Rewolucja w kaucjach. System obejmie nie tylko szkło, ale też kartony. Od kiedy?
Wciąż trwa dyskusja o rozszerzeniu systemu kaucyjnego. Ministerstwo Klimatu i Środowiska zapowiedziało, że jesienią może podjąć decyzję o objęciu systemem jednorazowych opakowań szklanych, a więc „małpek” i innych butelek po wysokoprocentowych alkoholach. Coraz częściej mówi się też o tym, że znajdą się w nim opakowania kartonowe. Kiedy nastąpi rozszerzenie mechanizmu kaucji?
System kaucyjny obowiązuje w Polsce od 1 października ubiegłego roku. Obecnie znajdują się w nim trzy rodzaje opakowań: butelki plastikowe do 3 litrów, metalowe puszki do 1 litra (kaucja w ich przypadku wynosi 50 gr) oraz szklane butelki wielorazowego użytku do 1,5 litra (kaucja to 1 zł).
Obecnie trwają analizy i dyskusje na temat możliwości włączenia do mechanizmu zwrotu nowych opakowań. Które mają największe szanse na objęcie systemem?
Które opakowania trafią do systemu?
Ministerstwo Klimatu i Środowiska (MKiŚ) zapowiadało wiosną, że decyzja o rozszerzeniu systemu zostanie ogłoszona pod koniec ubiegłego półrocza.
– W czerwcu podejmiemy kierunkową decyzję o nowelizacji ustawy o systemie kaucyjnym. Rozstrzygniemy wówczas, czy wprowadzić do systemu kolejne frakcje - jednorazowe szkło, które bardzo zaśmieca przestrzeń publiczną, oraz - być może - kartony – mówiła Anita Sowińska, wiceministra klimatu, w maju w rozmowie z Business Insiderem. Dodała, że zdaje sobie sprawę z tego, że w kwestii wprowadzania do systemu kolejnych rodzajów opakowań potrzebne jest dłuższe vacatio legis.
– Chodzi o to, by wszystkie podmioty w całym łańcuchu dostaw miały czas się do niego dostosować – podkreślała Anita Sowińska. Rozszerzenie systemu: ministerstwo daje sobie czas
Ostatecznie jednak mimo zapowiedzi decyzja o rozszerzeniu w czerwcu nie zapadła. Resort postanowił dać sobie więcej czasu i przełożył podjęcie wiążących decyzji na okres po wakacjach.
"Rozszerzenie systemu kaucyjnego o nowe frakcje to duża zmiana systemowa i logistyczna, która wymagać będzie czasu dla wszystkich uczestników rynku – w tym wprowadzających na rynek, placówek handlowych, branży recyklingowej i operatorów systemu kaucyjnego – na jej wdrożenie" – napisało w oświadczeniu Ministerstwo Klimatu i Środowiska. Jednocześnie wiceministra Sowińska oceniła, że opakowania wielomateriałowe oraz szkło mogłyby wejść do systemu najpóźniej po dwóch latach od momentu przyjęcia ustawy.
Takie opakowania może objąć system kaucji
Obecnie Ministerstwo Klimatu i Środowiska pracuje nad nowelizacją ustawy o systemie kaucyjnym. Po zmianach mogłyby się w nim znaleźć:
Jednorazowe butelki szklane – a więc m.in. bezzwrotne butelki po tzw. małpkach, winie, cydrze, wodzie mineralnej, sokach i napojach gazowanych.
Kartony po napojach – chodzi o opakowania wielomateriałowe typu Tetra Pak, SIG Combibloc czy Elopak Pure-Pak, złożone z kilku warstw, zwykle papieru (ok. 70–75%), polietylenu (plastiku) oraz cienkiej warstwy aluminium. Są to głównie kartony po sokach, mleku, napojach mlecznych i roślinnych, np. owsianych.
W jakim terminie ma nastąpić rozszerzenie?
Konkretny termin nie jest znany, jednak resort klimatu i środowiska zakłada, że te zmiany miałyby wejść w życie najpóźniej 1 stycznia 2029 r. Ponadto ministerstwo chciałoby, aby obowiązkiem odbioru opakowań kaucyjnych objęte były wszystkie sklepy, niezależnie od ich powierzchni. To ma zlikwidować tzw. białe plamy, czyli sklepy w miejscowościach, w których mieszkańcy płacą kaucję przy zakupie, ale nie mają gdzie zwrócić opakowań.
Realizacja powyższych zamierzeń oznaczałaby, że w powyższym terminie udział w systemie kaucyjnym będzie obowiązkowy dla także dla sklepów o powierzchni do 200 m kw., które obecnie są z niego zwolnione (mogą dołączyć do niego dobrowolnie).
Jak poinformowała Anita Sowińska, obecnie spośród 57 tys. punktów odbierających w Polsce opakowania z kaucją aż 36 tys. zlokalizowanych jest w małych sklepach. Natomiast w siedmiu gminach w Polsce wciąż nie ma ani jednego punktu, w którym można byłoby oddać puste puszki lub butelki i uzyskać zwrot kaucji.