Sarah Bernhardt: Niezrównana francuska aktorka, Boska Sarah. Biografia.

Sarah Bernhardt, urodzona 22 października 1844 roku w Paryżu, była jedną z najwybitniejszych i najbardziej charyzmatycznych francuskich aktorek teatralnych przełomu XIX i XX wieku. Uznawana za „Boską Sarę” (Divine Sarah), zyskała światową sławę dzięki swojemu niezwykłemu talentowi, magnetycznej osobowości i odwadze w przełamywaniu konwencji. Jej życie, pełne artystycznych triumfów i burzliwych wydarzeń osobistych, pozostaje fascynującym świadectwem potęgi sztuki i determinacji kobiety, która odcisnęła trwałe piętno na historii teatru.

Sarah Bernhardt miała 179 lat w 2023 roku. Na dzień dzisiejszy (2024 rok) nie ma męża ani dzieci. Jej kariera obejmowała role w największych dramatach, a także pionierskie występy w filmach niemych i nagraniach dźwiękowych.

Najważniejsze fakty:

Wiek: 179 lat (na 2023 rok)

Żona/Mąż: Brak

Dzieci: Brak

Zawód: Aktorka teatralna i filmowa

Główne osiągnięcie: Uznana za jedną z największych aktorek wszech czasów, pionierka nowych mediów

Sarah Bernhardt – Ikona Francuskiego Teatru

Podstawowe Informacje o Sarah Bernhardt

Dane Biograficzne

Sarah Bernhardt, której prawdziwe imię brzmiało Henriette-Rosine Bernard, przyszła na świat 22 października 1844 roku w Paryżu. Zmarła w marcu 1923 roku, pozostając jedną z najbardziej ikonicznych postaci w historii francuskiego teatru przełomu XIX i XX wieku. Jej artystyczna droga, pełna blasków i cieni, uczyniła ją legendą, a jej nazwisko stało się synonimem teatralnego geniuszu. Choć lata jej świetności przypadły na przełom XIX i XX wieku, jej wpływ na sztukę aktorską jest odczuwalny do dziś, a jej postać ożywia na kartach najnowszej książki. Jej życie było fascynujące, a ona sama była uosobieniem pasji i determinacji w dążeniu do celu.

Jako aktorka, Sarah Bernhardt była postacią wybitną, której talent sceniczny zdobył jej miano „Boskiej Sary” (Divine Sarah). Jej występy przyciągały tłumy, a jej interpretacje ról dramatycznych i komediowych do dziś uważane są za wzorowe. Poza sceną, jej życie również było pełne wydarzeń, które budziły zainteresowanie publiczności. Kariera Sarah Bernhardt to historia o pokonywaniu przeciwności losu i dążeniu do niezależności, nawet w obliczu społecznych konwenansów. Jej zdolność do wcielania się w różnorodne postacie, od królowych po męskich bohaterów, świadczyła o wszechstronności jej talentu aktorskiego.

Miejsce Urodzenia i Pochówku

Miejsce narodzin Sarah Bernhardt, przy 5 rue de L’École-de-Médecine w Dzielnicy Łacińskiej w Paryżu, stanowiło skromny początek dla kobiety, która w późniejszych latach zdobyła światową sławę i uznanie. Ta paryska dzielnica, znana z intelektualnej atmosfery i historycznych budynków, była świadkiem narodzin artystki, która miała zrewolucjonizować francuski teatr. Jej późniejsze życie i kariera były nierozerwalnie związane z Paryżem, miastem, które stało się jej kolebką i sceną dla wielu niezapomnianych występów. Nawet po śmierci, jej postać pozostaje obecna w tym mieście.

Sarah Bernhardt spoczywa na słynnym cmentarzu Père Lachaise w Paryżu. Jest to miejsce, które do dziś przyciąga rzesze fanów jej talentu aktorskiego i dramatycznego, którzy przybywają, by oddać hołd jednej z największych gwiazd francuskiej sceny. Cmentarz ten, będący nekropolią wielu wybitnych postaci historii i sztuki, stał się ostatnim miejscem spoczynku dla artystki, której życie było równie barwne i pełne pasji, jak dzieła, w których występowała. Jej grób jest świadectwem trwałego wpływu, jaki wywarła na kulturę i sztukę.

