Tak wygląda pogrzeb Alego Chameneiego. Wystawiono trumnę z ciałem
Pogrzeb Alego Chameneiego rozpoczyna tygodniowe uroczystości
Wśród wystawionych trumien znajdują się – według irańskich mediów państwowych – ciała zięcia Chameneiego, Mesbah-ol-Hody Bagheriego, jego najstarszej córki Seyyedeh Boshra Hosseini Chamenei, synowej Zahry Haddad Adel oraz 14-miesięcznej wnuczki Zahry Mohammadi Golpaygani. Obok niewielkiej trumny dziecka wystawiono także jego fotografię. Wszystkie trumny przykryto flagami Iranu.
Religijna symbolika pogrzebu
Ceremonie odbywają się w czasie muzułmańskiego miesiąca Muharram, który w szyickim islamie jest okresem żałoby, pamięci o zdradzie i męczeństwie, szczególnie o śmierci imama Husajna. Władze podkreślają, że Ali Chamenei wywodził swój rodowód właśnie od Husajna.
Trumna najwyższego przywódcy została dodatkowo okryta świętą czerwoną flagą, która wcześniej powiewała nad mauzoleum Husajna. Według irańskich władz flaga z białym napisem symbolizuje „opór, poświęcenie i niezachwiane oddanie prawdzie”.
Przed rozpoczęciem procesji w Teheranie znacząco zwiększono środki bezpieczeństwa. Na ulicach stolicy patrolują funkcjonariusze służb bezpieczeństwa, zabezpieczający przebieg uroczystości.
Największa operacja logistyczna w historii Republiki Islamskiej
Władze Iranu określają organizację pogrzebu jako jedną z największych operacji logistycznych w historii kraju. Do przygotowania ceremonii zmobilizowano pracowników administracji państwowej, uczelni, związków zawodowych, strażaków, żołnierzy, organizacje pomocowe oraz religijne grupy żałobne.
Państwo organizuje także transport dla milionów pielgrzymów, którzy mają odwiedzić miejsca uroczystości zarówno w Iranie, jak i w Iraku. Również irackie władze zapowiadają przyjazd milionów szyickich wiernych.
Od ponad dziesięciu dni irańskie media niemal całkowicie poświęcają swoją uwagę przygotowaniom do pogrzebu. Programy telewizyjne, filmy dokumentalne i pieśni poświęcone życiu Chameneiego wyparły z czołówek wcześniejsze informacje dotyczące rozmów z USA. Według obserwatorów skala ceremonii ma pokazać światu, że irański reżim przetrwał wojnę i nadal przedstawia zamordowanego przywódcę jako symbol odporności państwa .
Dyplomacja wstrzymana do zakończenia uroczystości
Przygotowania do pogrzebu wpłynęły także na działania dyplomatyczne Iranu. Po dwóch dniach pośrednich rozmów z przedstawicielami Stanów Zjednoczonych irańska delegacja opuściła Dosze.
Katar, pełniący rolę mediatora, poinformował, że negocjacje zostaną wznowione po zakończeniu uroczystości pogrzebowych . Według katarskich władz rozmowy przyniosły „pozytywny postęp”.
Nie ujawniono oficjalnie ich zakresu. Irańscy przedstawiciele wskazywali, że dyskusje dotyczyły możliwości odmrożenia irańskich aktywów za granicą. Z kolei portal Axios informował, że amerykańska delegacja próbowała przekonać Teheran do niewprowadzania opłat za przepływ statków przez Cieśninę Ormuz.
Jednocześnie napięcie między Iranem, USA i Izraelem pozostaje wysokie. Teheran ponownie ostrzegł statki korzystające z tras przez Cieśninę Ormuz oraz zapowiedział zdecydowaną odpowiedź na ewentualne ataki podczas uroczystości pogrzebowych.
Niepewność wokół nowego najwyższego przywódcy
Jednym z głównych pytań pozostaje udział nowego najwyższego przywódcy, Modżtaby Chameneiego, syna zmarłego ajatollaha.
Nie wiadomo, czy pojawi się podczas ceremonii i poprowadzi modlitwy za ojca. Według informacji irańskich urzędników decyzja należy wyłącznie do biura najwyższego przywódcy.
Modżtaba Chamenei od początku wojny żyje w ukryciu. Według doniesień miał odnieść poważne obrażenia w ataku, w którym zginęli jego ojciec, matka i żona. Od tamtej pory komunikuje się jedynie za pomocą pisemnych oświadczeń i nie występuje publicznie.
Jego ewentualne pojawienie się byłoby pierwszym publicznym wystąpieniem od czasu objęcia funkcji i mogłoby umocnić jego pozycję . Z kolei nieobecność może wywołać kolejne pytania dotyczące jego stanu zdrowia oraz faktycznego sprawowania władzy.
W środę Modżtaba Chamenei nie uczestniczył także w prywatnej ceremonii upamiętniającej swoją zmarłą żonę. Szef komitetu organizacyjnego pogrzebu Ali Akbar Pourjamshidian, pytany o obecność nowego przywódcy, odpowiedział jedynie: „Ta sprawa nie leży w naszej gestii, a decyzja należy wyłącznie do biura najwyższego przywódcy”.
Ostrzeżenia i napięcia
W środę minister spraw zagranicznych Iranu Abbas Araqchi ostrzegł, że Teheran natychmiast i zdecydowanie odpowie na wszelkie zagrożenia wobec nowego przywódcy. Była to reakcja na wcześniejszą wypowiedź izraelskiego ministra obrony Israela Katza, który stwierdził, że Chamenei jest „przeznaczony na śmierć”.
Delegacje z blisko stu państw
Iran zapowiada na pogrzebie obecność przedstawicieli około 100 państw . Według rzecznika MSZ Esmaeila Baghaeiego do Teheranu przyjadą szefowie rządów, przewodniczący parlamentów, ministrowie spraw zagranicznych, specjalni wysłannicy i liczne delegacje.
Wśród najwyższych rangą gości ma znaleźć się premier Pakistanu Shehbaz Sharif, który – jak poinformował rzecznik pakistańskiego MSZ – uda się do Iranu, aby złożyć kondolencje.
Chiny reprezentować będzie He Wei, wiceprzewodniczący Stałego Komitetu Ogólnochińskiego Zgromadzenia Przedstawicieli Ludowych, natomiast Indie wyślą wiceministra spraw zagranicznych Pabitrę Margheritę oraz gubernatora stanu Bihar Syeda Atę Hasnaina.
Według agencji Tasnim do Teheranu przybędzie również prezydent Gruzji Micheil Kawelaszwili. Afganistan reprezentować będą dwaj wysocy rangą przedstawiciele władz talibów – wicepremier oraz pełniący obowiązki ministra spraw zagranicznych.
Zdaniem irańskich władz długo odkładany pogrzeb ma być nie tylko uroczystością religijną, lecz także demonstracją stabilności państwa, ciągłości władzy oraz utrzymywanych relacji międzynarodowych mimo trwających napięć z Zachodem