80 > 250, czyli urodziny państwa Trumpa

4 lipca Amerykanie świętują nie tylko Dzień Niepodległości, ale również 250. urodziny Stanów Zjednoczonych. To trudny moment dla spolaryzowanego narodu i dla obserwatorów wydarzenia.

Zatrzymać się na moment i pomyśleć chyba chciałby każdy – ostatecznie to już ćwierć tysiąca lat amerykańskiego eksperymentu, teoretycznie wielorasowej i multietnicznej demokracji. Jednak ta połowa Ameryki, która jest zdruzgotana kierunkiem, w jakim rządząca administracja pcha ich kraj, wolałaby rozliczać się z historią USA prywatnie, przy tradycyjnym grillu.

Dla wielu z tych osób amerykański patriotyzm to przemysł (flagi, kubki, czapki, chorągiewki), na który prawica ma monopol od lat, jak gdyby jedynym znakiem przywiązania do miejsca urodzenia była nieustająca deklaracja, że Stany to najlepszy kraj na świecie.

Nie wiedzą, jak reagować na setki patriotycznych wydarzeń, od koncertów i wystaw do symbolicznych marszy, a te wyprawiane są na wszystkich możliwych poziomach – od lokalnego festynu orkiestrą dętą za rogiem, przez stanowy, po imprezy federalne. Nadchodzące celebracje w stolicy, w parku National Mall, który rozciąga się od pomnika Jerzego Waszyngtona do Kapitolu, od dawna budzą kontrowersje.

Zaczęło się o tego, że Donald Trump wyznaczył specjalną komisję, której powierzył organizację urodzin Ameryki w Waszyngtonie. Ekipa „Freedom 250” przejęła fundusze przeznaczone dla już istniejącej, bezpartyjnej komisji „America 250”. De facto więc to partia republikańska wyprawia Stanom urodziny, co sprawia że demokraci mają ochotę zabrać zabawki i pójść do domu. Jednym z elementów celebracji ma być wiec MAGA, mówimy zatem o maksymalnym upolitycznieniu narodowego wydarzenia. Ostatecznie to wielkie, agresywne wiece takie jak te, które pomogły Trumpowi wygrać prezydenturę, na których wysyłano Hilary Clinton na stos i wygwizdywano pracujących dziennikarzy.

„Setki muzyków, przeloty i pokazy wojskowych samolotów i NAJWIĘKSZE fajerwerki w historii” – napisał Trump na swojej platformie społecznościowej.

Ludowa historia Stanów Zjednoczonych. Od roku 1492 do dziś

Howard Zinn

od 57,55 zł

Jak uniknąć tragedii? William Szekspir a świat współczesny

Maciej Gdula

od 28,74 zł

Odwagi! [o zaangażowaniu młodych]

Dominika Lasota

od 19,14 zł

Propagandysta, który przechytrzył Hitlera

Peter Pomerantsev

od 31,14 zł

Muskizm. Świat według Elona Muska

Ben Tarnoff, Quinn Slobodian

od 33,54 zł

Bez szacunku. Kryzys społeczny

Byung-Chul Han

od 23,94 zł

Naród obcych. Jak odbudować wspólny dom w XXI wieku

Ece Temelkuran

od 28,74 zł

Utracony kompas [o europejskiej lewicy]

Artur Troost

od 19,14 zł

Patrząc na kobiety, patrząc na wojnę

Wiktoria Amelina

od 35,94 zł

Na obrzeżach. Jak zmienia się Polska lokalna

Andrzej Andrysiak, Janusz Kucharski

od 23,94 zł

Mała historia znikania. Opowieść o Rzece

Daniel Petryczkiewicz

od 28,74 zł

Trumponomika [o ekonomii Donalda Trumpa]

