Koniec problemów z zanikiem napięcia w sieci. Rolnicy sprawdzają magazyny energii z zasilaniem awaryjnym
Przestarzałe linie na terenach wiejskich powodują odmowy przyłączeń OZE i wyłączenia falowników on-grid, gdy napięcie w sieci rośnie.
Na Podlasiu sprawdzane są magazyny energii C&I z EMS i trybem Microgrid, które stabilizują pracę PV i podtrzymują zasilanie odbiorów.
Przykład Akwakultury Rybajka pokazuje, jak magazyn 161 kWh chroni wrażliwe pompy i ogranicza straty, ale nie rozwiązuje problemu sezonowości PV.
Przeciążona sieć na wsi: odmowy przyłączeń OZE i wyłączenia falowników
Przestarzałe wiejskie linie promieniowe coraz częściej nie wytrzymują rosnącego obciążenia. Efekt? Masowe odmowy przyłączeń nowych instalacji OZE ze strony operatorów systemów dystrybucyjnych (OSD) oraz regularne wyłączenia falowników on-grid w słoneczne dni, kiedy napięcie w sieci gwałtownie rośnie.
Wdrożenie systemu magazynowania energii w gospodarstwie rolnym lub zakładzie przetwórczym wymaga współpracy inwestora, instalatora, dystrybutora i producenta technologii. Fot. Materiały prasowe / Solax Power Dla rolników, którzy pracują w nowoczesnych, zelektryfikowanych gospodarstwach rolnych, profil zapotrzebowania na energię ma często charakter ciągły. Chwilowy brak prądu lub wyłączenie instalacji PV to nie tylko utrata korzyści z produkcji zielonej energii w gospodarstwie rolnym.
To dla nich przede wszystkim realne ryzyko:
przerwania łańcucha chłodniczego,
przestojów w produkcji np. pasz,
nagłego zatrzymania linii technologicznych,
drastycznego zaburzenia dobrostanu zwierząt.
Tradycyjna fotowoltaika na wielu terenach wiejskich dochodzi więc do przysłowiowej ściany. Dlatego też, coraz większe znaczenie zyskują lokalne systemy zarządzania energią oraz komercyjne magazyny energii C&I (Commercial & Industrial), które mogą stabilizować pracę instalacji i zabezpieczać ciągłość produkcji rolnej.
2026 rok to czas, w którym przechodzimy do realizacji projektów C&I w polskich firmach, zdobywając już realne doświadczenie z ich działania w lokalnych warunkach. Pozwoli nam to lepiej doradzać i konfigurować urządzenia, a co najważniejsze – zwiększać oszczędności klientów. Urządzenia C&I SolaXa dzięki bardzo dużym możliwościom konfiguracyjnym pozwalają na zaspokajanie szczególnych potrzeb danej firmy – podkreśla Tomasz Samulak (7SUN, SolaX Expert). A jak ta rewolucja odbywa się w gospodarstwach rolnych?
Magazyn energii jako bufor dla przeciążonej sieci
W warunkach wiejskich jedną z kluczowych funkcji magazynu energii jest ochrona gospodarstwa rolnego przed skutkami zbyt wysokiego lub zbyt niskiego napięcia w sieci zewnętrznej. Zamiast dopuszczać do wyłączenia instalacji fotowoltaicznej i utraty produkcji, system zarządzania energią może skierować nadwyżkę bezpośrednio do baterii lub przy spadku napięcia odwrócić ten proces.
Takie rozwiązanie zastosowano m.in. w firmie Akwakultura Rybajka. Komercyjny system magazynowania energii współpracujący z instalacją PV oraz dodatkowym falownikiem i modułem bateryjnym o łącznej pojemności 161 kWh zabezpiecza wrażliwe pompy przed skokami napięcia. Według wykonawców przełożyło się to na poprawę pracy obiektu i rentowności energetycznej przedsiębiorstwa.
Jak podkreśla Michał Ludwisiak (PHU Zenit Instalacje) , w dużym stopniu te magazyny poprawiły rentowność energetyczną przedsiębiorstwa:
W systemach magazynowania energii SolaX C&I, takich jak Aelio i Trene, stabilizacja pracy instalacji w warunkach przeciążonej lub niestabilnej sieci opiera się na współpracy falownika PCS, systemu zarządzania energią (EMS) oraz magazynu energii. System na bieżąco monitoruje parametry sieci, w tym napięcie, częstotliwość oraz kierunek przepływu energii, i dynamicznie dostosowuje moc ładowania oraz rozładowania baterii. Gdy napięcie w sieci zaczyna wzrastać lub operator ogranicza możliwość eksportu energii, system w pierwszej kolejności zwiększa moc ładowania magazynu energii, pochłaniając nadwyżki produkcji z instalacji PV. Dopiero po wykorzystaniu dostępnej pojemności magazynu lub osiągnięciu jego maksymalnej mocy ładowania ograniczana jest moc generowana przez falowniki fotowoltaiczne. Dzięki temu instalacja może pracować stabilnie przez znacznie dłuższy czas, minimalizując straty wynikające z ograniczeń sieciowych oraz redukcji mocy.
