Ekspert z UPWr radzi, jak rozpocząć rodzinną obserwację ptaków w mieście i regionie

Profesor Cezary Mitrus z Instytutu Biologii Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu przygotował zestaw porad dla mieszkańców planujących rodzinną obserwację ptaków. Ornitolog wskazuje, że do prowadzenia obserwacji we wrocławskich parkach, na skwerach czy w rejonie Stawów Milickich wystarczą podstawowe narzędzia, takie jak lornetka i bezpłatne aplikacje mobilne. Aktywność ta nie wymaga specjalistycznego przygotowania ani dużych nakładów finansowych.

Podstawowe wyposażenie obserwatora

Rozpoczęcie obserwacji przyrody nie wiąże się z koniecznością zakupu drogiego sprzętu. Podstawowym narzędziem w terenie jest lornetka, która umożliwia oglądanie ptaków z bezpiecznej odległości. Pomocny bywa również aparat fotograficzny lub smartfon z aplikacjami wspierającymi rozpoznawanie gatunków na podstawie zdjęć lub głosów (m.in. Merlin, BirdNET i iNaturalist). Sugestie programów warto jednak weryfikować w tradycyjnych atlasach.

– Na rodzinny spacer można zabrać również niewielki notes. Dzieci mogą zapisać miejsce i godzinę obserwacji, opisać kolor ptaka, jego wielkość i zachowanie. Mogą też go naszkicować albo zaznaczyć, czy siedział na drzewie, pływał, żerował na ziemi lub przelatywał nad wodą – dodaje ornitolog.

Dla osób początkujących dobrym rozwiązaniem jest udział w spacerach organizowanych przez lokalne grupy Ogólnopolskiego Towarzystwa Ochrony Ptaków lub rozpoczynanie nauki od obserwacji powszechnie występujących gatunków, takich jak kosy, gołębie, sroki, sikory czy kaczki.

Lokalizacje i pory roku na obserwacje w regionie

Obserwacje można prowadzić przez cały rok w parkach, na osiedlach oraz nad zbiornikami wodnymi. W okolicach Wrocławia jednym z najważniejszych punktów na mapie ornitologicznej są Stawy Milickie, gdzie występują m.in. kolonie czapli siwych, kormoranów oraz liczne gatunki kaczek.

W okresie letnim i wakacyjnym dobrą przestrzenią do obserwacji są brzegi rzek i jezior. Odnosząc się do porannych wyjść w teren, prof. Cezary Mitrus zauważa:

– Ale spokojnie, nie trzeba wstawać o piątej. Spacer między godziną szóstą a siódmą pozwala zobaczyć ptaki w spokojnym otoczeniu i dokładniej przyjrzeć się ich zachowaniu – dodaje naukowiec.

Zasady bezpieczeństwa i brak ingerencji w naturę

Kluczowym elementem obserwacji jest zachowanie odpowiedniego dystansu od zwierząt. Zaleca się poruszanie po wyznaczonych ścieżkach, noszenie ubrań w stonowanych kolorach oraz unikanie gwałtownych ruchów.

W kwestii zasad postępowania w terenie naukowiec wskazuje na konkretne ograniczenia:

– Absolutnie nie wolno podchodzić do gniazd, piskląt ani ptaków prowadzących młode. Szczególną ostrożność warto zachować też w pobliżu łabędzi. Dorosłe osobniki broniące gniazda lub piskląt mogą reagować agresywnie. Ptaków nie należy również przywabiać jedzeniem. Wiosną i latem mają one wystarczająco dużo naturalnego pokarmu. Dokarmianie przyzwyczaja je do bliskiego kontaktu z człowiekiem i może przynieść negatywne skutki. Dzieci powinny od początku uczyć się, że obserwator przyrody pozostawia zwierzętom przestrzeń i nie ingeruje w ich codzienne życie – tłumaczy ornitolog.

Ptaki z obrączkami i system zgłoszeń

W trakcie spacerów można napotkać osobniki z obrączkami metalowymi lub plastikowymi. Odczytany numer lub wykonane zdjęcie można zgłosić do bazy danych Stacji Ornitologicznej Polskiej Akademii Nauk za pośrednictwem systemu Polring. Zgłaszający otrzymuje w zamian informacje o historii i wędrówkach danego osobnika.

Prof. Mitrus wspomina przypadek odczytania oznaczenia mewy srebrzystej, która miała około 15 lat i była wcześniej rejestrowana m.in. w Danii:

– To taki drobny szczegół, a pozwolił mi poznać sporą część historii tego konkretnego osobnika – mówi ornitolog.

Czytaj cały artykuł u źródła — WroclawskiPortal.pl