Witos w Oleśnicy. Nowy pomnik na 110-lecie odzyskania niepodległości
Wójt Marcin Kasina podkreśla, że gmina chce uhonorować Wincentego Witosa. Wincenty Witos to postać pomnikowa w dosłownym i przenośnym znaczeniu. Trzykrotny premier odrodzonej Rzeczypospolitej odegrał kluczową rolę w procesie budowania struktur państwowych po 1918 roku. Jego niezłomna postawa zapisała się złotymi zgłoskami zwłaszcza w historii wojny polsko-bolszewickiej w 1920 roku. To właśnie dzięki jego autorytetowi i apelom aż 70 procent żołnierzy walczących w tym przełomowym konflikcie stanowiło chłopstwo.
Witos wykazał się wówczas także ogromną odwagą polityczną – kategorycznie sprzeciwił się propozycji ewakuacji rządu do Poznania. Głosił twarde stanowisko, że stolica musi zostać obroniona za wszelką cenę, argumentując, iż upadek Warszawy pociągnie za sobą nieuchronną stratę całej reszty kraju, w tym również Wielkopolski.
Hołd dla rolniczego trudu w obliczu zmian
Wybór Witosa na patrona nowego pomnika w gminie Oleśnica ma uzasadnienie społeczne. Pomnik ma być wyrazem najwyższego szacunku dla ludzi wsi, których codzienna ciężka praca kształtowała ten region przez pokolenia.
Poglądowa figura przedstawiająca postać Wincentego Witosa. – Gmina Oleśnica ma głębokie korzenie wiejskie, a Wincenty Witos był człowiekiem, który przez całe życie wywodził się z chłopstwa i na każdym kroku z dumą podkreślał znaczenie pracy na roli – mówi Norbert Boczarski, mieszkaniec gminy i jeden z pomysłodawców budowy pomnika . – Dla naszej społeczności to prawdopodobnie ostatni moment na tak wyraźne upamiętnienie, ponieważ gmina przechodzi obecnie intensywną transformację w kierunku obszaru podmiejskiego. Dla wielu mieszkańców, a w szczególności dla wciąż działających tu rolników, Witos stanie się bliskim i namacalnym symbolem wartości, które towarzyszą im w codziennym życiu.
Fundament samorządności
Co niezwykle istotne w kontekście lokalizacji monumentu, Wincenty Witos przez ponad dwie dekady z powodzeniem pełnił funkcję wójta swojej rodzinnej gminy Wierzchosławice. Głęboko wierzył, że potęga i stabilność państwa nie rodzą się wyłącznie w gabinetach rządowych, lecz opierają się na silnych, autonomicznych wspólnotach lokalnych oraz odpowiedzialnych obywatelach. Samorząd traktował jako absolutną podstawę życia publicznego.
Władze podkreślają, że gmina Oleśnica od lat słynie z wyjątkowo aktywnego i wielowarstwowego podejścia do idei samorządności. To tutaj obok tradycyjnej Rady Gminy prężnie funkcjonują dwa dodatkowe organy opiniodawcze – Młodzieżowa Rada Gminy oraz Rada Seniorów. Ponadto tutejsi gospodarze wsi zrzeszają się i aktywnie działają w ramach Stowarzyszenia Sołtysów Ziemi Oleśnickiej. Postawienie pomnika wybitnego ludowca ma wprost nawiązywać do tych dobrych praktyk.
Pomnik ma stanąć przed budynkiem Urzędu Gminy Oleśnica przy ul. 11 Listopada. – Wizja państwa według Wincentego Witosa, opartego na silnych wspólnotach lokalnych, jest nam niezwykle bliska. Umieszczenie jego pomnika bezpośrednio przy Urzędzie Gminy będzie w jasny sposób podkreślało ogromne znaczenie samorządu oraz naszą codzienną misję służby mieszkańcom. Choć Witos był bezdyskusyjnym liderem ruchu ludowego, współcześnie jest powszechnie uznawany za jednego z najwybitniejszych polskich mężów stanu, a jego gigantyczny dorobek całkowicie wykracza poza bieżące podziały partyjne. Chcemy, aby ta postać łączyła, a nie dzieliła – mówi Marcin Kasina, wójt gminy Oleśnica
Lokalizacja i misja edukacyjna
Wokół inicjatywy planowana jest szeroka kampania edukacyjna. Sam proces debaty i przygotowań do budowy ma stać się impulsem do przywrócenia w powszechnej świadomości idei propaństwowych i obywatelskich, jakie głosił Witos. Monument usytuowany w widocznym miejscu w centrum miasta (gdzie mieści się urząd gminy) pozwoli przechodniom oraz kierowcom na chwilę refleksji.
W przyszłości ma to być także centralne miejsce organizacji lokalnych uroczystości o charakterze patriotycznym. Gmina dołączy tym samym do wielu polskich samorządów pielęgnujących pamięć o zasłużonych dla Polski.
Decyzja o wyborze otoczenia Urzędu Gminy przy ul. 11 Listopada wiąże się również z kończącym się etapem modernizacji tego obiektu. W bieżącym roku zamykane są kluczowe prace zewnętrzne, dzięki którym budynek zyskał pełne dostosowanie do wymogów dostępności dla osób z niepełnosprawnościami (w tym windę przy wejściu A) oraz nowoczesny agregat prądotwórczy zapewniający awaryjne źródło energii. Nowy pomnik będzie stanowił naturalne dopełnienie estetyczne odnowionego otoczenia urzędu jako element małej architektury, zwłaszcza że pobliskie miasto do tej pory nie podjęło się podobnego zadania.
– Jesteśmy obecnie na etapie rzetelnego przygotowywania się do tej inwestycji, dlatego kwestia wyboru konkretnego projektanta pozostaje jeszcze otwarta. Całość zamierzamy sfinansować w sposób wysoce racjonalny i przejrzysty – udział środków własnych gminy nie przekroczy 20%, a resztę pokryjemy z funduszy zewnętrznych, od darczyńców, sponsorów oraz celowych programów historycznych, współpracując m.in. z Muzeum Wincentego Witosa w Wierzchosławicach czy Instytutem jego imienia – dodaje wójt. Koszt budowy obiektu z trwałego kamienia szacujemy na około 90 tysięcy złotych, a oficjalne, uroczyste odsłonięcie planujemy na 11 listopada 2028 roku, w pamiętną 110. rocznicę odzyskania przez Polskę niepodległości.