Dolnośląski zamek, o którym turyści zapomi…

Wróć 14 Zdjęcia Komentarze Najnowsze Więcej Dolnośląski zamek, o którym turyści zapominają, bo stoi w cieniu słynniejszego sąsiada tuwroclaw.com 27/07/2026 19:44 Tysiące ludzi robią sobie zdjęcia na tarasie widokowym zamku Książ. Niewielu z nich wie, że wystarczy przejść niecały kilometr w linii prostej, żeby znaleźć się przy ruinach zamku, który jest od niego starszy – i skrywa jedną z ciekawszych zagadek Dolnego Śląska. Zamek, o którym turyści zapominają, bo stoi w cieniu swojego słynniejszego sąsiada fot. Jarek Wojciechowski +8 14 Kliknij żeby przejść do galerii Kliknij żeby dodać komentarz do tekstu Udostęnij na FB Udostępnij na X Udostępnij na linkedin Kliknij żeby skopiować link do artykułu Udostęnij artykuł 1. Stary Książ – zamek, który udawał sztuczną ruinę (a jest prawdziwy i starszy niż sądzono) 2. Historia Starego Książa: Bolko I Surowy, legenda o zabłąkanym księciu i upadek zamku 3. Romantyczna ruina XIX wieku: jak Hochbergowie przebudowali Stary Książ 4. Zagadka podziemi Starego Książa: zamurowane tunele i trzy teorie 5. Stary Książ – jak dojść, szlaki i zwiedzanie: praktyczny poradnik Stary Książ – zamek, który udawał sztuczną ruinę (a jest prawdziwy i starszy niż sądzono) Przez dekady Stary Książ traktowano trochę jak dekorację. W przewodnikach i opracowaniach można było przeczytać, że to sztuczna ruina wzniesiona w XVIII wieku – malownicza atrapa, którą Hochbergowie postawili sobie na widok z okien Książa, żeby ich rezydencja miała odpowiednio gotycki sztafaż. Tyle że to nieprawda. Badania archeologiczne przeprowadzone przez Krzysztofa Jaworskiego pokazały coś zupełnie innego: pod warstwami XVIII-wiecznej przebudowy kryją się autentyczne, znacznie starsze fundamenty. Odkryto suchą fosę i ślady podgrodzia otoczonego wałami – pozostałości prawdziwej średniowiecznej warowni. Co więcej, historycy coraz poważniej biorą pod uwagę hipotezę, że pierwszy gród stał na tym wzgórzu już w IX–X wieku, na długo przed tym, jak w ogóle powstał zamek Książ. Miejsce to leżało na styku wpływów Piastów i czeskich Przemyślidów – czyli było ważne, zanim jeszcze ktokolwiek pomyślał o budowie zamku po drugiej stronie wąwozu. Innymi słowy: to nie Stary Książ jest podróbką Książa. To raczej Książ jest w pewnym sensie "spadkobiercą" tego miejsca. Historia Starego Książa: Bolko I Surowy, legenda o zabłąkanym księciu i upadek zamku Lokalna legenda głosi, że gdy Bolko I Surowy był jeszcze giermkiem, zabłądził w tutejszych lasach. Błąkał się długo, aż w końcu trafił na wzgórze, z którego roztaczał się zapierający dech widok na morze drzew. W tym samym miejscu miał znaleźć bryłkę węgla, którą podarował królowi – w podzięce dostał zgodę na wybudowanie warowni. Stąd, według podania, wzięła się niemiecka nazwa Fürstenstein – "Książęcy Kamień". Fakty są równie ciekawe co legenda: między 1290 a 1295 rokiem Bolko I Surowy, książę świdnicko-jaworski, postawił tu murowany zamek i przeniósł do niego swoją siedzibę z Lwówka Śląskiego. W jego wnętrzu mieściła się nie tylko sala reprezentacyjna czy zbrojownia, ale też sala sądowa i izba więzienna z izbą tortur. Pod kaplicą, połączoną krużgankami z głównym budynkiem, ziała czarna dziura lochu – pozostałość jeszcze starszej, średniowiecznej budowli. Chwała zamku trwała jednak stosunkowo krótko. Już wnuk