Rodzina i Życie Prywatne Sarah Bernhardt

Pochodzenie i Matka

Matką Sarah Bernhardt była Judith Bernard, znana również jako Julie lub Youle. Była ona holenderską kurtyzaną żydowskiego pochodzenia. Ze względu na swój profesjonalny tryb życia i częste podróże, Judith rzadko widywała swoją córkę, oddając ją pod opiekę mamki. To skomplikowane pochodzenie i wczesne doświadczenia miały niewątpliwie wpływ na kształtowanie się osobowości młodej Rosine. Historia jej matki, choć trudna, stanowi ważny element biografii Sarah, pokazując determinację kobiety, która musiała walczyć o przetrwanie w trudnych czasach. Ten aspekt życia artystki, choć bolesny, jest kluczowy dla zrozumienia jej późniejszej postawy i dążenia do niezależności.

Wczesne lata życia Sarah Bernhardt były naznaczone brakiem stałej obecności matki, co mogło wpłynąć na jej późniejszą potrzebę stabilizacji, ale jednocześnie wzmocniło jej wewnętrzną siłę i samodzielność. Fakt, że matka była kurtyzaną, stanowił społeczne obciążenie, które Sarah Bernhardt musiała pokonać, aby zrobić karierę. Mimo trudnych początków, Sarah usiłuje zdobyć sławę i wyrwać się z cienia przeszłości swojej rodziny, pragnąc uniknąć losu kurtyzany i zapewnić sobie lepsze życie. Jej żydowskie korzenie były dla niej źródłem dumy, co podkreślała w rozmowach.

Religijność i Tożsamość

Aktorka miała skomplikowaną relację z religią. Choć w 1856 roku przyjęła pierwszą komunię i bywała żarliwie wierząca, potrafiła również zadeklarować ateizm w rozmowie z Charlesem Gounodem. Ta dwoistość odzwierciedlała złożoność jej osobowości i poszukiwań duchowych. Jednocześnie, Sarah Bernhardt podkreślała dumę ze swoich żydowskich korzeni, co świadczyło o silnym poczuciu tożsamości, mimo trudności związanych z jej pochodzeniem i środowiskiem, w którym się obracała. Ta wewnętrzna walka między wiarą a wątpliwościami, między tradycją a nowoczesnością, była integralną częścią jej życia.

Skomplikowana droga duchowa Sarah Bernhardt jest dowodem na to, że nawet artystki o tak wyrazistej osobowości jak ona, poszukiwały sensu i odpowiedzi na fundamentalne pytania egzystencjalne. Jej deklaracje ateistyczne, przeplatane z okresami żarliwej wiary, pokazują, że była kobietą refleksyjną, która nie bała się kwestionować utartych schematów. Podkreślanie dumy z żydowskich korzeni było ważnym elementem jej tożsamości, zwłaszcza w kontekście społecznym tamtych czasów. Jej życie było fascynujące, a ona sama stanowiła przykład osoby, która potrafiła łączyć różne aspekty swojej tożsamości.

Małżeństwo i Związki

W 1882 roku Sarah Bernhardt wyszła za mąż za Ambroise’a Aristide’a Damalę, znanego jako Jacques Damala. Ich małżeństwo, choć formalnie trwało do jego śmierci w 1889 roku, było naznaczone licznymi trudnościami i napięciami. Wdawała się w liczne romanse, które często były przedmiotem plotek i skandali, jednak to właśnie jej małżeństwo z Damalą stanowiło centralny punkt jej życia prywatnego w tamtym okresie. Pomimo problemów, związek ten miał znaczący wpływ na jej życie i twórczość. Ona sama była postacią, która budziła ogromne zainteresowanie, a jej życie osobiste było niemal równie głośne jak jej kariera sceniczna. Wiele z jej romansów było krótkotrwałych, ale miały one wpływ na jej życie, w tym na narodziny jej jedynego dziecka. Warto wiedzieć: Jej małżeństwo z Jacquesem Damalą trwało formalnie od 1882 do 1889 roku.

