Unijne pożyczki zasilają polską armię. Oszczędności liczone w miliardach złotych
Polska może zaoszczędzić gigantyczne kwoty dzięki pożyczkom z europejskiego programu SAFE. Według analiz Ministerstwa Finansów finansowanie zakupów zbrojeniowych przez Brukselę jest znacznie tańsze...
Analiza przeprowadzona przez resort finansów nie pozostawia złudzeń: pożyczka SAFE jest znacznie korzystniejsza niż rynkowe finansowanie Skarbu Państwa czy Banku Gospodarstwa Krajowego. Wyliczenia wskazują na dwa scenariusze: 36 mld zł oszczędności względem kosztów finansowania Skarbu Państwa lub nawet 67 mld zł oszczędności względem finansowania przez BGK na rzecz Funduszu Wsparcia Sił Zbrojnych.
Dlaczego Bruksela oferuje nam lepsze warunki? Resort tłumaczy to wyższą wiarygodnością kredytową Unii Europejskiej oraz większą płynnością unijnych obligacji denominowanych w euro w porównaniu do polskich papierów dłużnych. Oprocentowanie konkretnych transz będzie zależało od warunków, na jakich Komisja Europejska pozyska kapitał, ale "co do zasady" będą one istotnie niższe dla Polski niż koszty samodzielnej emisji długu.
Polska już kupuje sprzęt. W planach tankowce w powietrzu
Polska sprawnie wykorzystuje dostępne środki. W ramach sfinalizowanego już pierwszego etapu programu (tzw. single procurement), nasz kraj podpisał umowy na sprzęt wojskowy o wartości ok. 120 mld zł. To lwia część z całkowitej puli wynoszącej ponad 180 mld zł (ok. 43,7 mld euro) dostępnej w ramach SAFE,.
Wicepremier Władysław Kosiniak-Kamysz ogłosił już przejście do drugiej fazy programu. Zakłada ona wspólne zakupy z innymi państwami UE w polskim przemyśle zbrojeniowym i nabywanie od partnerów sprzętu, którego nie produkujemy w kraju — w tym m.in. samolotów do tankowania w powietrzu.
Warunkiem utrzymania finansowania z SAFE jest dostarczenie zakontraktowanego sprzętu do końca 2030 r.
Nie tylko wojsko. Zyskają policja i straż pożarna
Mechanizm SAFE pozwala nie tylko kupować nowy sprzęt, ale także refinansować zawarte wcześniej kontrakty. Dzięki temu "uwalniane" są środki w budżecie Ministerstwa Obrony Narodowej, które mogą zostać przekazane na inne cele.
Resort planuje, że około 17 mld zł, które początkowo miały trafić na potrzeby służb podległych MSWiA, zostanie sfinansowane właśnie z oszczędności wygenerowanych przez program SAFE w MON.
Zasady spłaty unijnych pożyczek są długoterminowe. Pierwsza rata odsetkowa ma nastąpić rok po wypłacie środków. Cały proces zakończy się dopiero 45 lat po ostatniej wypłaconej transzy. Komisja Europejska zobowiązała się przekazywać Polsce szczegółowe informacje o kosztach finansowania i zarządzania płynnością najpóźniej 20 dni roboczych przed terminem płatności.
Pierwsze pieniądze są już w Polsce — pod koniec maja na konta BGK trafiło ok. 6,6 mld euro zaliczki. Kolejne przelewy z Brukseli będą realizowane w miarę wdrażania polskiego planu zakupów wojskowych.