy na tegoroczną edycję.
Tradycyjnie już sztukę nowego cyrku będzie można podziwiać zarówno w przestrzeni miejskiej, jak i na teatralnych scenach. W bogatym programie Carnavalu znalazło się pięć spektakli scenicznych, dziesięć plenerowych, pięć pokazów ulicznych, trzy koncerty oraz liczne wydarzenia towarzyszące. Ważną część programu stanowią produkcje polskich artystów i artystek, wyłonione w ramach konkursu Incydent Polski — programu rozwojowego dla rodzimego środowiska nowego cyrku, realizowanego przez Warsztaty Kultury.
Tegoroczną edycję Carnavalu Sztukmistrzów otworzy spektakl sceniczny "Blanc" Sébastiena Wojdana. W tym solowym performansie artysta odsłania się przed widzami i mierzy się z własnymi lękami, takimi jak hipochondria oraz nieustający strach przed śmiercią. To także obawy przed niespełnieniem, brakiem miłości, odrzuceniem, porzuceniem, byciem śmiesznym czy samotnym odchodzeniem. Przed każdym występem artysta odbywa 10-kilometrowy bieg przez miasto. Dopiero wtedy staje w centrum białej przestrzeni otoczonej wysokimi ścianami.
fot. Franzi Schardt / Warsztaty Kultury w Lublinie
CeramicCircus Julian Vogel
Kolejna sceniczna propozycja to francusko-szwajcarskie widowisko "Ceramic Circus" Juliana Vogla / Cie. Unlisted. Artysta w swoim solowym pokazie przekracza granice między współczesnym cyrkiem, sztuką wizualną i performansem. Vogel, otoczony tańczącymi na cieniutkich prętach talerzami, tworzy na scenie własny, niepowtarzalny cyrk — świat rządzący się własną logiką, w którym każdy element ma znaczenie, a najmniejszy gest może stać się wydarzeniem. Nieprzewidywalność widowiska sprawia, że publiczność przestaje pamiętać, czego właściwie się spodziewała. Niedzielny pokaz spektaklu będzie dostępny dla osób niewidomych i niedowidzących.
W tym roku klub festiwalowy zlokalizowany będzie na terenie Browaru Perła przy ul. Bernardyńskiej 15. To właśnie tam w tzw. blaszaku Klubu "Radość" zagości po raz pierwszy na Carnavale Scena Komedii, przestrzeń dedykowana współczesnym formom klaunady. Zobaczymy m.in. "Requiem dla Sophie Withman" czyli burleskowy spektakl bez słów stworzony przez urodzoną w Normandii performerkę i klaunkę Clémence Caillouel. Artystka powołała do życia postać Sophie Withman, kobiety kochającej sławę, romans i historie z tragicznym zakończeniem. Spektakl podąża za tą barwną osobowością, która postanawia napisać własną tragedię i noc po nocy ożywia ją na scenie.
Z premierową propozycją powraca na Carnaval Piotr Sikora — wielokrotnie nagradzany polski artysta na międzynarodowych festiwalach komedii. Akcja "Blizzard" rozgrywa się 214 lat po katastrofalnym odwrocie Napoleona z Rosji i opowiada o samotnym żołnierzu, który wciąż przedziera się przez śnieżną zamieć, zagubiony gdzieś pomiędzy rzeczywistością a wyobraźnią, w poszukiwaniu drogi do domu. Widowisko jest niemal całkowicie pozbawione słów i opowiada o samotności, przetrwaniu i absurdalnej determinacji ludzkiego ducha. Oprócz spektakli zarówno Piotr, jak i Clémence poprowadzą otwarte warsztaty klaunady, na które już wkrótce ruszą zapisy.
@Jana-Rothe / Warsztaty Kultury w Lublinie
Sophie Withman
Na Scenie Komedii wystąpi wrocławska kompania Fools on the Hill Orchestra ze spektaklem muzyczno-teatralnym "What Is Love". Czwórka ekscentrycznych muzyków z humorem i w duchu współczesnej klaunady interpretuje przeboje o miłości zespołów takich jak The Beatles, ABBA czy Queen. Pełen komicznych pomyłek koncert zmienia się w emocjonalną opowieść o ludzkich relacjach i poszukiwaniu miłości.
Tradycyjnie już Carnaval Sztukmistrzów obfitować będzie w zjawiskowe spektakle plenerowe. Na Placu Litewskim trafimy m.in. na otwarty pokaz kolektywu La Bande à Tyrex. 9 rowerów, 10 akrobatów i muzyka na żywo. Podczas gdy jedni artyści balansują na kierownicach i wykonują skomplikowane figury akrobatyczne, inni chwytają za puzon, gitarę basową czy instrumenty perkusyjne. Rowerowy balet, który zachwyca i bawi.
