Milionowe dotacje MSZ wbrew procedurom. Resort ignorował zasady własnego konkursu

Wicepremier, minister spraw zagranicznych Radosław Sikorski podczas wspólnej konferencji prasowej po spotkaniu Zespołu Koordynacyjnego ds. sytuacji na Bliskim Wschodzie

Foto: PAP/Marcin Obara

Ministerstwo Spraw Zagranicznych ogłosiło konkurs „Polonia i Polacy za Granicą 2026” dokładnie 7 kwietnia. Jak ustalił portal Wirtualna Polska, tego samego dnia w Lublinie doszło do nagłej zmiany statutu i nazwy lokalnej organizacji. Istniejąca od 2019 r. „Lubelska Liga Gier Miejskich” (LLGM), prowadzona przez 23-letniego Jakuba Gęcę, została przemianowana na „Stowarzyszenie Polonia Connect”. Do celów statutowych dopisano kluczowy punkt dotyczący działalności na rzecz Polonii i Polaków za granicą. Zmianę nazwy zarejestrowano w KRS 13 kwietnia.

Ta modyfikacja pozwoliła organizacji ubiegać się o środki publiczne na wsparcie środowisk polonijnych. Polonia Connect otrzymała z MSZ dotację w wysokości 1,95 miliona zł. Kwota ta stanowi niemal 18 proc. całej rozdysponowanej puli, która wyniosła 10,9 miliona zł i trafiła do 41 podmiotów.

Stowarzyszenie nie posiadało wymaganego doświadczenia

Regulamin ministerialnego konkursu wymagał od oferentów posiadania udokumentowanego doświadczenia we współpracy z Polonią i zrealizowania przynajmniej jednego projektu w tym obszarze oraz posiadania doświadczenia w zakresie realizacji wizyt studyjnych. Jak wskazuje WP, Polonia Connect przed modyfikacją statutu nie realizowała takich działań – zajmowała się wcześniej organizacją lokalnych gier miejskich w Lublinie.

Zapytany przez dziennikarzy o dowody na dotychczasową aktywność polonijną, prezes Jakub Gęca przedstawił dwa listy rekomendacyjne od organizacji „Polki w Sercu Londynu” oraz włoskiej „Polonijny Dom Calabria”. Dokumenty te posiadają niemal jednobrzmiącą treść, bez wskazywania konkretnych zrealizowanych przedsięwzięć.

Prezeska londyńskiej organizacji, Małgorzata Wojewódzka, wyjaśniła w rozmowie z WP, że podpisany przez nią dokument to w rzeczywistości „list intencyjny”, który „nie jest dokumentem potwierdzającym realizację konkretnego projektu ani nie zastępuje dokumentacji wymaganej w konkursach grantowych”.

Jakub Gęca przekonywał, że od lutego 2026 r. jego stowarzyszenie prowadziło bezpłatną grupę wsparcia na komunikatorze WhatsApp, zrzeszającą rzekomo około 150 podmiotów polonijnych. Dziennikarze nie odnaleźli jednak publicznych śladów tej aktywności. Gęca odmówił udostępnienia listy uczestników, tłumacząc to ochroną danych osobowych.

Krajowa Administracja Skarbowa zakwestionowała 94,09 proc. wydatków Instytutu Dziedzictwa Myśli Narodowej z lat 2020-2023 – informuje Wirtualna Pol...

Urzędnicy przymykają oko na regulamin

Analiza dokumentacji przeprowadzona przez Wirtualną Polskę wykazała, że ministerialna komisja konkursowa była świadoma braku bezpośredniego doświadczenia aplikującego podmiotu. Ministerstwo ominęło więc własne procedury. W arkuszu oceny merytorycznej urzędnicy napisali wprost: „Do tej pory Oferent nie realizował żadnych projektów lub przedsięwzięć na zlecenie MSZ w zakresie współpracy z Polonią i Polakami za granicą”.

Mimo to komisja przyznała stowarzyszeniu pełne 6 punktów w kategorii oceny dotychczasowej współpracy, argumentując to posiadaniem „podobnego rodzajowo doświadczenia w realizacji projektów finansowanych z innych źródeł publicznych”. Urzędnicy uznali Polonia Connect za „wiarygodnego partnera”, co pozwoliło projektowi osiągnąć próg 60 punktów i uzyskać rekomendację. Ostateczną decyzję podejmował minister.

Jako dowód doświadczenia MSZ wskazało m.in. organizację kolonii dla dzieci polskich i ukraińskich. Wirtualna Polska zweryfikowała te informacje w Fundacji Wolność i Demokracja, która rozliczała ten projekt. Okazało się, że były to półkolonie integracyjne dla uchodźców z Ukrainy, a głównym wykonawcą było stowarzyszenie „Aktywny Dialog”. Organizacja Jakuba Gęcy realizowała tam jedynie gry terenowe.

Kancelaria Premiera żąda od Stowarzyszenia „Bezpieczna Lubelszczyzna” zwrotu 3,4 mln zł. Jak ustaliło Radio ZET, rządowa kontrola wykazała, że środ...

Ponadpartyjna skuteczność w zdobywaniu dotacji

Jakub Gęca oraz jego dawny współpracownik Szymon Krawczyk, prowadząc stowarzyszenie „Aktywny Dialog”, pozyskiwali wielomilionowe dotacje zarówno za rządu PiS, jak i po zmianie władzy. Od 2022 r. przez „Aktywny Dialog” przepłynęło ponad 6,5 miliona zł z publicznych funduszy, w tym środki z KPRM oraz Ministerstwa Edukacji i Nauki za kadencji Przemysława Czarnka. Działacze potrafili sprawnie budować relacje polityczne – wręczali m.in. tytuły „Przyjaciela Integracji Międzypokoleniowej” politykom PiS, a po zmianie rządu analogiczne wyróżnienie odebrał nowy wojewoda lubelski z PO. Gęca we wrześniu 2024 r. został z kolei mianowany Pełnomocnikiem Wojewody Lubelskiego ds. Młodzieży.

Nieprawidłowości o wartości ponad 1,1 mln zł wykazała kontrola Narodowego Funduszu Zdrowia na oddziale chirurgii warszawskiego Szpitala Południoweg...

Dalsza ekspansja i wszechstronny statut

Pod koniec czerwca 2026 r. Stowarzyszenie Polonia Connect podjęło decyzję o całkowitej zmianie swojego statutu. Jak podaje Wirtualna Polska, katalog celów organizacji został rozszerzony z 22 do 41 punktów. Znajdują się tam obecnie niemal wszystkie obszary działalności pożytku publicznego – od pomocy społecznej, przez ratownictwo, aż po obronność państwa. Krok ten pozwala stowarzyszeniu na startowanie w praktycznie każdym konkursie grantowym ogłaszanym przez polskie instytucje rządowe i samorządowe.

Masz aktywną subskrypcję? Zaloguj się lub wypróbuj za darmo wydanie testowe.

nie masz konta w serwisie? Dołącz do nas

Czytaj cały artykuł u źródła — Rzeczpospolita