Relacja z Jacquesem Damalą była złożona, a jej burzliwy charakter często odbijał się na codziennym życiu aktorki. Mimo to, Sarah Bernhardt dążyła do zbudowania stabilnego związku, choć jej własna natura i styl życia często temu przeczyły. Jej życie uczuciowe było pełne wzlotów i upadków, a związki z mężczyznami stanowiły ważny, choć czasem bolesny, element jej biografii. W tym kontekście, jej małżeństwo z Damalą było jednym z najbardziej znaczących wydarzeń, które kształtowały jej emocjonalne i społeczne życie. Warto pamiętać, że w tamtych czasach kariera kobiety, a zwłaszcza artystki, często wiązała się z koniecznością balansowania między życiem prywatnym a zawodowym.

Potomstwo

Sarah Bernhardt miała jedno dziecko, syna, który przyszedł na świat w wyniku jednego z jej licznych romansów. Narodziny syna były ważnym wydarzeniem w jej życiu, choć jej kariera i burzliwe życie osobiste często utrudniały jej pełnienie roli matki. Wdawała się w romanse po krótkotrwałym porzuceniu teatru na rzecz podróży do Hiszpanii i Belgii, co sugeruje, że jej życie prywatne było równie dynamiczne, co zawodowe. Fakt, że jej syn był owocem pozamałżeńskiego związku, podkreśla jej niezależność i skłonność do łamania społecznych konwenansów. Ona sama musiała stawić czoła wyzwaniom związanym z wychowaniem dziecka w specyficznym środowisku artystycznym i społecznym tamtych czasów.

Macierzyństwo, choć niewątpliwie ważne dla Sarah Bernhardt, było jednym z wielu aspektów jej złożonego życia. Jej syn, będący świadectwem jej burzliwych związków, dorastał w cieniu sławy matki, co z pewnością miało wpływ na jego losy. Historia jej syna jest częścią szerszej opowieści o życiu Sarah Bernhardt, ilustrującej jej zdolność do łączenia ról artystki, kochanki i matki, nawet w obliczu wyzwań i społecznych oczekiwań. Jej doświadczenia jako matki, podobnie jak inne aspekty jej życia, były naznaczone indywidualnością i odwagą w podejmowaniu decyzji.

Kariera Zawodowa Sarah Bernhardt

Początki i Debiut Sceniczny

Zadebiutowała na scenie Comédie-Française 31 sierpnia 1862 roku, wcielając się w tytułową rolę w „Iphigénie” Racine’a. Niestety, jej pierwszy występ uznano za porażkę. Powodem były silna trema i zbyt szybkie wypowiadanie kwestii, co stanowiło znaczącą przeszkodę na początku jej drogi zawodowej. Ten nieudany start nie zniechęcił jednak młodej aktorki do dalszych starań. Przeciwnie, stał się on bodźcem do pracy nad sobą i rozwijania swojego talentu. Jej pierwsze doświadczenie aktorskie miało miejsce w wieku siedmiu lat, gdzie grała Królową Wróżek, wykonując swoją pierwszą w karierze scenę śmierci, co mogło już wtedy zapowiadać jej przyszłą dominację na scenie.

Mimo początkowych trudności, Sarah Bernhardt nie poddała się. Jej talent, choć jeszcze niedojrzały, zaczął przebijać się przez tremę i niepewność. Ta pierwsza, nieudana próba na deskach prestiżowego teatru, paradoksalnie, mogła pomóc jej lepiej zrozumieć własne słabości i skoncentrować się na ich przezwyciężeniu. Jej późniejsze sukcesy pokazują, że ten początkowy potknięcie było jedynie chwilowym kryzysem, a nie zwiastunem porażki. Warto zaznaczyć, że już w młodym wieku przejawiała ona skłonność do dramatyzmu, organizując uroczysty pogrzeb dla swojej zdechłej jaszczurki, co było uznane za świętokradztwo.