Bolka I, Bolko II Mały, przeniósł się na drugi brzeg Pełcznicy – do miejsca, gdzie dziś stoi zamek Książ. Stary zamek stracił rangę głównej siedziby, a po przejściu księstwa pod panowanie czeskie w 1392 roku zaczął tracić też znaczenie militarne. Ostateczny cios przyszedł w czasach wojen husyckich: zamek stał się bazą wypadową rycerzy-rabusiów, więc w 1484 roku został zdobyty i zniszczony. Od tamtej pory przez ponad trzysta lat po prostu stał – opuszczony, obrastający legendami. Romantyczna ruina XIX wieku: jak Hochbergowie przebudowali Stary Książ To, co widzimy dziś, to w dużej mierze efekt mody, jaka zapanowała w Europie na przełomie XVIII i XIX wieku – mody na romantyczne, malownicze ruiny w krajobrazowych parkach. W latach 1794–1797 ówczesny właściciel zamku Książ, Jan Henryk VI von Hochberg, zlecił architektowi Christianowi Wilhelmowi Tischbeinowi urządzenie otoczenia Pełcznicy i "poprawienie" resztek dawnej warowni tak, by wyglądały jeszcze bardziej gotycko i teatralnie. Do przebudowy wykorzystano prawdziwe elementy renesansowe i barokowe, ściągnięte z innych okolicznych zamków – między innymi z Trzebienia. Efekt okazał się na tyle udany, że przez dwa stulecia turyści (i część historyków) byli przekonani, że cała budowla to jedna wielka XVIII-wieczna fikcja. Aż do momentu, gdy łopaty archeologów odkryły prawdę. Do XX wieku zamek żył pełnią życia – gościł znamienitych gości, miał swoją atmosferę i klimat. Koniec przyszedł brutalnie: po 1939 roku budowlę poważnie uszkodzono, a w 1945 roku niemal doszczętnie strawił pożar. Wiele cennych zbiorów i detali architektonicznych przepadło bezpowrotnie. Dziś zostały z tego surowe mury, fragment dziedzińca i resztki renesansowych portali – ale to właśnie ta surowość robi wrażenie. Zagadka podziemi Starego Książa: zamurowane tunele i trzy teorie To najbardziej intrygujący wątek Starego Książa – i jednocześnie ten, na który nie ma jednoznacznej odpowiedzi. Pod ruinami ciągną się podziemne korytarze, które jeszcze kilkanaście lat temu były jedną z głównych atrakcji tego miejsca. Turyści chętnie tam schodzili, licząc na dreszczyk emocji. Dziś tunele są zamurowane – od czternastu lat nikt oficjalnie tam nie wchodzi. Nadleśnictwo Wałbrzych, które zarządza terenem, tłumaczy to wprost: winni są sami zwiedzający, którzy przez lata wyłupywali kamienie ze ścian i osłabiali konstrukcję, aż w końcu trzeba było ją zabezpieczyć na stałe. A po co w ogóle te podziemia powstały? Tu zaczyna się zgadywanka, bo twardych dowodów historycznych właściwie nie ma. Krążą przynajmniej trzy teorie: że prowadziły bezpośrednio pod ziemią do zamku Książ, że mieściło się tam tajne laboratorium, że była to podziemna sala tortur, powiązana z tą znaną z górnych pomieszczeń zamku. Żadnej z tych wersji nie da się dziś ani potwierdzić, ani obalić – co tylko dokłada się do mrocznego uroku miejsca. Jeśli szukacie tematu na wieczorną opowieść przy ognisku w Górach Wałbrzyskich, trudno o lepszy. Stary Książ – jak dojść, szlaki i zwiedzanie: praktyczny poradnik Wstęp: całodobowy i bezpłatny, przez cały rok. To ruina "otwarta", bez kas i biletów – w przeciwieństwie do samego zamku Książ. Najlepsza trasa: wyrusza się od zamku Książ. Przed głównym wejściem trzeba skręcić w prawo, na ścieżkę Hochbergów, prowadzącą przez Rezerwat Przyrody "Przełomy pod Książem". Trasa