Piotr Wójcik

od 19,14 zł

Zośka i Rudy. O miłości, przyjaźni i Polsce

Kornelia Sobczak

od 28,74 zł

07 zgłoś się. Milicyjny serial wszech czasów

Rafal Dajbor

od 28,74 zł

Jeśli tylko 36 proc. Amerykanów popiera prezydenta Donalda Trumpa , oznacza to, że 64 proc. Amerykanów musi uważać, że wypuszczenie dwustupięćdziesięciodolarowego banknotu z facjatą Trumpa to po prostu bezczel. Nie wspominając o gali MMA (mieszanych sztuk walki) na trawniku przed Białym Domem, która odbyła się 14 czerwca, w 80. urodziny prezydenta, zacierając granicę między celebracją historii kraju w 250. roku jego istnienia a celebracją ego pomarańczowego Donalda. Pojedynki w oktagonie oglądało na żywo cztery tysiące ludzi, a demokraci przy tej okazji porównali Trumpa do Mussoliniego, podkreślając związek między wielkimi wydarzeniami sportowymi a nacjonalizmem.

Inna kontrowersja dotyczy wojskowych, którzy mają być obecni i widoczni na National Mall. Podobno trwa rekrutacja przystojnych amerykańskich żołnierzy, którzy mogą dostąpić honoru uczestnictwa w 250. urodzinach swojego kraju, jeśli wykażą się odpowiednim wzrostem i wagą.

Grupa północnych stanów z Massachusetts na czele zapowiedziała, że nie dołączy do celebracji 4 lipca w stolicy, a część zapowiedzianych już muzyków odwołała występy, gdy okazało się, że zatrudniła ich partyjna komisja, a nie ta wyznaczona przez Kongres w 2016 roku. Na placu boju został tylko zespół Vanilla Ice, który oświadczył, że nie rozumie, dlaczego jego koledzy i koleżanki zachowują się w ten sposób. Przecież chodzi o to, żeby mieć celebrować Amerykę i mieć fun.

Z kolei dla Trumpa i jego wyborców huczne urodziny Ameryki to okazja do wielkiej politycznej manifestacji. Wciąż mamy spory blok wyborców, którzy uwielbiają Trumpa i tak jak on widzą jego politycznych wrogów jako wrogów Ameryki. Republikanie mają za złe demokratom, że kolejne pokolenia młodych są coraz mniej dumne ze swojego kraju i że nie wierzą w wiekuistą genialność amerykańskiej Konstytucji. Że nie rozumieją, że zrzucenie bomby na Hiroszimę albo wygranie Zimnej Wojny było absolutnie konieczne z punktu widzenia amerykańskiego interesu narodowego. Albo że przeszkadza im wojna w Iranie, która wydaje się tylko potwierdzać, że Ameryka narodziła się z wojny, urosła w potęgę dzięki wojnie i w wojnę nieustająco wierzy. Nawet 76-metrowy łuk triumfalny nad przepływającą przez Waszyngton rzeką Potomac, zaprojektowany dla upamiętnienia amerykańskiej historii wojskowej, sugeruje, że wojna jest jednym z najważniejszych przemysłów USA.

Wielkie urodziny Ameryki prowadzą do pytania o to, co właściwie świętujemy i jakie były okoliczności powstania Stanów Zjednoczonych.

Kiedy przyszły prezydent Tomasz Jefferson pisał Deklarację Niepodległości w wynajętym mieszkaniu w Filadelfii, obsługiwał go 14-letni niewolnik, Robert Hemmings, zresztą krewny Jeffersona. Paradoks polega na tym, że uzasadniając konieczność secesji amerykańskich kolonii od Anglii w 1776 roku, właściciel niewolników pisał o niewoli, w jakiej król trzyma amerykański lud.

Ten niedoskonały, pełen hipokryzji początek Stanów Zjednoczonych wyznaczył początek wielkiej wojny o idee, jaką jest historia USA. Jej wczesnym przejawem był spór między Jeffersonem a Hamiltonem – o to, czy prezydent powinien mieć więcej władzy niż Kongres, o zakres samodzielności poszczególnych stanów i o to, czy władza należy do elit, czy do ludu. Ta dyskusja trwa zresztą do dzisiaj i przebiega po liniach partyjnych.

