Kontrowersje przed obchodami w Jedwabnem. „To czysta prowokacja”7 lip 2026
W czwartek i piątek (9–10 lipca) Jedwabne stanie się miejscem dwóch zupełnie różnych wydarzeń. Z jednej strony odbędą się oficjalne uroczystości upamiętniające 85. rocznicę mordu na żydowskich mieszkańcach miasta.
Z drugiej, skrajnie prawicowe środowiska związane z Grzegorzem Braunem i Wojciechem Sumlińskim zapowiadają akcje, podczas których będą podważać udział Polaków w zbrodni i ponownie domagać się ekshumacji ofiar.
Organizatorami oficjalnych obchodów są Gmina Wyznaniowa Żydowska w Warszawie oraz naczelny rabin Polski Michael Schudrich. Zaplanowano modlitwę za ofiary, odczytanie ich nazwisk, złożenie kwiatów i kamieni przy pomniku. Spodziewany jest udział przedstawicieli władz państwowych, parlamentu, Kościołów oraz organizacji społecznych.
Kontrowersje przed 85. rocznicą zbrodni w Jedwabnem.
W tym samym czasie w bezpośrednim sąsiedztwie pomnika grupa skupiona wokół Wojciecha Sumlińskiego przygotowała dwudniowy program debat i wystąpień, których głównym celem ma być wykazanie, że odpowiedzialność za mord ponosili wyłącznie Niemcy.
„Przez dwa dni Jedwabne stanie się miejscem spotkania ludzi, którym bliskie są prawda, pamięć i troska o przyszłość Polski. Nie odejdziemy stąd, dopóki nie doprowadzimy do wznowienia ekshumacji” – zapowiada Sumliński.
„Gazeta Wyborcza” zwraca uwagę na fakt, że prelegentami mają być od dawna podważający udział Polaków w jedwabieńskiej zbrodni m.in. Robert Bąkiewicz, Jerzy Kwaśniewski z Ordo Iuris, a także Jan Pietrzak i historyczka Ewa Kurek. Każdy dzień ma rozpoczynać się mszą polową, a kończyć apelem jasnogórskim.
Osobne wydarzenie przygotowuje środowisko Grzegorza Brauna. Na działce należącej do Fundacji Osuchowa ma zostać ustawiony kilkumetrowy krzyż z tablicą przypisującą odpowiedzialność za zbrodnię wyłącznie Niemcom.
Zbrodnia w Jedwabnem. Rabin Schudrich o akcji Brauna
Zapowiedzi te budzą sprzeciw organizatorów rocznicowych obchodów. – Te wydarzenia to czysta prowokacja. W czasie naszych uroczystości będziemy oddawali szacunek ofiarom i nie będziemy poddawać się żadnym prowokacjom. Będziemy modlić się jak co roku, bo modlitwa za zmarłych to nasz obowiązek – podkreśla naczelny rabin Polski Michael Schudrich.
Krytycznie o planach środowisk narodowych wypowiada się również społeczny opiekun miejscowego cmentarza żydowskiego Kamil Mrozowicz. – Krzyż służy im jako narzędzie propagandy. Za nic mają wartości chrześcijańskie, chcą dokonywać prowokacji za pomocą symboli uchodzących dla wielu za święte – ocenia.
W Jedwabnem już od kilku dni wiszą banery z hasłami nawołującymi do przeprowadzenia ekshumacji. Dodatkowo w ostatnich dniach Wojciech Sumliński poinformował w mediach społecznościowych, że „Prokuratura Okręgowa w Łomży powołała specjalny zespół prokuratorów, który ma zajmować się sprawą tzw. miejsca pamięci utworzonego przez jego środowisko”.
Publicysta twierdzi, że działania śledczych mają związek ze zbliżającą się rocznicą oraz planowanymi wydarzeniami w Jedwabnem. Prokuratura nie komentowała dotąd publicznie tych doniesień.