Ekonomiści diagnozują stan budżetu państwa. Są pozytywne i negatywne niespodzianki
Budżet państwa skrywa po pierwszym półroczu 2026 roku kilka sporych niespodzianek. Analitycy zwracają uwagę na zagadkową słabość wpływów z VAT oraz rosnące koszty obslugi zadłużenia. Pozytywne jest zaś zaskakujące ożywienie w podatkach od firm i dywidendach. Ostrzegają, że poza budżetem centralnym warto sprawdzać, co dzieje się w funduszach pozabudżetowych zarządzanych przez BGK.
Minister finansów i gospodarki Andrzej Domański. | Foto: Klaudia Radecka/NurPhoto via Getty Images / Getty Images Ministerstwo Finansów przedstawiło szacunkowe dane o wykonaniu budżetu państwa po pierwszym półroczu 2026 r. Deficyt wyniósł prawie 124 mld zł, dochody przekroczyły 278,7 mld zł, a wydatki 402,4 mld zł. Zatem po czerwcu dochody budżetu państwa zrealizowano na poziomie 43,1 proc. wobec zaplanowanych w ustawie budżetowej na ten rok, w przypadku wydatków jest to 43,8 proc., a deficytu — 45,5 proc.
Tak zmieniły się dochody i wydatki budżetowe
" Czerwiec przyniósł poprawę w dochodach, które w samym czerwcu wzrosły o 10,1 proc. r/r, a narastająco były wyższe o 5,5 proc. r/r wobec 4,6 proc. r/r na koniec maja. Za lepszym wykonaniem strony dochodowej stały wzrost wpływów z tytułu CIT (narastająco o 24,2 proc. r/r wobec 19 proc. r/r po maju), miesięczna poprawa wyników akcyzy oraz wyraźne ożywienie w dochodach niepodatkowych (10 mld zł wpływów w ciągu miesiąca), wspartych przez wypłaty dywidend" — podsumowali ekonomiści PKO BP.
Dodali jednak, że wpływy z VAT, kluczowego komponentu podatkowego, prezentowały się słabo . W czerwcu spadały o 9,3 proc. r/r, a w całym pierwszym półroczu były tylko o 0,2 proc. wyższe niż rok temu, podczas gdy zgodnie z ustawą budżetową powinny rosnąć w całym roku o 6,2 proc.
Ich zdaniem jednym ze źródeł słabości wpływów z VAT jest m.in. rządowy program CPN (obniżka stawki VAT na paliwa z 23 proc. do 8 proc., zakończona w czerwcu). "Pewnej poprawy w przypadku wpływów z VAT można oczekiwać dopiero w sierpniu (wpływy w lipcu dotyczyć będą deklaracji VAT za czerwiec). Słabość VAT jest też pokłosiem bardzo słabego lutego, kiedy w związku ze zwrotami VAT wpływy z tego podatku spadły o prawie 25 proc. r/r" — napisali eksperci PKO BP.
Deficyt budżetu centralnego Polski. | analizy Pekao