biegnie wąwozem Pełcznicy, przez las i skalne zbocza, mijając urwiska i drewniane kładki nad rzeką. Dobra wiadomość na 2026 rok: po trzech latach zamknięcia ścieżka Hochbergów przeszła kapitalny remont i znów można nią bezpiecznie przejść, całkiem za darmo. Alternatywa: od zamku Książ szlakiem czerwonym do pomnika przyrody Cis Bolko – prawdopodobnie najstarszego cisu w Sudetach, liczącego ponad 400 lat – a stamtąd dalej szlakiem zielonym. Cały spacer zajmuje około 40 minut w jedną stronę. Parking: płatny, przy zamku Książ, przy ul. Piastów Śląskich. Dla ambitnych: w granicach Książańskiego Parku Krajobrazowego kryje się jeszcze trzeci zamek – Cisy. Można więc zaplanować sobie cały dzień i w formie pieszej wyprawy odwiedzić po kolei wszystkie trzy warownie: Książ, Stary Książ i Cisy. Warto połączyć z: punktem widokowym na zamek Książ (najlepszy widok jesienią, zimą i wczesną wiosną, gdy drzewa nie zasłaniają ruin), pobliską Palmiarnią wybudowaną dla księżnej Daisy, oraz pętlą spacerową długości ok. 5 km wokół zamku Książ, wiodącą przez przełomowe odcinki Pełcznicy i strumyka Szczawnik – prowadzi ona nad jednym z najdłuższych wąwozów wędrownych w Europie. Rada praktyczna: teren jest górzysty, ścieżki bywają śliskie po deszczu, a w rezerwacie obowiązuje zakaz wstępu z psami. Wygodne buty to konieczność, nie opcja. Stary Książ to dowód na to, że najciekawsze historie czasem chowają się w cieniu tych bardziej znanych. Zamek, który przez dwieście lat udawał podróbkę, dziś okazuje się starszy, autentyczniejszy i – dzięki zamurowanym podziemiom – wciąż nie do końca odkryty. Autorem zdjęć jest Jarek Wojciechowski. Dziękujemy. W kolejnych tygodniach zabieramy Was w inne zakątki Dolnego Śląska. Macie swoje ulubione, mniej znane miejsce w regionie? Napiszcie do redakcji z Waszymi poleceniami, a my postaramy się tam zajrzeć. Obserwuj nas na Google News Chcesz być na bieżąco z wieściami z naszego portalu? Obserwuj nas na Google News! Obserwuj Źródło i opracowanie własne Aktualizacja: 27/07/2026 19:47 Warto zobaczyć #Zdjęcia Wrocław Komentarze opinie Podziel się swoją opinią Twoje zdanie jest ważne jednak nie może ranić innych osób lub grup. Komentarze mogą dodawać tylko zalogowani użytkownicy. Zaloguj się Najnowsze rolki Zobacz wszystkie Zamek z salą tortur, o którym mało kto słyszał. Ciekawy jednodniowy wypad z Wrocławia,... Ogrody Zmysłów w Dalkowie: sekretny zakątek Dolnego Śląska, o którym jeszcze nie... Tajemniczy Ogród we Wrocławiu ukryty za bramą. A jaki z niego widok! Najwyższa wieża widokowa w Polsce jest bliżej Wrocławia, niż myślisz To tylko 90 minut z Wrocławia. A miejsce jak z bajki! Prawdziwy Dakar w centrum Wrocławia. Tylko w nieco mniejszej skali Warto zobaczyć - więcej informacji Wideo tuWroclaw.com Wiadomości Wrocław 1 \\ Ryk pił na Brochowie. Mieszkańcy zaalarmowali służby… 2 \\ Zmarli we Wrocławiu - pogrzeby zaplanowane na 29.07.… 3 \\ Nie pij wody z kranu, seks tylko z prezerwatywą. Pil… 4 \\ Brutalne pobicie Ukraińców. Prokuratura postawiła za… 5 \\ „Cisza nocna” nie istnieje, ale problem jest. Oto "n… Ogłoszenia premium ZADZWOŃ NAJLEPSZE CENY - SKUP\\ \\ Zdecydowanie KUPIE ANTYKI / Starocie po Likwidacji, Sprzątaniu mieszkania, domu, kolekcji Antyków ... Dojadę + Gotówka !