Z wiekiem brzuch robi się okrąglejszy? Naukowcy odkryli, dlaczego
Badacze przypominają, że starzenie się organizmu wiąże się z naturalnymi zmianami składu ciała. Zmniejsza się masa mięśniowa, a jednocześnie wzrasta ilość tkanki tłuszczowej. U wielu osób prowadzi to do powiększania obwodu talii, nawet jeśli masa ciała pozostaje na podobnym poziomie. Nadmiar tłuszczu w okolicy brzucha zwiększa ryzyko rozwoju zaburzeń metabolicznych, cukrzycy typu 2 oraz chorób układu krążenia. Do tej pory nie było jednak wiadomo, dlaczego właśnie ta część ciała jest szczególnie podatna na odkładanie tłuszczu.
Zespół naukowców z City of Hope Medical Center oraz UCLA postanowił sprawdzić, czy za ten proces odpowiada jedynie powiększanie już istniejących komórek tłuszczowych, czy także powstawanie nowych. Badania skoncentrowano na białej tkance tłuszczowej (głównym magazynie nadmiaru energii w organizmie) oraz znajdujących się w niej komórkach progenitorowych adipocytów – komórkach prekursorowych, które mogą przekształcać się w dojrzałe komórki tłuszczowe .
W jednym z eksperymentów przeszczepili młodym myszom właśnie takie komórki, pobrane zarówno od młodych, jak i starszych zwierząt. Okazało się, że te pochodzące od starszych myszy prowadziły do powstawania znacznie większej liczby nowych komórek tłuszczowych. Gdy natomiast komórki pobrane od młodych osobników wszczepiono starszym, nowych komórek tłuszczowych powstawało stosunkowo niewiele.
Zdaniem autorów oznacza to, że komórki pobrane od starszych myszy same w sobie mają większą skłonność do tworzenia nowych komórek tłuszczowych, niezależnie od tego, do jakiego organizmu trafią .
Nowe komórki i ich występowanie u ludzi
Aby lepiej zrozumieć ten mechanizm, naukowcy wykorzystali sekwencjonowanie RNA pojedynczych komórek, czyli metodę pozwalającą sprawdzić w nich aktywność genów. Okazało się, że u młodych myszy komórki progenitorowe były stosunkowo mało aktywne. W średnim wieku ich aktywność rosła, a wraz z nią zdolność do tworzenia nowych komórek tłuszczowych.
Badacze odkryli też, że wraz z wiekiem część tych komórek zmieniała się w nowo opisaną populację komórek, którą nazwano CP-A. Pojawiały się one u starzejących zwierząt i szczególnie łatwo przekształcały w komórki tłuszczowe. Wskazano również mechanizm, który może uruchamiać ten proces. Kluczową rolę odgrywa w nim receptor LIFR, uczestniczący w przekazywaniu sygnałów między komórkami.
Na koniec autorzy sprawdzili, czy podobne mechanizmy i komórki występują u ludzi . Przeanalizowali próbki tkanki tłuszczowej pobrane od osób w różnym wieku. Okazało się, że w tkance uczestników w średnim wieku występowały komórki przypominające mysie CP-A, a ich liczba była wyraźnie większa niż u osób młodszych. Do tego, podobnie jak u gryzoni, wykazywały one dużą zdolność do tworzenia nowych komórek tłuszczowych.
Zdaniem naukowców odkrycie to może być ważne dla przyszłych terapii otyłości brzusznej związanej z wiekiem. Jeśli uda się lepiej poznać sposób powstawania i działania komórek CP-A, być może uda się opracować metody ograniczające ich aktywność lub eliminujące je z tkanki tłuszczowej.