Jednym z powodów obecnego ataku na amerykańskie szkolnictwo jest przeświadczenie prawicy, że to za sprawą lewicy tak duża część amerykańskich dzieci poznaje dziś prawdziwą historię swojego kraju, która obejmuje niewolnictwo, ludobójstwo osób rdzennych i bezwzględny imperializm. Świadomość tego, że Ameryka wciąż nie umie rozpoznać swoich grzechów – bo czym innym jest wojna w Iranie? – budzi smutek i strach.

Czas podsumowań prowadzi w końcu do pytań o przyszłość Ameryki, która nie maluje się wcale tak różowo. Nawet najbardziej odporni psychicznie spodziewają się przynajmniej krachu gospodarczego, a istnieje też spora liczba dobrze wykształconych normalsów, którzy nie wierzą, że Stany mają przed sobą jakąkolwiek przyszłość, i spodziewają się rozpadu całego systemu w najbliższych latach lub nawet miesiącach.

Przykładem takiej wewnętrznej apokalipsy jest historia filmowca, który szuka odkupienia grzechów jako Amerykanin – dla siebie i dla swojej rodziny.

Mike Buffo z Kalifornii właśnie bierze udział w czterodniowym wydarzeniu o nazwie National Pilgrimage (Narodowa Pielgrzymka), której przewodzi autor i trener przywództwa Brandon Peele. Celem przedsięwzięcia jest odnowa amerykańskiej demokracji oraz poczucia celu i przynależności. 9 czerwca wyruszył z Filadelfii konwój złożony z amerykańskich rodzin, w tym rodzina Mike’a. Uczestnicy odwiedzają miejsca związane z historią walki o prawa obywatelskie, dziedzictwem rdzennych mieszkańców, prawami kobiet oraz obywatelskim rozrachunkiem z przeszłością, a podróż zwieńczy Zgromadzenie Narodowe w Chicago, zaplanowane na 6–7 lipca.

„Otrzymałem zlecenie udokumentowania tej podróży, której misją jest sformułowanie nowej wizji obywatelskiej dla narodu” – powiedział Buffo, który jest również związany z organizacją non-profit ManKind Project USA, oferującą takie inicjatywy jak „The New Warrior Training Adventure” – „najpotężniejsze doświadczenie związane z rozwojem osobistym, w jakim kiedykolwiek uczestniczyli”. ManKind Project USA bierze udział w tej pielgrzymce i obie organizacje prowadzą wielkie zbiórki pieniędzy na projekt.

Z drugiej strony Poynter Institute for Media Studies na Florydzie opublikował artykuł, porównujący nastroje w 2026 roku z tymi z roku 1976 , kiedy Ameryka obchodziła swoje dwusetne urodziny.

Dowiadujemy się, że w 1976 roku Ameryka była w kwaśnym humorze: rosły ceny paliw, szalała inflacja, a wojna kulturowa trwała w najlepsze. Prezydent – wtedy Richard Nixon – też nie cieszył się poparciem narodu.

Więc może nie ma się o co martwić? Może powinniśmy zignorować wiec MAGA na National Mall jako próbę odciągnięcia naszej uwagi od problemów administracji Trumpa?

Ostatecznie nie wszystkie wiadomości są złe. Z okazji 250. urodzin Ameryki McDonald’s będzie serwować (tylko do 4 lipca) swoją słynną smażoną szarlotkę tak, jak podawano ją w latach 60. Szarlotkę przestano smażyć, a zaczęto piec, dopiero w 1992 roku, kiedy w USA zapanowała moda na fitness.

Ten tekst i wiele innych powstał dzięki naszym Darczyńcom.

Regularne wpłaty od Was dają nam poczucie bezpieczeństwa. Dzięki nim możemy planować.

Wspieraj nas

Wsparcie miesięczne

Płatność odnawialna. W każdym momencie możesz zrezygnować z płatności.

Wsparcie jednorazowe

Czytaj cały artykuł u źródła — Krytyka Polityczna