Statut NGO pod granty – jak napisać statut fundacji lub stowarzyszenia, żeby nie blokować dotacji?
Statut to najważniejszy dokument organizacji pozarządowej. W praktyce grantowej statut działa jak filtr: pokazuje, czy organizacja w ogóle może zrealizować projekt, na który chce dostać pieniądze . Jeśli projekt nie mieści się w celach statutowych, może zostać odrzucony albo zakwestionowany na etapie podpisywania umowy.
Poradnik ngo.pl określa statut jako najważniejszy dokument organizacji, jej „konstytucję”, i wskazuje, że powinien zawierać zapisy niezbędne dla funkcjonowania fundacji lub stowarzyszenia.
Dlaczego statut jest ważny przy grantach?
Grantodawca bardzo często sprawdza, czy:
Element Co sprawdza grantodawca? cele statutowe czy projekt pasuje do misji organizacji sposoby realizacji celów czy organizacja może prowadzić dane działania reprezentacja kto może podpisać ofertę i umowę działalność odpłatna czy organizacja może pobierać opłaty działalność gospodarcza czy organizacja może sprzedawać usługi lub produkty organy organizacji czy decyzje są podejmowane prawidłowo
Najczęstszy błąd polega na tym, że organizacja ma zbyt wąski statut. Przykład: fundacja chce złożyć projekt na edukację cyfrową seniorów, ale w statucie ma tylko ogólne działania kulturalne. Wtedy projekt może wyglądać atrakcyjnie, ale formalnie nie pasować do organizacji.
Jakie cele warto uwzględnić w statucie?
Statut powinien być konkretny, ale nie przesadnie wąski. Organizacja, która planuje aplikować o granty, może rozważyć cele związane z:
edukacją,
nauką,
kulturą,
sportem,
cyfryzacją,
rozwojem społeczeństwa obywatelskiego,
pomocą społeczną,
przeciwdziałaniem wykluczeniu,
wsparciem dzieci, młodzieży, seniorów,
ochroną zdrowia,
ekologią,
integracją międzypokoleniową,
działalnością lokalną,
innowacjami społecznymi.
Nie chodzi o to, żeby wpisać wszystko. Chodzi o to, żeby statut dawał realną przestrzeń do prowadzenia projektów, które organizacja faktycznie chce realizować.
Sposoby realizacji celów – najważniejsza część pod granty
Same cele to za mało. Statut powinien wskazywać, jak organizacja realizuje swoje cele . To właśnie ta część często decyduje, czy projekt „mieści się” w statucie.
Przykładowe sposoby realizacji celów:
Obszar Przykładowy zapis edukacja organizowanie szkoleń, warsztatów, kursów, konferencji cyfryzacja tworzenie portali, aplikacji, narzędzi edukacyjnych kultura organizowanie wydarzeń, publikacji, wystaw badania prowadzenie analiz, raportów, diagnoz społecznych granty realizacja projektów finansowanych ze środków publicznych i prywatnych partnerstwa współpraca z NGO, JST, szkołami, uczelniami, firmami publikacje wydawanie materiałów drukowanych, cyfrowych i audiowizualnych
Działalność odpłatna w statucie
Jeśli organizacja chce pobierać opłaty za udział w warsztatach, szkoleniach, wydarzeniach albo materiałach edukacyjnych, powinna rozważyć uregulowanie działalności odpłatnej pożytku publicznego. Poradnik ngo.pl wskazuje, że odpłatna działalność pożytku publicznego nie wymaga osobnej rejestracji, ale informacja o jej prowadzeniu i zakresie powinna wynikać ze statutu albo innego aktu wewnętrznego.
To ważne szczególnie wtedy, gdy projekt grantowy zakłada częściowe opłaty od uczestników albo sprzedaż materiałów po kosztach.
Checklista statutu pod granty
Pytanie Tak/Nie Czy cele statutowe obejmują obszary, w których chcemy aplikować o granty? Czy statut pozwala organizować szkolenia, warsztaty, wydarzenia i projekty? Czy statut pozwala tworzyć publikacje, portale, materiały cyfrowe? Czy statut przewiduje współpracę z administracją, biznesem i innymi NGO? Czy statut jasno określa reprezentację organizacji? Czy statut reguluje działalność odpłatną, jeśli organizacja chce pobierać opłaty? Czy statut nie blokuje udziału w konkursach przez zbyt wąskie zapisy?
FAQ
Czy projekt grantowy musi być zgodny ze statutem?
Tak. Projekt finansowany z dotacji powinien mieścić się w celach statutowych i sposobach działania organizacji.
Czy warto zmienić statut przed aplikowaniem o granty?
Tak, jeśli obecny statut jest zbyt wąski albo nie obejmuje działań, które organizacja chce finansować.
Czy działalność odpłatna musi być w statucie?
W praktyce warto ją uregulować w statucie lub odpowiedniej uchwale, szczególnie jeśli organizacja pobiera opłaty za działania statutowe.
Granty i dotacje dla NGO – https://grantowo.pl/
Baza wiedzy dla organizacji pozarządowych – https://grantowo.pl/baza-wiedzy/