W systemach magazynowania energii SolaX C&I, takich jak Aelio i Trene, stabilizacja pracy instalacji w warunkach przeciążonej lub niestabilnej sieci opiera się na współpracy falownika PCS, systemu zarządzania energią (EMS) oraz magazynu energii. Fot. Materiały prasowe / Solax Power Dodatkowo systemy Aelio i Trene mogą pracować w trybie Microgrid, zapewniając zasilanie wybranych odbiorów podczas zaniku napięcia w sieci. Po wykryciu awarii automatycznie odłączają instalację od sieci publicznej, tworząc lokalną wyspę energetyczną, w której magazyn energii wraz z instalacją PV utrzymują stabilne napięcie i częstotliwość. Po przywróceniu zasilania system synchronizuje parametry pracy z siecią i płynnie przechodzi do trybu on-grid, bez konieczności przerywania pracy odbiorników - dodaje Aleksander Grzela, ekspert ds. C&I, Manager polskiego serwisu technicznego Solax Power. Zasilanie awaryjne EPS bez przerwy w pracy urządzeń
Zanik napięcia w sieci to dla nowoczesnego gospodarstwa rolnego lub zakładu przetwórczego ryzyko poważnych strat finansowych. Przestoje w pracy dojarni, wyłączenie wentylacji w halach hodowlanych czy zatrzymanie chłodni natychmiast uderzają w ciągłość produkcji. Funkcja zasilania rezerwowego EPS działa w takim przypadku jak polisa ubezpieczeniowa.
W nowoczesnym rolnictwie liczy się więc każda milisekunda. Na Podlasiu uruchomiono rozwiązanie komercyjne oparte na rozdzielnicy z funkcją bezprzerwowego przełączania oraz magazynach energii C&I. System ma zapewniać zasilanie awaryjne bez zauważalnej przerwy dla odbiorników, czyli z przełączeniem deklarowanym na poziomie 0 ms.
Dzięki temu rozwiązaniu w momencie awarii sieci system przechodzi na zasilanie bateryjne w sposób niezauważalny dla układów sterowania, komputerów mikroklimatu w budynkach inwentarskich czy linii technologicznych. Urządzenia pracują dalej, bez konieczności ponownego, kosztownego uruchamiania procesu produkcyjnego.
Jak zauważa Mateusz Duży z firmy Emiternet, ma to duże znaczenie m.in. na fermach drobiu podczas wysokich temperatur, gdzie tradycyjne agregaty prądotwórcze mogą wyłączać się z powodu zabezpieczeń przed przekroczeniem dopuszczalnych temperatur pracy. Bateryjne systemy C&I są więc projektowane do pracy w trudnych warunkach zewnętrznych, m.in. w szczelnych szafach technicznych, z zabezpieczeniami przeciwpożarowymi i systemem zarządzania energią.
Przykładowo, w Akwakulturze Rybajka system magazynowania energii automatycznie zabezpiecza zasilanie awaryjne pomp tlenu, które są niezbędne do podtrzymania życia ryb i ciągłości produkcji.
Jak dobrać pojemność magazynu energii do gospodarstwa?
Projekty komercyjne C&I na polskim rynku rozwijają się dynamicznie, a pojemność magazynu energii coraz częściej dobierana jest do rzeczywistego profilu zużycia danego gospodarstwa lub zakładu. Elastyczność tych technologii pozwala wdrażać systemy skrojone pod konkretne potrzeby gospodarstw rolnych.
W średnich obiektach, takich jak gospodarstwa akwakultury czy zakłady z ciągłym poborem energii, wykorzystywane są systemy magazynowania o pojemności rzędu kilkudziesięciu lub ponad 100 kWh. Taki magazyn może z powodzeniem zabezpieczać wrażliwe procesy, ograniczać straty wynikające z wyłączeń instalacji PV i przesuwać zużycie energii w czasie.
Jednak w większych gospodarstwach i zakładach przetwórczych stosowane są zestawy wielkoskalowe o pojemności sięgających nawet kilkuset kWh, współpracujące z rozdzielnicami i systemami zarządzania energią. Takie rozwiązania pozwalają nie tylko przetrwać blackouty, ale również ładować magazyn w tańszych strefach taryfowych i wykorzystywać energię w godzinach największego zapotrzebowania w dużym gospodarstwie rolnym lub w zakładzie przetwórczym.
W Akwakulturze Rybajka najważniejsze jest to, aby stawy były natleniane bez przerwy, a wrażliwe pompy chronione przed wysokim napięciem. Oba te zadania są realizowane przez system SolaX AELIO P50B100 oraz dodatkowy falownik z magazynem TBHS 51. Łączna pojemność magazynów to 161 kWh, co daje klientowi duże oszczędności związane z zakupem energii oraz poczucie bezpieczeństwa w razie blackoutów – mówi Tomasz Samulak (7SUN, SolaX Expert) . Zero export w gospodarstwie rolnym: instalacja PV bez oddawania energii do sieci
Z kolei budowa instalacji w formule zero export to odpowiedź na odmowy przyłączeniowe lub ograniczenia narzucane przez operatorów systemów dystrybucyjnych. W takim modelu rolnik może wybudować instalację na własne potrzeby, zużywając wyprodukowaną energię lokalnie, bez odprowadzania nadwyżek do zewnętrznej sieci elektroenergetycznej.
