Kołodziejczak krytykuje pośredników. - Przez dwa miesiące nie kupują od polskich rolników
UOKiK: Trzeba uważać, żeby zaproponowany mechanizm nie stał się instrumentem, który będzie legalizował niekorzystnych warunków dla słabszego uczestnika danej relacji handlowej. Musimy pamiętać o tak zwanym czynniku strachu.
Gembicka: Kapitał ma narodowość.
Lisowska: Moim zdaniem ten projekt zamiast realnie chronić rolników tworzy iluzoryczne przepisy, których nie da się skutecznie egzekwować w życiu praktycznym, ale także przez instytucje kontrolne takie jak na przykład UOKiK.
Ardanowski: Szacuje się, że około 30 proc. gospodarstw może upaść w ciągu najbliższych kilku miesięcy.
Kołodziejczak: Ta ustawa, choć wyznacza dobre i ciekawe kierunki, nie zmieni kompletnie nic w handlu żywnością ani nie przyczyni się do tego, że jakikolwiek rolnik będzie zarabiał więcej.
Podczas wspólnego posiedzenia Komisji Gospodarki i Rozwoju oraz Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi odbyło się pierwsze czytanie projektu, który zakłada rozszerzenie katalogu nieuczciwych praktyk handlowych o skup produktów rolnych i spożywczych poniżej kosztów produkcji lub zakupu. - Ustawa z dnia 17 listopada 2021 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwemu wykorzystywaniu przewagi kontraktowej w obrocie produktami rolnymi i spożywczymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 351) wdraża do krajowego porządku prawnego dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/633 z dnia 17 kwietnia 2019 r. w sprawie nieuczciwych praktyk handlowych w relacjach między przedsiębiorcami w łańcuchu dostaw produktów rolnych i spożywczych. Dyrektywa wprowadza wspólne na terenie UE minimalne ramy w zakresie przeciwdziałania nieuczciwym praktykom handlowym w łańcuchu dostaw żywności.
Zgodnie z przepisami dyrektywy państwa członkowskie mogą wprowadzić przepisy, które są bardziej rygorystyczne niż te ustanowione w dyrektywie, w tym rozszerzyć listę nieuczciwych praktyk. Projekt ustawy ma na celu rozszerzenie listy nieuczciwego wykorzystywania przewagi kontraktowej w obrocie produktami rolnymi i spożywczymi o praktykę polegającą na nabywaniu produktu rolnego lub spożywczego poniżej kosztów produkcji dostawcy lub kosztów zakupu. Celem projektu ustawy jest uniknięcie sytuacji, w których dostawca produktów rolnych lub spożywczych dostarcza je poniżej kosztów produkcji, przetworzenia czy zakupu – czytamy w uzasadnieniu poselskiego projektu ustawy o zmianie ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwemu wykorzystywaniu przewagi kontraktowej w obrocie produktami rolnymi i spożywczymi. Na którą, jak podkreślano na Komisji, czekano już od ponad dwóch lat. Nowe przepisy z założenia mają doprowadzić do bardziej sprawiedliwego podziału marży w całym łańcuchu żywnościowym i wzmocnić pozycję producentów rolnych wobec dużych odbiorców.
Prace nad nim jednak będą kontynuowane we wrześniu, bo przepisy budzą dużo wątpliwości. Przedstawiono nawet wprost postulat o zaprzestanie prac nad tym projektem ustawy, i poruszono kwestie przykładu z Hiszpanii, (o czym napiszemy w kolejnym artykule), który nie działa na korzyść tych zmian. Wprost przeciwnie. Choć podczas posiedzenia większość uczestników zgadzała się, że polscy rolnicy wymagają skuteczniejszej ochrony przed nieuczciwymi praktykami handlowymi, równie zgodnie wskazywano, że projekt wymaga dopracowania. Najwięcej zastrzeżeń dotyczy sposobu definiowania kosztów produkcji, możliwości egzekwowania nowych przepisów oraz ryzyka nadmiernego obciążenia rolników obowiązkami dokumentacyjnymi.