"Kto emituje, ten płaci". Komisja Europejska chce rewolucji w ETS
KE zaprezentowała w piątek projekt reformy systemu handlu uprawnieniami do emisji ETS. Zmiany mają przygotować system do działania w latach 2030-40.
- Chcemy kontynuować zasadę 'kto emituje, ten płaci', ale chcemy dodać do niej kolejny bardzo ważny wskaźnik, a mianowicie że emitent otrzymuje również wynagrodzenie za zmniejszanie ilości swoich emisji - powiedział dziennikarzom wysoki rangą urzędnik unijny.
Wpływy z ETS na dekarbonizację
Z szacunkowych danych Komisji wynika, że obecnie na inwestycje w dekarbonizację trafia zaledwie 5 procent przychodów z ETS. Dlatego instytucja ta w ramach reformy chce zobowiązać stolice do przeznaczania na ten cel co najmniej 50 procent przychodów z systemu. Pieniądze mają trafiać z powrotem do sektorów objętych ETS. W ocenie KE znaczna część środków może trafić na rozwój sieci elektroenergetycznych.
KE szacuje, że od momentu uruchomienia ETS w 2005 roku system przyniósł wpływy w wysokości nieco ponad 260 miliardów euro dla całej UE, a ponad trzy czwarte tej kwoty trafiło do państw członkowskich.
Więcej darmowych uprawnień
KE zapowiedziała również zwiększenie liczby darmowych uprawnień w systemie ETS dla przemysłów energochłonnych. Darmowe uprawnienia trafiają do przemysłu, by zapobiec jego odpłynięciu poza granice. Obecnie 43 procent wszystkich uprawnień do emisji CO2 w systemie ETS trafia do przemysłu za darmo, a 57 procent jest sprzedawana na aukcjach.
Dodatkowe darmowe uprawnienia o wartości 6 mld euro mają znaleźć się w systemie jak najszybciej. Zabiegała o to m.in. Polska, która walczyła na szczycie w czerwcu o uregulowanie tej kwestii w osobnym projekcie.
Zgodnie z oczekiwaniami KE zaproponowała w piątek odrębną regulację, która ma obowiązywać z mocą wsteczną, a więc objąć także 2026 rok.
Komisja Europejska pozywa Polskę i Hiszpanię
Komisja ogłosiła też uregulowanie sposobu obliczania darmowych uprawnień w systemie ETS po 2030 roku. Chce wyhamować tempo, w jakim kurczy się pula darmowych uprawnień - z 2,5 procent do 2 procent rocznie.
W kolejnej dekadzie przemysł ma otrzymać darmowe uprawnienia pod warunkiem, że zobowiąże się do dekarbonizacji. KE proponuje, by 80 proc. pozwoleń trafiło do spółek po zaakceptowaniu przez ich zarządy i opublikowaniu planów, które przyczynią się do zmniejszenia emisji CO2. Pozostała jedna piąta pozwoleń miałaby zostać przyznana po wdrożeniu planów.