Młyn Energii za ponad 75 mln zł. Tak zmienia się zabytek Grudziądza

Młyn Energii to jedna z największych i najbardziej oczekiwanych inwestycji realizowanych obecnie w Grudziądzu. Niszczejący przez lata Młyn Górny zmienia się w nowoczesne centrum kulturalno-edukacyjne, zachowujące przemysłowy charakter zabytkowego budynku.

Obiekt znajduje się w centrum miasta, u zbiegu ulic Marii Curie-Skłodowskiej i Młyńskiej. Po zakończeniu inwestycji historia tego miejsca zostanie połączona z nowoczesnymi wystawami, multimediami, laboratoriami oraz przestrzeniami przeznaczonymi na warsztaty i wydarzenia kulturalne.

Młyn Energii w Grudziądzu. Na jakim etapie są prace?

Roboty budowlane i konserwatorskie prowadzone są zarówno w historycznej części młyna, jak i w powstającym obok nowym skrzydle. Obecnie trwa czyszczenie zabytkowej elewacji oraz uzupełnianie ubytków w ceglanych murach.

Wewnątrz budynku na kolejnych kondygnacjach układane są instalacje elektryczne i sanitarne oraz elementy systemu klimatyzacji. W nowej części, w której znajdą się przede wszystkim pomieszczenia biurowe, rozpoczął się montaż aluminiowej stolarki okiennej.

Kontynuowane są także prace przy udrażnianiu przebiegającego pod budynkiem kanału Trynka. Część kanału ma być widoczna przez szklaną podłogę, natomiast kolejny fragment zostanie odsłonięty w miejscu przygotowywanej ekspozycji zabytkowej turbiny wodnej.

Wcześniej w historycznej części Młyna Górnego wzmocniono fundamenty i konstrukcję stropów, wykonano konstrukcje dachowe oraz zamontowano okna. W nowym skrzydle powstały między innymi piwnice, parter i pierwsze piętro.

Trynka pod szklaną podłogą i turbina z 1904 roku

Jednym z najciekawszych elementów przyszłego Młyna Energii będzie połączenie ekspozycji z przepływającym pod obiektem kanałem Trynka. To właśnie energia wody przez lata umożliwiała funkcjonowanie młyna.

Podczas oczyszczania kanału budowlańcy odkryli kompletną turbinę Francisa pochodzącą z 1904 roku. Urządzenie zostało wyprodukowane przez niemiecką firmę Voith z Heidenheim i służyło do wytwarzania energii elektrycznej.

Znalezisko ma wirnik o średnicy około dwóch metrów i waży około trzech ton. Po wydobyciu i oczyszczeniu okazało się na tyle dobrze zachowane, że możliwe było zaplanowanie jego rekonstrukcji. Turbina stanie się jednym z najważniejszych eksponatów na parterze Młyna Energii.

Co znajdzie się w Młynie Energii?

Zakończył się drugi etap opracowywania koncepcji merytorycznej wystaw, za którą odpowiada firma Kinga Duda Pattern Recognition. Ekspozycje zostaną rozmieszczone na kolejnych poziomach zabytkowego budynku. Każda kondygnacja będzie poświęcona innemu rodzajowi energii.

Parter - historia młyna i energia wody

Zwiedzanie rozpocznie się od historii Młyna Górnego oraz kanału Trynka. Jednym z głównych punktów ekspozycji będzie odrestaurowana turbina Francisa. Zaplanowano również wykorzystanie multimediów oraz fragmentu kanału widocznego pod szklaną podłogą.

Pierwsze piętro - energia elektryczna

Kolejny poziom zostanie poświęcony energii elektrycznej i przemianom technologicznym związanym z jej wykorzystaniem. Wystawa ma pokazać, jak elektryczność wpłynęła na rozwój przemysłu oraz codzienne życie człowieka.

Drugie piętro - energia biologiczna

Ta część przedstawi procesy zachodzące w organizmach żywych. Zwiedzający poznają między innymi rolę energii w funkcjonowaniu człowieka, przyrody i produkcji żywności.

Trzecie piętro - energia kosmiczna

Ekspozycja na trzecim piętrze przeniesie odwiedzających w świat astronomii i badań kosmosu. Tematyka obejmie energię gwiazd, zjawiska zachodzące we Wszechświecie oraz sposoby jego obserwowania.

Czwarte piętro - laboratorium i warsztaty

Najwyższy poziom zostanie przeznaczony na pracownię warsztatowo-laboratoryjną. Ma to być przestrzeń do prowadzenia eksperymentów, zajęć edukacyjnych oraz warsztatów biologicznych i chemicznych.

Kopernik, Rydygier, Nernst i Hoffmann częścią opowieści

Koncepcja wystaw zostanie oparta nie tylko na różnych rodzajach energii. Ważną rolę odegrają również historie wybitnych postaci związanych z Grudziądzem oraz regionem.

W przygotowywanych materiałach pojawią się między innymi fizyk i laureat Nagrody Nobla Walther Nernst, pionier polskiej energetyki Alfons Hoffmann, wybitny chirurg Ludwik Rydygier oraz Mikołaj Kopernik.

Obecnie opracowywane są szczegółowe materiały do poszczególnych części wystawy. Koncepcja ma zostać również skonsultowana z Radą Programową. Firma Pattern Recognition, która odpowiada za jej przygotowanie, ma doświadczenie w tworzeniu interaktywnych ekspozycji, a w jej dorobku znajduje się między innymi wystawa w Muzeum Handlu Wiślanego „Flis” w Grudziądzu.

Sala widowiskowa, warsztaty i kawiarnia

Młyn Energii nie będzie wyłącznie przestrzenią wystawienniczą. W odnowionym kompleksie zaplanowano siedem dużych sal przeznaczonych na ekspozycje, warsztaty i konferencje.

Powstanie również sala widowiskowa mogąca pomieścić 170 osób oraz kawiarnia z antresolą. Nowe skrzydło ma mieścić mniejszą salę konferencyjną, zaplecze administracyjne i pomieszczenia biurowe. Centrum ma prowadzić zajęcia dla dzieci i młodzieży, ale jego oferta będzie skierowana również do dorosłych mieszkańców oraz turystów odwiedzających Grudziądz.

Ile kosztuje budowa Młyna Energii?

Aktualna wartość projektu wynosi ponad 75,5 mln zł. Dofinansowanie z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego to blisko 50 mln zł.

Inwestycję koordynuje Kujawsko-Pomorska Akademia Innowacji, będąca marszałkowską instytucją kultury. Wykonawcą robót budowlanych jest Firma Budowlana Fijałkowski z Torunia. KPAI odpowiada także za podobne projekty edukacyjne w regionie - StodólnaLAB we Włocławku oraz InoLAB w Inowrocławiu.

Kiedy zakończy się budowa Młyna Energii?

Według aktualnego harmonogramu prace budowlane przy Młynie Energii w Grudziądzu mają zakończyć się w maju 2027 roku. Termin uruchomienia obiektu i przyjęcia pierwszych zwiedzających nie został jeszcze dokładnie podany.

Rewitalizacja pozwoli uratować wartościowy przykład XIX-wiecznej architektury przemysłowej, który przez lata ulegał degradacji. Młyn Górny ma odzyskać swoje miejsce w przestrzeni miasta, tym razem jako centrum łączące historię, naukę, kulturę i nowoczesne technologie.

Czytaj cały artykuł u źródła — Grudziadz Nasze Miasto