Protektorzy i Edukacja

Kariera Sarah Bernhardt nabrała tempa dzięki protekcji księcia Morny, przyrodniego brata Napoleona III. Jego wsparcie okazało się kluczowe dla jej rozwoju artystycznego. Książę sfinansował jej naukę w klasztornej szkole Grandchamp, a następnie pomógł jej w dostaniu się do Konserwatorium Paryskiego. Ta protekcja otworzyła przed młodą aktorką drzwi do świata wielkiej sztuki i umożliwiła zdobycie profesjonalnego wykształcenia. Bez jego zaangażowania, jej droga do sławy mogłaby być znacznie trudniejsza.

Podczas egzaminów do Konserwatorium w 1860 roku, Sarah Bernhardt, mimo braku przygotowania do recytacji z partnerem, zachwyciła jury emocjonalnym wykonaniem bajki La Fontaine’a „Dwa gołębie”. To właśnie to spontaniczne i pełne pasji wykonanie otworzyło jej drogę do profesjonalnego kształcenia. Warto zauważyć, że jej nauczyciele w Konserwatorium byli podzieleni co do jej talentu; w kategorii tragedii sklasyfikowano ją dopiero na 14. miejscu, podczas gdy w komedii zajęła wysokie, drugie miejsce. Ta rozbieżność w ocenach pokazuje, jak niejednoznaczny był początkowo jej talent, ale jednocześnie podkreśla jej wszechstronność.

Przełomowe Role i Gatunki

Sarah Bernhardt zasłynęła z ról w wielkich dramatach, które na trwałe wpisały się w historię teatru. Do jej najbardziej znanych kreacji należą te z „Ruy Blas” Victora Hugo, „La Tosca” Victoriena Sardou czy „L’Aiglon” Edmonda Rostanda. Jej niezrównana aktorka potrafiła poruszyć publiczność swoją głębią emocjonalną i mistrzowskim opanowaniem techniki aktorskiej. Szczególnie ceniono jej odważne wcielanie się w role męskie, w tym w postać Hamleta, co stanowiło przełamanie konwencji i dowód na jej wszechstronność. Te role potwierdziły jej status jako jednej z najważniejszych postaci francuskiego teatru.

Jej umiejętność transformacji i wcielania się w postacie o skrajnie różnych charakterach sprawiła, że była aktorką uniwersalną. Od tragedii po komedię, od ról kobiecych po męskie, Sarah Bernhardt udowodniła, że jest artystką o niezwykłej skali. Jej interpretacje były często innowacyjne i wyprzedzały epokę, co przyczyniło się do jej reputacji jako niezrównanej aktorki. Victor Hugo, będący pod ogromnym wrażeniem jej talentu, nazywał jej sposób mówienia „złotym głosem”, co stało się jednym z najsłynniejszych określeń opisujących jej warsztat aktorski. Jej kariera sceniczna była wypełniona sukcesami i uznaniem publiczności.

Pionierka Nowych Mediów

Sarah Bernhardt była pionierką w wykorzystaniu nowych mediów do promowania swojej sztuki. Jako jedna z pierwszych wybitnych aktorek teatralnych zaczęła występować w filmach niemych. Ta innowacyjność pozwoliła jej dotrzeć do szerszej publiczności i zachować swoje kreacje dla przyszłych pokoleń. Jej obecność na ekranie była równie magnetyczna, co na deskach teatru, co świadczy o jej wszechstronnym talencie aktorskim. Filmy nieme, które zrealizowała, stanowią cenne świadectwo jej gry aktorskiej.

