Czy są problemy z utylizacją wiatraków?
Wielu z nas jest przekonanych, że wiatraki są trudne do utylizacji i stanowią problem dla środowiska po zakończeniu ich eksploatacji. Sądzimy też, że po latach eksploatacji zostają one porzucone przez inwestora a dzierżawca terenu pozostaje sam z problemem ich utylizacji. Jak jest faktycznie? Farmy wiatrowe są albo modernizowane co pozwala wydłużyć okres ich eksploatacji albo rozbierane przez inwestora a teren poddawany jest przez niego rekultywacji.
W tym artykule dowiesz się: - Jakie są technologie wydłużenia życia wiatraków? - Do czego wykorzystuje się materiały używane do budowy wiatraków?
Standardowy okres eksploatacji farmy wiatrowej wynosi około 25 lat, ale niektóre turbiny wiatrowe pracują obecnie nawet 35 lat, dzięki powszechnej praktyce wydłużenia ich okresu eksploatacji. Warto dodać, że wiek większości farm wiatrowych w Polsce jest relatywnie młody – pierwsze duże instalacje powstały w latach 2001–2005 – ale zbliżają się do końca projektowanego okresu eksploatacji. Inwestorzy mają do wyboru jedną z opcji: albo przeprowadzić pełną wymianę turbin, która nazywana jest repoweringiem, albo częściowo zmodernizować farmę wiatrową, albo zakończyć jej działalność.
Repowering wiatraków – co to jest? Repowering polega na wymianie istniejących turbin wiatrowych na nowe, nowoczesne modele. Co istotne ten proces pozwala ograniczyć ingerencję w środowisko bo właściciel farmy wykorzystuje istniejącą infrastrukturę towarzyszącą taką jak przyłącza elektroenergetyczne i drogi serwisowe. Nowe turbiny są bardziej zaawansowane technologicznie, mają wyższą sprawność, dłuższą żywotność i większą moc i rozmiary. W rezultacie, przy zachowaniu dotychczasowej mocy przyłączeniowej, możliwe jest zmniejszenie liczby turbin i ograniczenie oddziaływań środowiskowych i wizualnych.
Modernizacja wiatraków – co to jest? Modernizacja starszych farm wiatrowych przez inwestora polega na wymianie wybranych elementów turbin wiatrowych bez konieczności całkowitej wymiany urządzeń. Obejmuje działania, takie jak m.in. : wymianę łopat wirnika na nowe i aerodynamiczne, modernizację systemu sterowania i elektroniki mocy, instalację nowoczesnych systemów detekcji oblodzenia i monitoringu stanu technicznego oraz aktywnych systemów ograniczania hałasu.
A co z zakończeniem działalności farmy? W przypadku decyzji o zakończeniu eksploatacji farmy inwestor zobowiązany jest do przeprowadzenia bezpiecznej rozbiórki i rekultywacji terenu. Zgodnie z przepisami prawa za bezpieczną rozbiórkę elektrowni i przywrócenie użytkowanego terenu do stanu pierwotnego odpowiada inwestor farmy, który prowadził eksploatację danej elektrowni wiatrowej. Do jego obowiązków jako właściciela farmy należą: demontaż infrastruktury technicznej, postępowanie z pozostałymi odpadami zgodnie z przepisami ustawy o odpadach i rekultywacja gruntu zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Zakres rozbiórki obejmuje demontaż łopat wirnika, gondoli i wieży turbiny, usunięcie fundamentów, likwidację dróg serwisowych (chyba, że pozostają w użytkowaniu gminy), demontaż kabli elektroenergetycznych i stacji transformatorowych oraz zabezpieczenie i uporządkowanie terenu po zakończeniu robót. W ramach rekultywacji przywracane są funkcje rolnicze lub leśne czy tworzone są nowe siedliska przyrodnicze.
Co z odpadami? Wszystkie odpady powstałe w wyniku rozbiórki farmy wiatrowej muszą być zagospodarowane. Do typowych frakcji odpadów należą m.in. stal i aluminium, które są poddane recyklingowi, beton z fundamentów wykorzystywany jako kruszywo wtórne, miedź i przewody trafiają do ponownego przetworzenia, a kompozytowe łopaty wirników poddawane są specjalistycznemu przetworzeniu w przeznaczonych do tego instalacjach przemysłowych. Niemal wszystkie materiały, z których powstały starsze turbiny wiatrowe nadają się do recyklingu lub ponownego wykorzystania. Łopaty turbin wiatrowych znajdują swoje zastosowanie jako place zabaw, meble uliczne lub konstrukcje budowlane jak na przykład ławki miejskie, wiaty rowerowe, mosty dla pieszych czy ekrany dźwiękoszczelne.
Branża wiatrakowa przyjęła Kodeks Dobrych Praktyk, który jest dokumentem obligującym ją do właściwego postępowania. Szczególną wagę jako branża przywiązujemy do postępowania w procesach dotyczących kończenia działalności farm lub ich modernizacji czy repoweringu. Przeprowadzamy te procesy w sposób zgodny z przepisami prawa oraz zasadami zrównoważonego rozwoju – z poszanowaniem środowiska i potrzeb lokalnych społeczności - informuje dr Arkadiusz Sekściński, wiceprezes zarządu Fundacji Green Transition Hub