Watykan mówi "nie" niemieckim biskupom. W tle spór o zmiany w Kościele
Spis treści:
O co prosili Watykan niemieccy biskupi?
Jak Watykan argumentuje odmowę? Nie tylko prawo kanoniczne
W tle zmiany zachodzące w Kościele niemieckim
Episkopat Niemiec wystosował formalną prośbę do Watykanu 30 marca 2026 . Dykasteria ds. Kultu Bożego i Dyscypliny Sakramentów odpowiedziała na nią 17 czerwca b.r., a decyzję opublikowano 23 czerwca. Jest ona odmowna.
O co prosili Watykan niemieccy biskupi?
Wniosek niemieckiego Episkopatu dotyczył zgody na wprowadzenie wyjątku od obowiązujących zasad liturgicznych. Biskupi chcieli, by homilię podczas mszy świętej mógł wygłaszać odpowiednio przygotowany świecki, a nie wyłącznie kapłan lub diakon . Podkreślali przy tym, że chodzi o szczególne okoliczności.
Episkopat argumentował, że w Kościele w Niemczech istnieje duża grupa świeckich, którzy posiadają solidne wykształcenie teologiczne i umiejętności oratorskie . W ich ocenie mogliby oni skuteczniej przekazywać treści religijne wiernym, a nawet uzupełniać braki w poziomie niektórych kazań wygłaszanych przez duchownych.
Biskup Heiner Wilmer z Münster, przewodniczący Konferencji Episkopatu Niemiec, zaznaczył w liście, że kazania świeckie były już praktykowane w Niemczech od 1988 roku i dotyczyły szczególnych okoliczności. W takich przypadkach osoba świecka musiała jednak wystąpić ze swoją homilią nie po Ewangelii, lecz na samym początku mszy.
W tle pojawiał się także postulat większego wykorzystania potencjału kobiet w Kościele . Ponieważ kazania mogą głosić wyłącznie księża i diakoni, wyłącza to z tej możliwości kobiety. Niemiecki Episkopat od lat stara się zwiększyć ich udział w życiu Kościoła.
Jak Watykan argumentuje odmowę? Nie tylko prawo kanoniczne
Odpowiedź Stolicy Apostolskiej była jednoznaczna. W liście z 17 czerwca wskazano, że nie ma możliwości udzielenia postulowanego indultu, czyli specjalnej zgody na odstępstwo od obowiązujących norm .
Watykan podkreśla, że homilia nie jest jedynie elementem organizacyjnym mszy, ale stanowi integralną część liturgii słowa i jest ściśle związana z głoszeniem Ewangelii. Z tego powodu jest zarezerwowana dla osób wyświęconych, czyli kapłanów i diakonów.
Przedstawiciele Dykasterii zaznaczyli, że nie jest to wyłącznie kwestia przepisów, które można zmienić decyzją administracyjną. Zdaniem Watykanu wynika to z samej natury liturgii oraz roli, jaką pełni duchowny działający w ramach sakramentu święceń .
Jednocześnie Stolica Apostolska przypomniała, że osoby świeckie mogą głosić słowo Boże i prowadzić katechezę, ale poza homilią i poza celebracją Eucharystii.
W tle zmiany zachodzące w Kościele niemieckim
Sprawa wpisuje się w szerszy proces przemian zachodzących w Kościele katolickim w Niemczech, związany z tzw. Drogą Synodalną . To kilkuletnia debata, w której uczestniczą zarówno biskupi, jak i świeccy. Jej celem jest m.in. zwiększenie roli wiernych świeckich w życiu Kościoła, w tym także kobiet.
Propozycja dotycząca homilii była więc kolejnym krokiem w tym kierunku i próbą wprowadzenia zmian na poziomie całego Kościoła. Jej odrzucenie jest jednym z wielu przejawów napięć między Watykanem a Episkopatem Niemieckim .
Odmowa Watykanu pokazuje, że Stolica Apostolska nie zamierza na razie dopuścić do zmian w tym obszarze. W Niemczech ta decyzja nie została przyjęta jako ostateczna. Spotkała się z krytyką i zapowiedziami dalszej walki o zmiany, zwłaszcza ze strony świeckich organizacji.
vaticannews.va