Co więcej, Bernhardt dokonywała nagrań dźwiękowych, co pozwoliło zachować jej głos dla przyszłych pokoleń. Te nagrania stanowią unikatowy zapis jej interpretacji i sposobu mówienia, który zachwycał słuchaczy. Jej otwartość na nowe technologie, takie jak kino i fonografia, świadczy o jej wizjonerskim podejściu do sztuki i chęci eksplorowania nowych form wyrazu. Dzięki tym zabiegom, jej głos i wizerunek przetrwały próbę czasu, umożliwiając nam dziś lepsze zrozumienie jej fenomenu. Jej kariera Bernhardt to dowód na to, że artysta powinien być otwarty na zmiany i rozwój.

Wykorzystanie Sławy i Promocja Artystów

Sarah Bernhardt, dzięki swojej ogromnej sławie, wywarła znaczący wpływ nie tylko na świat teatru, ale także na inne dziedziny sztuki. Z powodzeniem wykorzystywała swoją pozycję do promowania innych artystów. Jednym z nich był Alphonse Mucha, którego plakaty do jej przedstawień zyskały ogromną popularność i uczyniły go jednym z najbardziej rozchwytywanych twórców stylu Art Nouveau. Współpraca z Muchą zaowocowała powstaniem ikonicznych dzieł, które do dziś są symbolem epoki i świadectwem wizualnego splendoru jej spektakli. Te plakaty stały się nieodłącznym elementem jej wizerunku i przyczyniły się do jej globalnej rozpoznawalności.

Jej zdolność do dostrzegania i wspierania talentów była równie imponująca, co jej własne osiągnięcia sceniczne. Działając jako mecenas sztuki, Sarah Bernhardt przyczyniła się do rozwoju kariery wielu artystów, poszerzając tym samym zasięg kultury i sztuki. Jej zaangażowanie w promowanie innych twórców pokazuje, że była nie tylko wybitną aktorką, ale także osobą o szerokich horyzontach i głębokim zrozumieniu roli sztuki w społeczeństwie. Jej wpływ na rozwój stylu Art Nouveau jest nie do przecenienia, a plakaty Muchy do dziś zachwycają swoim pięknem i kunsztem.

Osiągnięcia i Wpływ Sarah Bernhardt

Znaczenie w Historii Teatru

Sarah Bernhardt jest uznawana za jedną z najbardziej ikonicznych postaci w historii francuskiego teatru przełomu XIX i XX wieku. Jej niezrównany talent aktorski, magnetyczna obecność sceniczna i odważne kreacje nadały nowe znaczenie sztuce dramatycznej. Zyskała miano „królowej pozy i księżniczki gestu”, co podkreślało mistrzostwo, z jakim panowała na scenie. Jej kariera była symbolem możliwości, jakie otwierały się przed kobietami w świecie sztuki, nawet w bardzo restrykcyjnych czasach. Jest postacią, która na stałe wpisała się w annały historii teatru, inspirując kolejne pokolenia aktorów i reżyserów. Jej wpływ wykracza poza granice Francji, czyniąc ją postacią o znaczeniu światowym.

Jej wszechstronność i zdolność do wcielania się w role o różnym charakterze, w tym w postacie męskie, były rewolucyjne. Przełamywała konwencje i wyznaczała nowe standardy w aktorstwie. Jej występy były wydarzeniami kulturalnymi, które przyciągały uwagę nie tylko koneserów sztuki, ale także szerokiej publiczności. Nawet po śmierci, jej postać i twórczość pozostają przedmiotem badań i analiz, dowodząc trwałego wpływu, jaki wywarła na rozwój teatru. Jej dziedzictwo jest żywe i nadal fascynuje.

Odniesienia do Jej Stylu i Talentu

Już na początku swojej drogi zawodowej, uroda i talent Sarah Bernhardt przyciągały uwagę bogatych wielbicieli. Otrzymała propozycję małżeństwa od biznesmena oferującego jej 500 000 franków. Jednakże, Sarah odrzuciła tę propozycję, przedkładając swoją wolność i niezależność nad stabilizację finansową. Ta decyzja świadczy o jej silnym charakterze i determinacji, aby żyć na własnych warunkach, a nie być zależną od innych. Pokazuje to również jej priorytety, które wykraczały poza materialne korzyści, stawiając na pierwszym miejscu samorealizację artystyczną.

