O nawodnieniu organizmu decyduje ilość wypijanych płynów i stosowana dieta
Wielu ekspertów zaleca wypijanie dziennie około 2 litrów płynów. Ważny jest jednak całościowy bilans wchłanianych płynów, również tych zawartych w pokarmach, szczególnie w warzywach i owocach.
Na całym świecie od wielu lat przekonuje się, że jeżeli chodzi o wypijanie płynów, to należy się kierować zasadą 8x8, czyli codziennie trzeba wypić osiem szklanek płynów o pojemności 8 uncji, czyli 64 uncje. To około 1,9 litra (dokładnie 1892,7 ml).
Dość częste jest też twierdzenie, że tyle – czyli prawie 2 litry – powinno się wypijać dziennie wody, najlepiej butelkowanej, pomijając to, że chodzi o wszelkie płyny, nie tylko o wodę. W tym bilansie chodzi jednak także o płyny, jakie wchłaniamy wraz z dietą. Źródłem około 20 proc. wchłanianych płynów jest bowiem dieta, zwłaszcza bogata w warzywa i owoce, szczególnie takie jak pomarańcze, grejpfruty, melony i arbuzy.
Zapotrzebowanie organizmu na płyny różne jest też w zależności od wieku, aktywności fizycznej i warunków, w jakich przebywamy. Bez wątpienie lepiej jest wpijać więcej płynów podczas upałów przekraczających 30 st. C, a nawet 35 st. C., jakie w ostatnich dniach nawiedziły Polskę i Europę. Najlepiej sięgać po nie regularnie, w małych porcjach, małymi łykami, aniżeli jednorazowo wypijać od razu jedną szklankę wody.
Dobrym wskaźnikiem tego, czy jesteśmy odpowiednio nawodnieni, jest kolor moczu. Na prawidłowe nawodnienie wskazuje kolor słomkowy lub jasnożółty. O odwodnieniu może świadczyć kolor ciemnożółty lub bursztynowy, gdyż wskazuje on na bardziej stężony mocz, co oznacza, że organizm funkcjonuje na rezerwie i oszczędza płyny. Należy wtedy jak najszybciej sięgnąć po wodę lub inny płyn, na przykład po sok owocowy, która ma większy wskaźnik nawodnienia aniżeli sama woda. Brązowy mocz wskazuje już na znaczne odwodnienie (lub kłopoty z wątrobą).
Inaczej jest w przypadku moczu bezbarwnego, niemal przezroczystego – wskazuje on na przewodnienie organizmu. To też jest niekorzystne, gdyż może powodować na przykład wypłukiwanie elektrolitów.
Trzeba tylko pamiętać, że na kolor moczu wpływają także przyjmowane leki oraz stosowana dieta. Witaminy z grupy B, a szczególnie witamina B2, jak również suplementy diety, mogą zabarwiać mocz na nienaturalnie jaskrawy, neonowy odcień. Także buraki i rabarbar zmieniają barwę moczu.
Należy kierować się wzmożonym pragnieniem. Nie jest prawdą, że jak się ono pojawia, to zwykle jest zbyt późno, bo doszło już do odwodnienia organizmu. Tak może być, lecz głównie u osób starszych, u których odczuwanie pragnienia bywa stępione. Jest to niebezpieczne, gdyż z wiekiem maleje też całkowita zawartość wody w organizmie i szybciej dochodzi do odwodnienia. Jednak u większości zdrowych ludzi pojawienie się pragnienia jest wystarczającym sygnałem, że trzeba jak najszybciej sięgnąć po wodę lub inne płyny.
Poważniejsze objawy odwodnienia to suchość w ustach, zmęczenie, senność oraz bóle i zawroty głowy, a także rzadsze oddawanie moczu. Gdy się ono nasila, dochodzą kolejne dolegliwości: spierzchnięte usta, utrata elastyczności skóry, przyśpieszone bicie serca (tachykardia) oraz drażliwość i apatia. Na skrajne odwodnienie, zagrażające życiu, wskazują zapadnięte gałki oczne i suchość spojówek, spadek ciśnienia tętniczego krwi, zaburzenia świadomości, drgawki mięśniowe, wysoka gorączka oraz omdlenia.
Skutki odwodnienia pokazują, jak ważne jest stałe przyjmowanie płynów oraz stosowana dieta. Płyny są niezbędne dla funkcjonowania narządów, jak i poszczególnych tkanek oraz komórek. Właściwe nawodnienia jest niezbędne dla przetrwania organizmu w czasie upałów, a w dłuższym okresie chroni przed wieloma chorobami, a także przed przedwczesnym starzeniem się oraz zgonem. (PAP)
Zbigniew Wojtasiński
zbw/ zan/
Fundacja PAP zezwala na bezpłatny przedruk artykułów z Serwisu Nauka w Polsce pod warunkiem mailowego poinformowania nas raz w miesiącu o fakcie korzystania z serwisu oraz podania źródła artykułu. W portalach i serwisach internetowych prosimy o zamieszczenie podlinkowanego adresu: Źródło: naukawpolsce.pl, a w czasopismach adnotacji: Źródło: Serwis Nauka w Polsce - naukawpolsce.pl. Powyższe zezwolenie nie dotyczy: informacji z kategorii "Świat" oraz wszelkich fotografii i materiałów wideo.