Na świecie może istnieć nawet trzy razy więcej gatunków owadów, niż myśleliśmy
Dotychczas naukowcy opisali i sklasyfikowali około 1,2 miliona gatunków owadów. Jednak, jak podkreślają badacze, to zaledwie wierzchołek góry lodowej. Nowe szacunki opierają się na szeroko zakrojonych badaniach genetycznych, prowadzonych na 1,6 milionach osobników owadów tropikalnych, szczegółowym spisie różnorodnych pasożytniczych os z Kostaryki oraz zaawansowanych analizach statystycznych.
Kluczowym miejscem badań było chronione obszarowo Área de Conservación Guanacaste (ACG) w północno-zachodniej Kostaryce, obejmujące 169 tysięcy hektarów lasów i innych ekosystemów. To właśnie tam naukowcy przeprowadzili intensywne odłowy owadów, wykorzystując m.in. pułapki Malaise – specjalne namioty służące do masowego zbierania latających insektów . W ciągu trwania projektu udało się zgromadzić ponad 1,6 miliona okazów, które następnie zostały poddane analizie genetycznej, tzw. barcodingowi DNA. Dzięki temu możliwe było szybkie i precyzyjne określenie liczby unikalnych gatunków.
Szczególną uwagę poświęcono osom z podrodziny Microgastrinae, które są pasożytami gąsienic. Badacze zidentyfikowali aż 1 414 gatunków tych owadów, co pozwoliło na oszacowanie stosunku liczby wykrytych gatunków do tych, które pozostają jeszcze nieodkryte. Następnie uzyskane dane ekstrapolowano na całą populację owadów w badanym regionie, uzyskując liczbę blisko 333 tysięcy gatunków tylko w obrębie ACG.
Krok w stronę liczby globalnej
Aby oszacować globalną liczbę gatunków owadów, naukowcy zastosowali metodę porównawczą, analizując stosunek liczby gatunków drzew, ssaków, płazów i motyli saturnidów w regionie ACG do ich liczby na całym świecie. Wykorzystując te proporcje, oszacowano, że na Ziemi może istnieć od 14 do nawet 20 milionów gatunków owadów.
To oznacza, że znaczna większość tych zwierząt pozostaje nieznana nauce . „Nie możemy chronić gatunków, o których istnieniu nie wiemy. Aby zrozumieć bioróżnorodność naszej planety, musimy najpierw poznać jej skalę” - podkreśla prof. Laura Melissa Guzman z Cornell University, główna autorka badania.
Skąd bierze się sukces ewolucyjny owadów?
Owady to najbardziej zróżnicowana grupa zwierząt na Ziemi. Ich sukces ewolucyjny wynika m.in. z przechodzenia przez różne stadia rozwojowe, które pozwalają im wykorzystywać różne nisze ekologiczne. Przykładowo, gąsienice motyli żywią się liśćmi, podczas gdy dorosłe osobniki pobierają nektar z kwiatów. Dodatkowo niewielkie rozmiary owadów umożliwiają im zasiedlanie nawet bardzo ograniczonych terytoriów.
Ostatnie lata przyniosły niepokojące doniesienia o gwałtownym spadku liczebności owadów na całym świecie, określanym mianem „apokalipsy owadów”. Najnowsze badania wskazują, że wiele z tych gatunków może znikać, zanim zostaną one w ogóle odkryte i opisane przez naukowców. „Nasze wyniki wskazują na ogromną liczbę nieopisanych jeszcze owadów, takich, które nie mają nawet nazwy” - dodaje Guzman.
Odkrycia te pokazują skalę bioróżnorodności na Ziemi i potwierdzają, jak wiele pozostaje jeszcze do zrobienia w dziedzinie poznawania i ochrony przyrody. Eksperci podkreślają, że lepsze zrozumienie liczby i rozmieszczenia gatunków owadów może być kluczowe dla skutecznej ochrony ekosystemów , które są podstawą życia na naszej planecie.