Koniec z wykupem mieszkań za ułamek wartości? Oleśniczanie też mogą stracić wysokie bonifikaty
Obecne przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami dają gminom dużą swobodę. Rady miast i gmin mogą, ale nie muszą, decydować o przyznawaniu najemcom zniżek na wykup lokalu. Wysokość rabatu zależy zazwyczaj od stażu najmu, wieku budynku czy jednorazowej wpłaty. Dzięki temu rozwiązaniu wiele lokalnych rodzin o niższych dochodach mogło stać się prawowitymi właścicielami swoich mieszkań.
Projekt poselski, który wpłynął do Sejmu, zakłada całkowite ukrócenie tego procederu.
Dlaczego bonifikaty mają zniknąć?
Autorzy nowelizacji argumentują, że od początku lat 90. polski zasób komunalny drastycznie się kurczy. Liczba takich mieszkań w skali kraju spadła z niemal dwóch milionów do niespełna 800 tysięcy. Według rządu, który pozytywnie zaopiniował projekt, samorządy wyprowadziły z mienia publicznego setki tysięcy lokali.
Wiceminister rozwoju i technologii, Tomasz Lewandowski, podczas prac w komisjach sejmowych wskazywał, że państwo dopłaca obecnie 80% do remontów kamienic komunalnych. Sprzedawanie ich następnie za przysłowiowy „procent wartości” jest, zdaniem rządu, ekonomicznie i społecznie nieuzasadnione, a priorytetem powinno być budowanie silnego zasobu komunalnego dla osób w najtrudniejszej sytuacji.
Są poprawki. Kto zachowa prawo do zniżki?
Projekt wywołał burzliwe dyskusje i spotkał się ze sprzeciwem części samorządowców i polityków, którzy uważają to za zamach na autonomię gmin. W toku prac legislacyjnych zgłoszono poprawki, które mogą złagodzić skutki nowelizacji.
Zgodnie z poprawką zgłoszoną w grudniu 2025 r., likwidacja bonifikat miałaby nie dotyczyć osób, które nieprzerwanie wynajmują dany lokal mieszkalny od co najmniej 25 lat.
Zniżki zostaną utrzymane dla tych lokatorów, którzy przed wejściem w życie nowej ustawy zdążą zakończyć rokowania z urzędem i podpiszą stosowny protokół uzgodnień.
Nowość: Najem senioralny dla osób 60+
Ustawa to nie tylko zakazy, ale też nowe rozwiązania wspierające osoby starsze. Projekt zakłada wprowadzenie tzw. „najmu senioralnego”.
Jest to odpowiedź na zjawisko ubóstwa wśród seniorów, którzy posiadają wartościowe mieszkania, ale brakuje im środków na codzienne życie, opłaty czy ogrzewanie. Nowe przepisy pozwolą gminie odkupić mieszkanie od osoby, która ukończyła 60 lat (zapłata nastąpi jednorazowo lub w maksymalnie 240 ratach). Senior zyska zastrzyk gotówki, a jednocześnie gmina podpisze z nim umowę najmu komunalnego na ten sam lokal na czas nieoznaczony. Znika tu kryterium dochodowe, a senior może mieszkać „u siebie” do końca życia, bez ryzyka utraty dachu nad głową na rzecz nieuczciwych naciągaczy. Prawo najmu w tym przypadku nie będzie jednak przechodzić na spadkobierców.
Od kiedy zmiany?
Zgodnie z zapisami w projekcie, nowe prawo miało wejść w życie 1 stycznia 2027 roku . Obecnie ustawa oczekuje na trzecie czytanie w sejmowych komisjach. Jeśli nowelizacja zostanie przyjęta, dla wielu mieszkańców wynajmujących mieszkania komunalne najbliższe miesiące będą ostatnim dzwonkiem na dopełnienie formalności i wykup lokalu na starych, bardzo korzystnych zasadach.