Victor Hugo, będący pod ogromnym wrażeniem jej talentu, nazywał jej sposób mówienia „złotym głosem”. To niezwykłe określenie stało się jednym z najsłynniejszych i najtrafniejszych opisów jej warsztatu aktorskiego, podkreślając melodyjność, wyrazistość i moc jej głosu, który potrafił oczarować publiczność. Jej głos był narzędziem, którym kreowała niezapomniane postacie, nadając im życie i emocje. Ten komplement od tak wybitnego pisarza jak Hugo, podkreślał jej wyjątkowość i geniusz sceniczny, czyniąc ją legendą francuskiego teatru.

Ciekawostki i Mniej Znane Fakty z Życia Sarah Bernhardt

Pierwsze Kroki na Scenie

Pierwsze doświadczenie aktorskie Sarah Bernhardt zdobyła w wieku siedmiu lat. Miało to miejsce w szkole z internatem w Auteuil, gdzie wcieliła się w postać Królowej Wróżek w sztuce „Clothilde”. Był to jej debiut na scenie, podczas którego wykonała swoją pierwszą w karierze scenę śmierci. To wczesne zetknięcie ze światem teatru mogło zaszczepić w niej pasję do aktorstwa, która później zdominowała całe jej życie. Już w tak młodym wieku przejawiała skłonność do dramatycznych ról, co można uznać za zapowiedź jej przyszłego sukcesu. Ta pierwsza rola, choć niewielka, stanowiła ważny krok w jej artystycznej podróży.

Ten epizod z dzieciństwa jest fascynującym przykładem tego, jak wcześnie talent Sarah Bernhardt zaczął się objawiać. Jej zdolność do wcielania się w postać i odgrywania sceny śmierci już w wieku siedmiu lat świadczy o jej naturalnym talencie aktorskim i wczesnej dojrzałości emocjonalnej. To doświadczenie mogło wzbudzić w niej pasję do teatru, która towarzyszyła jej przez całe życie i pozwoliła jej osiągnąć tak wiele. Jej wczesne próby sceniczne były fundamentem dla jej późniejszej, spektakularnej kariery.

„Złoty Głos” i Oceny Nauczycieli

Victor Hugo, będący pod ogromnym wrażeniem jej talentu, nazywał jej sposób mówienia „złotym głosem”. To niezwykłe określenie stało się jednym z najsłynniejszych i najtrafniejszych opisów jej warsztatu aktorskiego, podkreślając melodyjność, wyrazistość i moc jej głosu, który potrafił oczarować publiczność. Jej głos był narzędziem, którym kreowała niezapomniane postacie, nadając im życie i emocje. Ten komplement od tak wybitnego pisarza jak Hugo, podkreślał jej wyjątkowość i geniusz sceniczny, czyniąc ją legendą francuskiego teatru.

Podczas studiów w Konserwatorium jej nauczyciele byli podzieleni co do jej talentu. W kategorii tragedii sklasyfikowano ją dopiero na 14. miejscu, podczas gdy w komedii zajęła wysokie, drugie miejsce. Ta rozbieżność w ocenach pokazuje, jak niejednoznaczny był początkowo jej talent, ale jednocześnie podkreśla jej wszechstronność. Choć początkowo doceniano ją bardziej w komedii, jej późniejsze role w dramatach udowodniły, że jest artystką o niezwykłej skali, zdolną do poruszania najgłębszych emocji widza. Jej zdolność do adaptacji i rozwoju była kluczem do jej długotrwałej kariery.

Kluczowe Role Sarah Bernhardt

Rola Iphigénie w sztuce „Iphigénie” Racine’a (debiut sceniczny)

Role w wielkich dramatach, m.in.:

Role męskie, w tym postać Hamleta

Sarah Bernhardt jako Pionierka Nowych Mediów

Występy w fil

Czytaj cały artykuł u źródła — WS-24.pl (Wiadomości Świdnickie)