Bezpieczne wakacje w lesie. O czym musisz pamiętać?
fot. Kujawsko-Pomorski Urząd Wojewódzki w Bydgoszczy
Letni wypoczynek na łonie natury to doskonały sposób# na relaks, jednak leśne wędrówki wymagają odpowiedniego przygotowania i odpowiedzialności. Kujawsko-Pomorskie lasy oferują piękne trasy turystyczne, ale aby urlop nie zakończył się tragicznie, należy pamiętać o podstawowych zasadach bezpieczeństwa. Przedstawiamy kluczowy poradnik, który pomoże zadbać o zdrowie Twoje i Twoich bliskich podczas wakacyjnych wypraw. Wysokie temperatury, nagłe zjawiska atmosferyczne czy zagrożenie pożarowe to tylko niektóre z czynników, na które musimy być gotowi. Zanim spakujesz plecak i ruszysz na szlak, zapoznaj się z poniższymi zasadami bezpieczeństwa, które pozwolą Ci uniknąć zagrożeń i w pełni cieszyć się urokami natury.
- Przygotowanie wycieczki zaczyna się jeszcze w domu. Przed wyjazdem należy sprawdzić:
prognozę pogody i ostrzeżenia meteorologiczne;
komunikaty właściwego nadleśnictwa;
mapę okresowych zakazów wstępu do lasu: https://zakazywstepu.bdl.lasy.gov.pl/zakazy/
stopień zagrożenia pożarowego: https://bazapozarow.ibles.pl/zagrozenie/
przebieg trasy i miejsca postoju.
Do plecaka warto włożyć wodę, niewielki zapas jedzenia, nakrycie głowy, krem z filtrem, repelent, podstawową apteczkę, przyjmowane leki, naładowany telefon i powerbank. Bliskiej osobie trzeba powiedzieć, dokąd się wybieramy oraz kiedy planujemy powrót. Zalecamy korzystanie z map i aplikacji, np. aplikacji turystycznej pn. „Lasy Kujaw i Pomorza”, ale telefon nie powinien być jedynym sposobem orientacji w terenie.
- Nie każdy fragment lasu jest dostępny dla turystów
Stałym zakazem wstępu objęte są m.in. uprawy leśne do czterech metrów wysokości, ostoje zwierząt, powierzchnie doświadczalne i drzewostany nasienne, źródliska oraz obszary zagrożone erozją. Nie wolno wchodzić na teren, na którym prowadzone są prace leśne. Zagrożeniem są ścinane drzewa, pracujące maszyny i przemieszczane drewno.
Trzeba także respektować okresowy zakaz wstępu do lasu, wprowadzany m.in. z powodu dużego zagrożenia pożarowego, uszkodzenia drzewostanów albo prowadzonych zabiegów gospodarczych.
- Samochód w lesie
Pojazd można pozostawić na parkingu, miejscu postoju lub w innym legalnym i bezpiecznym miejscu. Sam fakt, że droga leśna nie jest zamknięta szlabanem, nie oznacza, że wolno na nią wjechać. Ruch pojazdów silnikowych po drogach leśnych jest dopuszczalny tylko na drogach oznakowanych jako publiczne lub udostępnione do ruchu kołowego.
Nie należy parkować na suchej roślinności ani blokować dojazdów pożarowych, szlabanów i dróg potrzebnych służbom ratowniczym.
- Podczas burzy i silnego wiatru las trzeba opuścić
Najbezpieczniej w ogóle nie rozpoczynać wycieczki, jeżeli prognozowane są gwałtowne burze lub silny wiatr. W lesie nawet zdrowe drzewa mogą się łamać albo przewracać bez wyraźnego ostrzeżenia.
Gdy pogoda gwałtownie się pogarsza, należy przerwać wędrówkę i możliwie szybko, ale bez paniki, udać się w stronę bezpiecznego schronienia. Nie należy chronić się pod samotnym, wysokim drzewem, przy spróchniałych pniach ani pod zwisającymi konarami. Bezpieczniejszym miejscem będzie zamknięty budynek lub samochód. Po wichurze również trzeba zachować ostrożność – uszkodzone drzewa mogą przewracać się jeszcze długo po ustaniu wiatru.
- W upał las daje cień, ale nie chroni przed odwodnieniem
Wysoka temperatura zwiększa ryzyko odwodnienia, przegrzania oraz udaru cieplnego. Wycieczkę najlepiej planować rano lub późnym popołudniem, ograniczając wysiłek w najgorętszej części dnia. Trzeba regularnie pić wodę, również zanim pojawi się silne pragnienie.
