Kalendarium ciekawostek – 24 czerwca
24 czerwca to data, która przypomina zarówno o początkach państwa polskiego, jak i o postaciach, które na trwałe zapisały się w historii kultury, nauki i sportu. Tego dnia wojska Mieszka I zwyciężyły pod Cedynią, urodził się Jan Matejko, a wiele wieków później otwarto odbudowany Cmentarz Orląt Lwowskich. Nie brakuje też rocznic związanych z II wojną światową i wydarzeniami, które miały wpływ na współczesną Polskę.
Wydarzenia, które zmieniły bieg historii
W 972 roku pod Cedynią wojska Mieszka I i jego brata Czcibora pokonały oddziały margrabiego Hodona. Starcie uznawane jest za jedno z najważniejszych zwycięstw we wczesnych dziejach Polski.
W 1866 roku na Syberii wybuchło powstanie polskich zesłańców, którzy trafili tam po upadku powstania styczniowego.
W czasie II wojny światowej, w 1942 roku , oddziały SS zamordowały we Lwowie od 6 do 8 tysięcy Żydów . Rok później Niemcy rozpoczęli drugą fazę wysiedleń mieszkańców Zamojszczyzny. Z ponad 300 miejscowości wypędzono przeszło 100 tysięcy osób , w tym około 30 tysięcy dzieci .
Również w 1943 roku w ruinach warszawskiego getta Niemcy zamordowali około 220 więźniów Pawiaka .
W 1946 roku podczas obławy w Piotrówku zginął mjr Marian Bernaciak „Orlik” , jeden z najbardziej znanych dowódców podziemia niepodległościowego.
Wystąpienie premiera Piotra Jaroszewicza w 1976 roku zapowiadające ogromne podwyżki cen żywności wywołało falę protestów robotniczych, które stały się jednym z ważnych etapów prowadzących do narodzin opozycji demokratycznej.
W 1990 roku doszło do ostrego konfliktu w Komitecie Obywatelskim, który ujawnił podział pomiędzy środowiskiem Lecha Wałęsy a zwolennikami premiera Tadeusza Mazowieckiego .
W 2005 roku , z udziałem prezydentów Aleksandra Kwaśniewskiego i Wiktora Juszczenki , uroczyście otwarto odbudowany Cmentarz Obrońców Lwowa.
A co działo się tego dnia w świecie popkultury?
W 1838 roku urodził się Jan Matejko , autor „Bitwy pod Grunwaldem”, „Hołdu pruskiego”, „Stańczyka” i „Konstytucji 3 maja”. Jego obrazy do dziś należą do najbardziej rozpoznawalnych dzieł polskiego malarstwa.
W 1621 roku przyszedł na świat Jan Andrzej Morsztyn , jeden z najwybitniejszych poetów polskiego baroku.
W 1916 roku urodziła się Lidia Wysocka , aktorka, piosenkarka i założycielka słynnej Wagabundy.
W 1936 roku urodził się operator filmowy i reżyser Andrzej Kostenko , a rok później fotografik Erazm Ciołek , którego zdjęcia dokumentowały działalność „Solidarności” i pielgrzymki Jana Pawła II.
W 1963 roku urodził się Paweł Kukiz , wokalista zespołu Piersi, późniejszy polityk.
W 2008 roku zmarł Józef Szajna , wybitny reżyser, scenograf i artysta, którego twórczość naznaczyły doświadczenia obozów Auschwitz i Buchenwaldu.
Urodzili się
1390 – Jan Kanty , święty i profesor Akademii Krakowskiej.
1838 – Jan Matejko , malarz historyczny.
1900 – Rafał Lemkin , prawnik, twórca pojęcia „ludobójstwo”.
1916 – Lidia Wysocka , aktorka i piosenkarka.
1950 – Ryszard Pawłowski , himalaista i pięciokrotny zdobywca Mount Everestu.
1963 – Paweł Kukiz , muzyk i polityk.
Zmarli
1768 – Maria Leszczyńska , królowa Francji.
1905 – Kazimierz Kelles-Krauz , działacz PPS.
1973 – Stanisław Herbst , historyk wojskowości i varsavianista.
2008 – Józef Szajna , reżyser i scenograf.
2010 – Kazimierz Paździor , mistrz olimpijski w boksie.
2010 – Leszek Wiktorowicz , wieloletni komendant „Daru Młodzieży”.
Święta i rocznice
24 czerwca przypada rocznica zwycięstwa pod Cedynią, jednego z pierwszych wielkich sukcesów militarnych państwa Mieszka I. To również dzień urodzin Jana Matejki , którego obrazy przez pokolenia kształtowały wyobrażenie Polaków o własnej historii.
::news{"type":"see-also","item":"61778"}
::event{"type":"vertical","item":"5654"}
Co sądzisz na ten temat?