Funkcja Zero Export w falownikach SolaX wykorzystuje przekładniki prądowe (CT) lub licznik Smart Meter, które na bieżąco mierzą przepływ energii w punkcie przyłączenia do sieci. Na podstawie tych pomiarów falownik w czasie rzeczywistym dostosowuje moc produkcji instalacji PV, a w systemach z magazynem energii kieruje nadwyżkę do ładowania akumulatorów. Dzięki bardzo krótkiemu czasowi reakcji skutecznie zapobiega oddawaniu energii do sieci. Ponadto funkcja PGrid Bias pozwala ustawić niewielki zapas bezpieczeństwa dla funkcji Zero Export. Falownik utrzymuje niewielki pobór mocy z sieci (np. 20–50 W), co kompensuje opóźnienia pomiarowe i zmniejsza ryzyko chwilowego eksportu energii podczas nagłych zmian obciążenia. Dzięki temu eliminuje ryzyko nawet krótkotrwałego eksportu energii do sieci - podkreśla Aleksander Grzela, ekspert ds. C&I, Manager polskiego serwisu technicznego Solax Power. Magazyny energii pomagają również przy uruchamianiu energochłonnych maszyn rolniczych mimo stosunkowo niskiej mocy przyłączeniowej gospodarstwa, wykorzystując peak shaving. W momentach szczytowego zapotrzebowania brakująca moc może zostać pobrana z baterii, co odciąża sieć, ogranicza ryzyko przeciążeń i może zmniejszać potrzebę zwiększania mocy umownej. Jednak czy te wszystkie technologie zapewnią całkowitą niezależność od zewnętrznych sprzedawców energii?
Magazyn energii nie zastąpi całej sieci w gospodarstwie rolnym
Nie łudźmy się. Magazyn energii zmienia sposób zarządzania energią w gospodarstwie, ale nie jest rozwiązaniem bez ograniczeń. Do optymalnej pracy potrzebuje inteligentnego systemu zarządzania energią EMS, który łączy pracę instalacji PV, baterii, falowników, odbiorników i zabezpieczeń w jedną wewnętrzną sieć.
Trzeba też pamiętać o granicach działania tej technologii. Skuteczność magazynu w bilansowaniu produkcji z fotowoltaiki spada podczas kilkudniowego braku słońca, zwłaszcza zimą. Problem sezonowości oznacza, że magazyn C&I bardzo dobrze stabilizuje dobowe i kilkudniowe wahania oraz zabezpiecza odbiorniki podczas awarii, ale nie zastąpi całkowicie innych źródeł energii w długich okresach niskiej produkcji.
Wsparcie techniczne i serwis: co decyduje o skuteczności inwestycji OZE?
Praktyka pokazuje, że w zaawansowanych instalacjach OZE w gospodarstwach rolnych liczą się nie tylko parametry sprzętu, ale także projekt, konfiguracja, serwis i dostępność komponentów. Wdrożenie systemu magazynowania energii w gospodarstwie rolnym lub zakładzie przetwórczym wymaga współpracy inwestora, instalatora, dystrybutora i producenta technologii.
Podstawą było pełne wsparcie producenta, czyli SolaXa – od pomocy przy odpowiednim doborze urządzeń po uruchomienie oraz konfigurację przez serwis fabryczny. Na wysokości zadania stanął też dystrybutor SolaXa, firma 7SUN, dostarczając urządzenia na czas mimo trudnych warunków pogodowych i problemów z dojazdem do firmy – podkreśla Michał Ludwisiak (PHU Zenit Instalacje) . Zarówno wykonawcy, jak i dystrybutorzy podkreślają, że kluczowe jest zapewnienie inwestorowi kompleksowej opieki od projektu po stałą dostępność komponentów.
Z kolei Tomasz Samulak (7SUN, SolaX Expert) podkreśla:
W 7SUN ciągle powiększamy portfolio instalacji C&I zbudowanych na urządzeniach SolaXa. Zapewniamy wsparcie techniczne, projektowe, szkoleniowe oraz dbamy o pełną dostępność sprzętu SolaXa na magazynie. Doświadczenia z pierwszych wdrożeń pokazują, że technologia magazynowania energii z funkcją bezprzerwowego zasilania może stać się ważnym elementem bezpieczeństwa energetycznego polskiego agrobiznesu.
Dla gospodarstw, które nie mogą pozwolić sobie na przerwy w pracy urządzeń, lokalne zarządzanie energią staje się nie tylko sposobem na oszczędności, ale także zabezpieczeniem ciągłości produkcji.