Chilijski artysta z Cia. Frutillas Con Crema przedstawi w Lublinie intymny portret samotności i poszukiwania ukrytych znaczeń w codzienności. Bohater spektaklu "Fatiga" zaprasza publiczność do swojego "wędrownego domu" — skrywającego wiele sekretów wózka, w którym nic nie jest takie, jakim się wydaje. Centralnym elementem scenografii jest imponująca kolekcja ponad 6 tysięcy zużytych torebek herbaty, stare buty i dziesiątki innych sentymentalnych, podróżujących razem z bohaterem, bibelotów.
Cirkus Grand Danois zaserwuje z kolei poruszającą, a zarazem buntowniczą opowieść, podważającą wyobrażenia o wolności, bogactwie i marzeniu o dobrym życiu. Poznajemy tu dysfunkcyjną trupę cyrkową żyjącą w nieustannej podróży — z trocinami w płucach, popcornem w kieszeniach i zmęczonym, cyrkowym sercem bijącym dla czegoś większego. Ich domem jest miejsce, w którym wóz zatrzyma się choćby na chwilę, nawet jeśli będzie to przydrożny rów. W głębi duszy niezmiennie marzą jednak o prawdziwym namiocie cyrkowym, światowym tournée, brawach i uznaniu publiczności.
Jak co roku, Carnaval odwiedzą też "Przyjaciele Sztukmistrza" z feerią popisów i talentów uczestników festiwalu "Śladami Singera" organizowanego przez Ośrodek Brama Grodzka — Teatr NN, którzy w czwartek zakończą swoją trasę w Lublinie.
Plac Po Farze będzie natomiast miejscem akcji m.in. spektaklu "CurtainCall" niemieckiej grupy Circus unARTiq. Widzów czeka podniebny, baśniowy teatr przepełniony oszałamiającymi akrobacjami i poetyckimi obrazami. Lisa Rinne i Andreas Bartl od lat ożywiają miejskie place, parki i bulwary, przekształcając je w scenę pod gołym niebem. Centralnym elementem ich spektaklu jest ogromna kurtyna, która stale zmienia swoje znaczenie i funkcję. To, co na co dzień wydaje się zwyczajne i dobrze znane, na 30 minut staje się częścią teatralnej opowieści.
fot. Marc Gilgen / Warsztaty Kultury w Lublinie
CurtainCall
Zupełnie inne show — pełne trzepakowych ewolucji — przygotowały Karolina Banaś i Sabina Drąg w pokazie "Ciotki". Artystki zapewniają: "Po tym co zobaczycie już żaden trzepak nie będzie Wam obojętny! Ciotki zabiorą Was w melancholijną podróż na szare blokowiska, zaproszą na betonowy plac zabaw bacznie obserwowany przez wyglądające z okna czujne sąsiadki."
Nietypową oprawę będzie też miał spektakl "Happy Hour" ALE Circus Dance Company. Bohaterowie zapraszają publiczność do restauracji, w której codzienne przedmioty zyskują zupełnie nowe zastosowanie. Blat stołu staje się sceną dla widowiskowej żonglerki, a krzesła zamieniają się w akrobatyczne rekwizyty. To lekka rozrywka z klasą, w której wieczorny gwar staje się pretekstem do fenomenalnego pokazu.
Kolejną propozycją sceny cyrkowej na zielonych terenach Browaru Perła będzie plenerowa odsłona twórczości Sébastiena Wojdana**.** Spektakl "Désordre" jest zbiorem doświadczeń i swoistą retrospektywą wcześniejszych przedstawień artysty, pełnej ruchu, kontrolowanego chaosu i manipulacji przedmiotami.
Innym rezydentem Klubu "Radość" będzie Henryk Zbir — charyzmatyczny magik, który w obliczu twardej rzeczywistości artysty cyrkowego postanawia zboczyć z legalnej ścieżki. To bohater spektaklu "Out of the Law" w wykonaniu DomiCirco. Wykorzystując swoje umiejętności iluzjonistyczne, zarabia na życie sprytem, kombinowaniem i wprowadzaniem widzów w błąd. Wszystko to oczywiście w imię dobrej zabawy. Warto przygotować się na komediowe, interaktywne widowisko, w którym iluzja spotyka komedię, a elegancki "przekręt" staje się formą sztuki.
Wśród stałych elementów Carnavalu nie zabraknie programu ulicznego i występów buskerskich — artystów prezentujących swoje umiejętności w zamian za datki do kapelusza. Będzie to już 6. edycja Konkursu Buskerskiego, w którym publiczność przyzna nagrodę i statuetkę zwycięzcy.
Warsztaty Kultury w Lublinie
Carnaval Sztukmistrzów
Spontaniczne reakcje i aktywny udział publiczności są równie ważne jak sam pokaz. Takich emocji z pewnością dostarczy w tym roku Javier "Chiquito" Casali — połowa duetu Gato Blanco Gato Negro, który zwyciężył w ubiegłorocznym konkursie. Tym razem Argentyńczyk spróbuje zachwycić publiczność pantomimą, klaunadą i improwizacją. Brytyjscy komicy Rudkin&Hicks zaserwują komedię pomyłek, łączącą slapstickowy humor, ekscentryczny taniec i subtelną klaunadę.