\\ \\ KUPIĘ ANTYKI, STAROCIE.. Więcej Dodaj \\ \\ KUPIĘ ANTYKI, STAROCIE,\\ \\ KUPIĘ ANTYKI po SPRZĄTANIU / CZYSZCZENIU / LIKWIDACJI - DOMU, MIESZKANIA, WILLI czy KOLEKCJI ANTYKÓW ...\\ \\ Kupię antyki i starocie : Porcelanę,.. Więcej Dodaj Praca na budowie na terenie\\ \\ Poszukujemy osób do pracy przy realizacji projektów budowlanych na terenie Niemiec.\\ \\ Aktualnie zatrudniamy:\\ \\ Monterów prefabrykatów betonowych.. Więcej Dodaj KUPIĘ KSIĄŻKI\\ \\ KUPIĘ KSIĄŻKI - naukowe, specjalistyczne, historyczne, antykwaryczne, bibliofilskie, całe księgozbiory. Bezpłatna wycena. Więcej Dodaj ZADZWOŃ NAJLEPSZE CENY - SKUP\\ \\ Zdecydowanie KUPIE ANTYKI / Starocie po Likwidacji, Sprzątaniu mieszkania, domu, kolekcji Antyków ... Dojadę + Gotówka !\\ \\ KUPIĘ ANTYKI, STAROCIE.. Więcej Dodaj KUPIĘ ANTYKI, STAROCIE,\\ \\ KUPIĘ ANTYKI po SPRZĄTANIU / CZYSZCZENIU / LIKWIDACJI - DOMU, MIESZKANIA, WILLI czy KOLEKCJI ANTYKÓW ...\\ \\ Kupię antyki i starocie : Porcelanę,.. Więcej Dodaj Praca na budowie na terenie\\ \\ Poszukujemy osób do pracy przy realizacji projektów budowlanych na terenie Niemiec.\\ \\ Aktualnie zatrudniamy:\\ \\ Monterów prefabrykatów betonowych.. Więcej Dodaj KUPIĘ KSIĄŻKI\\ \\ KUPIĘ KSIĄŻKI - naukowe, specjalistyczne, historyczne, antykwaryczne, bibliofilskie, całe księgozbiory. Bezpłatna wycena. Więcej Dodaj \\ \\ ZADZWOŃ NAJLEPSZE CENY - SKUP\\ \\ Zdecydowanie KUPIE ANTYKI / Starocie po Likwidacji, Sprzątaniu mieszkania, domu, kolekcji Antyków ... Dojadę + Gotówka !\\ \\ KUPIĘ ANTYKI, STAROCIE.. Więcej Dodaj Ogłoszenia Wrocław Dzisiejsze 14 Usługi 75 Dla domu 17 Praca 14 Pozostałe 12 RTV AGD 8 Moda i uroda 7 Motoryzacja 6 Więcej Dodaj Najnowsze wiadomości 28/07Ryk pił na Brochowie. Mieszkańcy zaalarmowali służby. TBS: Wytniemy 27 drzew 28/07Zmarli we Wrocławiu - pogrzeby zaplanowane na 29.07.2026 – nekrologi 28/07Nie pij wody z kranu, seks tylko z prezerwatywą. Pilne wytyczne dla Wrocławian 28/07Brutalne pobicie Ukraińców. Prokuratura postawiła zarzuty i chce aresztu 28/07„Cisza nocna” nie istnieje, ale problem jest. Oto "najgłośniejsze" miejsca we Wrocławiu 28/07Wielki alarm w Kolejkowie. Strażacy w miniaturze i na żywo 28/07Kultowy pub studencki zamknął się przed pandemią. Wiemy, co powstanie w tym miejscu 28/07Groził Tuskowi w Internecie. W jego domu znaleziono amunicję 27/07Ludzie z Trzonolinowca boją się, że stracą mieszkania. "Miasto chce, żebyśmy sprzedali je deweloperowi" 27/07Dolnośląski zamek, o którym turyści zapominają, bo stoi w cieniu słynniejszego sąsiada 27/07Policja zatrzymała dwóch bandytów, którzy brutalnie pobili Ukraińców 27/07Męskie Granie przyjeżdża do Wrocławia! 27/07Zmarli we Wrocławiu - pogrzeby zaplanowane na 28.07.2026 – nekrologi 27/07Alarm na lotnisku we Wrocławiu. Ewakuowano część terminalu i parkingi 27/07Dwulatek wbiegł w pole kukurydzy i… zniknął. Dramatyczna akcja służb ratunkowych 27/07Remont łazienki krok po kroku – od zaplanować prace? 27/07Choroba w trakcie wakacji – jakie objawy powinny skłonić do kontaktu z lekarzem? 27/07Tłok w pociągach z Wrocławia nad morze. Dlaczego nie można dołożyć wagonów? 27/07Umowa podpisana, ulica zostanie pięknie wybrukowana 27/07Chwile grozy w Górach Stołowych. Chłopiec wpadł do głębokiej szczeliny Czytaj cały artykuł u źródła — tuWroclaw.com

Dolnośląski zamek, o którym turyści zapomi…

Zrób z tego przeszczep

Dolnośląski zamek, o którym turyści zapomi…

Zrób z tego przeszczep