Niepokojące są m.in. silne osłabienie, ból i zawroty głowy, nudności, dezorientacja, gorączka, przyspieszony oddech, zaburzenia świadomości lub drgawki. Osobę z podejrzeniem udaru należy przenieść do chłodniejszego miejsca, rozpocząć chłodzenie i wezwać pomoc pod numerem 112. Szczególnej opieki wymagają dzieci, seniorzy i osoby przewlekle chore.
- Ogień i sucha ściółka to szczególnie niebezpieczne połączenie
W lesie, na terenach śródleśnych oraz w odległości do 100 metrów od granicy lasu nie wolno używać otwartego ognia poza miejscami wyznaczonymi. Dotyczy to także ognisk, grilli i niedopałków. Nie wystarczy znaleźć piaszczystego miejsca i uznać go za bezpieczne.
Przed wyjazdem należy sprawdzić stopień zagrożenia pożarowego i ewentualny okresowy zakaz wstępu. Po zauważeniu dymu lub ognia trzeba przejść w bezpieczne miejsce i zadzwonić pod numer 112. Operatorowi należy przekazać możliwie dokładną lokalizację, kierunek rozprzestrzeniania się ognia, informację o zagrożonych osobach oraz drogę dojazdu.
- Gdy stracimy orientację
Nie należy chaotycznie chodzić po lesie ani próbować za wszelką cenę „iść na skróty”. Warto zatrzymać się, uspokoić, sprawdzić mapę, lokalizację GPS i ostatnie zapamiętane miejsce. Pomocne mogą być numery oddziałów leśnych umieszczone na słupkach oddziałowych. Nie są one jednak numerami alarmowymi – służą do określenia położenia.
Wzywając pomoc, należy przekazać numer słupka, współrzędne z telefonu, nazwę nadleśnictwa, pobliskiej miejscowości, parkingu, jeziora albo charakterystycznego obiektu. Trzeba oszczędzać baterię, pozostać dostępny telefonicznie i wykonywać polecenia operatora numeru 112.
- Dzikie zwierzę
Zwierzęcia nie należy ścigać, otaczać, dotykać ani dokarmiać. Dotyczy to również młodych, które mogą wyglądać na porzucone. Matka często przebywa w pobliżu i wraca, gdy człowiek się oddali.
Psa należy prowadzić na smyczy. Chroni to dzikie zwierzęta przed płoszeniem, a psa przed pogonią, zagubieniem lub konfliktem ze zwierzyną. Znalezionego padłego albo nietypowo zachowującego się zwierzęcia nie wolno dotykać. Taką sytuację należy zgłosić właściwym służbom, gminie lub nadleśnictwu.
- Kleszcza należy usunąć, a nie smarować
Ryzyko kontaktu z kleszczami ograniczają buty osłaniające kostki, dłuższe spodnie, odzież osłaniająca skórę i repelenty używane zgodnie z instrukcją. Po powrocie trzeba obejrzeć całe ciało, szczególnie pachy, pachwiny, zgięcia kolan i łokci, okolice uszu oraz skórę głowy dziecka. Warto także sprawdzić ubranie.
Kleszcza, który jest wkłuty w naszą skórę, należy uchwycić pęsetą lub przeznaczonym do tego narzędziem możliwie blisko skóry i wyciągnąć zdecydowanym ruchem. Nie wolno smarować go tłuszczem, alkoholem ani inną substancją, przypalać, wykręcać lub zgniatać. Miejsce wkłucia trzeba zdezynfekować i obserwować. Pojawienie się powiększającego rumienia albo objawów ogólnych wymaga konsultacji medycznej. Szczepienie chroni przed kleszczowym zapaleniem mózgu, ale nie przed boreliozą.
- Biwakowanie wymaga sprawdzenia zasad
Nocleg w lesie należy planować w miejscach udostępnionych do tego celu, m.in. na obszarach programu „Zanocuj w lesie”. Pobyt dłuższy niż dwie noce z rzędu albo grupy liczącej więcej niż dziewięć osób wymaga wcześniejszego zgłoszenia i akceptacji właściwego nadleśnictwa.
Udział w programie nie oznacza automatycznej zgody na ognisko, wjazd samochodem czy pozostawianie odpadów. Przed biwakiem trzeba sprawdzić regulamin konkretnego obszaru, komunikaty przeciwpożarowe oraz informacje o czasowych ograniczeniach.
- Znalezisk nie wolno zabierać „na pamiątkę”
Niewybuchu, niewypału, podejrzanego pojemnika, amunicji, wnyków czy sidła nie należy dotykać, przesuwać ani samodzielnie zabezpieczać. Trzeba oddalić się tą samą drogą, ostrzec inne osoby i powiadomić dyspozytora numeru 112. Przy zgłoszeniu należy podać lokalizację, ale nie wracać do przedmiotu tylko po to, aby zrobić dokładniejsze zdjęcie.
Źródło: Kujawsko-Pomorski Urząd Wojewódzki w Bydgoszczy