Oprócz typowych pokazów buskerskich na ulicy zobaczymy też bardziej eksperymentalne artystycznie formy, takie jak interaktywne przedstawienie w formule walking act w wykonaniu francuskiego trio Fatal Cirque, czy chodzenie po linie klaunki Mireyi Guzmán. Tajemnicza meksykanka zabierze publiczność do magicznego świata, w którym ważną rolę odgrywa wymyślony koń. Wystąpi również duet Blow Up Crew, którego interaktywny spektakl taneczny "The Clay Artists" inspirowany jest andyjskim świętem Pachamamy (Matki Ziemi), obchodzonym tradycyjnie 1 sierpnia. Przedstawienie jest formą rytualnego dziękczynienia — wyrazem miłości, szacunku i dobrej energii, symbolicznym darem z kwiatów i owoców ziemi.
Sceną dla artystów ulicznych będą place: Litewski, Łokietka, Krąpca, za Trybunałem oraz róg ul. Krakowskie Przedmieście i Kapucyńska. Wszyscy występują po dwa razy dziennie w różnych lokalizacjach. Spotkanie z oryginalnymi występami ulicznymi będzie doskonałą okazją, by oderwać się od codzienności i doświadczyć żywej sztuki w przestrzeni publicznej.
Podniebną scenę na Starym Mieście stworzą z kolei highlinerzy. Urban Highline Festival towarzyszy Carnavalowi już po raz osiemnasty, gromadząc najlepsze osoby w dziedzinie slackline i highline z całego świata. Przez lata Lublin odwiedzili uczestnicy i uczestniczki z 56 krajów i 6 kontynentów — od USA, Argentyny i Australii, po Tajwan i Maroko.
fot. Natalia Wierzbicka / Warsztaty Kultury w Lublinie
Carnaval Sztukmistrzów
Urban Highline Festival to nie tylko taśmy wiszące nad ulicami Starego Miasta. To również warsztaty, spotkania i eksploracja miasta z perspektywy niedostępnej na co dzień. Wszystkie instalacje highline’owe powstają dzięki pracy profesjonalnej ekipy riggerskiej i alpinistycznej, co od lat stanowi znak rozpoznawczy festiwalu i gwarancję bezpieczeństwa.
Tegoroczna edycja przyniesie wyjątkowe wydarzenie: Urban Airline Cup — pierwsze na świecie otwarte zawody trickline nad specjalną siatką asekuracyjną. To przełomowy format, który pozwala zawodnikom i zawodniczkom wykonywać najbardziej spektakularne triki bez ryzyka upadku na twarde podłoże. Swój udział potwierdzili już czołowi tricklinerzy, co zapowiada widowisko na najwyższym światowym poziomie.
Na placu Litewskim powstanie miasteczko animacji cyrkowych dla dzieci przygotowane przez Frikart. Najmłodsi spróbują swoich sił w chodzeniu po taśmie podczas otwartych warsztatów slackline prowadzonych przez instruktorów UHF.
W Klubie "Radość" w Browarze Perła (Strefa Chill-Out) na uczestników i uczestniczki będą czekać: Wake-Up Carnaval, otwarte warsztaty klaunady, Ping Pong Party, Combat Fight Night oraz strefa foodtrucków. Z kolei w sali widowiskowej Warsztatów Kultury odbędą się pokazy filmowe: Circus&Film — prezentacja filmów krótkometrażowych — oraz pokaz filmów konkursowych UHF.
Wieczorami w klubie festiwalowym odbywać się będą koncerty i imprezy DJ-skie. Wystąpią m.in. postpunkowy Chair, futurefolkowy Turfu oraz artyści z La Bande à Tyrex w funkowej odsłonie. Po każdym koncercie zaplanowano imprezę z muzyką graną przez dj-ów. Będą to: sto koni zwierząt, Maître Mim's, ALV, cabrón oraz Eclectico Nomadico.
Szczegółowy program na stronie www.carnavallublin.eu.
Carnaval Sztukmistrzów to największy w Polsce festiwal prezentujący sztukę cyrku współczesnego. Wydarzenie od 17 lat przyciąga do miasta tłumy mieszkańców i turystów. Kuszą ich nie tylko pokazy cyrkowe na najwyższym poziomie, lecz także magiczna atmosfera Festiwalu. W programie są m.in. pokazy klaunady, akrobatyki, żonglerki, czy iluzji ujęte w formie emocjonujących spektakli cyrkowych, a także atrakcje dla dzieci czy koncerty. Dodatkowo Carnavalowi towarzyszy Urban Highline — najstarszy i największy festiwal highline’owy na świecie odbywający się w miejskiej przestrzeni. Większość programu festiwalu jest bezpłatna i odbywa się na ulicach, placach i skwerach. Spektakle na scenach zamkniętych są biletowane.