Działalność gospodarcza NGO i kasa fiskalna – kiedy fundacja lub stowarzyszenie zaczyna sprzedawać?
Fundacja lub stowarzyszenie może sprzedawać usługi, produkty, szkolenia, publikacje, bilety, kursy lub materiały. Nie zawsze będzie to działalność gospodarcza, bo część działań może mieścić się w odpłatnej działalności pożytku publicznego. Ale jeśli organizacja zaczyna działać rynkowo, regularnie i z marżą, musi bardzo uważnie sprawdzić swoje obowiązki.
Poradnik ngo.pl w materiałach o działalności ekonomicznej NGO wskazuje, że organizacja powinna świadomie wybrać formę działalności: odpłatną, gospodarczą albo np. spółkę z o.o. non profit.
Działalność odpłatna a gospodarcza
Element Działalność odpłatna Działalność gospodarcza Cel statutowy, pożytku publicznego sprzedaż usług lub produktów Rejestracja zwykle bez wpisu jako gospodarcza wymaga odpowiednich zapisów i wpisu Przychód pokrywa koszty działania może generować nadwyżkę Charakter społeczny rynkowy Przykład warsztaty po kosztach sprzedaż kursów komercyjnych Ryzyko przekroczenie granicy obowiązki podatkowe i formalne
Kiedy NGO powinna rozważyć działalność gospodarczą?
Gdy organizacja:
regularnie sprzedaje usługi,
sprzedaje produkty z marżą,
oferuje szkolenia komercyjne,
prowadzi sklep internetowy,
świadczy usługi dla firm,
tworzy płatne kursy,
prowadzi działalność poza kosztami statutowymi,
chce skalować przychody własne.
Kasa fiskalna w NGO
Jeżeli organizacja sprzedaje towary lub usługi osobom prywatnym, może pojawić się obowiązek stosowania kasy fiskalnej. Poradnik ngo.pl wskazuje, że kasa fiskalna rejestruje przychody ze sprzedaży na rzecz osób prywatnych, a organizacje, których sprzedaż jest mniejsza niż 20 000 zł w ciągu roku, mogą korzystać ze zwolnienia, przy czym szczegółowe zasady zależą od przepisów o zwolnieniach.
Co sprawdzić przed sprzedażą?
Obszar Pytanie statut czy pozwala na sprzedaż lub działalność gospodarczą? KRS czy trzeba zgłosić działalność gospodarczą? księgowość czy rozdzielamy przychody i koszty? VAT czy sprzedaż podlega VAT? kasa fiskalna czy sprzedajemy osobom fizycznym? regulamin czy mamy zasady sprzedaży? RODO czy przetwarzamy dane klientów? prawa autorskie czy możemy sprzedawać materiały?
Działalność gospodarcza a granty
Działalność gospodarcza może pomóc organizacji, bo daje przychody własne i niezależność. Może też utrudnić aplikowanie do niektórych konkursów, jeśli grantodawca wyklucza działalność komercyjną albo wymaga szczególnego rozdzielenia kosztów.
Najważniejsze jest jasne oddzielenie:
działalności statutowej nieodpłatnej,
działalności odpłatnej,
działalności gospodarczej,
kosztów projektów grantowych,
kosztów sprzedaży,
środków publicznych i prywatnych.
Najczęstsze błędy
Sprzedaż bez sprawdzenia statutu.
Mylenie działalności odpłatnej z gospodarczą.
Brak rozdzielenia księgowego.
Brak regulaminu sprzedaży.
Ignorowanie VAT.
Ignorowanie kasy fiskalnej.
Finansowanie działalności komercyjnej z dotacji przeznaczonej na zadanie publiczne.
Brak analizy, czy sprzedaż nie narusza warunków konkursu.
Popularne pytania
Czy fundacja może prowadzić działalność gospodarczą?
Tak, ale musi to wynikać z przepisów, statutu i odpowiedniej rejestracji.
Czy działalność gospodarcza wyklucza granty?
Nie zawsze. Trzeba jednak sprawdzić regulamin konkursu i oddzielić działalność gospodarczą od projektu finansowanego publicznie.
Czy NGO musi mieć kasę fiskalną?
Może mieć taki obowiązek, jeśli sprzedaje towary lub usługi osobom prywatnym i nie korzysta ze zwolnienia.
Czy sprzedaż kursu online przez fundację to działalność gospodarcza?
Może nią być, jeśli ma charakter regularny, odpłatny i rynkowy. Trzeba przeanalizować konkretny model.
Czy przychód z działalności gospodarczej można przeznaczyć na cele statutowe?
Tak, nadwyżka powinna służyć celom organizacji, ale trzeba ją prawidłowo księgować i rozliczać.
Linki
Granty i dotacje dla NGO – https://grantowo.pl/ Baza wiedzy dla organizacji pozarządowych – https://grantowo.pl/baza-wiedzy/