Koniec z darmowymi lekami w obecnej formie. NFZ szuka nawet 1,8 mld zł oszczędności
Program bezpłatnych leków dla osób po 65. roku życia kosztuje państwo coraz więcej. Jak ustaliła "Rzeczpospolita", Ministerstwo Zdrowia analizuje zmiany, które według wyliczeń NFZ mogłyby przynieść od 0,5 do nawet 1,8 mld zł oszczędności. Na razie nie zapadły ostateczne decyzje, ale kierunek prac budzi duże zainteresowanie wśród seniorów i lekarzy.
Według informacji dziennika resort nie chce likwidować programu, lecz ograniczyć wydatki tam, gdzie refundowane są znacznie droższe odpowiedniki leków o takim samym działaniu. Co może się zmienić i dlaczego Ministerstwo Zdrowia nie zdecydowało się jeszcze na wdrożenie nowych zasad?
Dlaczego NFZ chce ograniczyć wydatki na darmowe leki dla seniorów 65+?
Koszty programu rosną znacznie szybciej niż liczba jego beneficjentów. Z danych, do których dotarła "Rzeczpospolita" , wynika, że w 2025 roku z programu skorzystało około 7,2 mln seniorów , czyli o 3,2 proc. więcej niż rok wcześniej. W tym samym czasie wartość refundacji wzrosła jednak aż o 23,4 proc. Jeszcze wyraźniej widać to w wydatkach całego programu bezpłatnych leków dla seniorów, dzieci i kobiet w ciąży:
2023 r. – ok. 1,5 mld zł,
2024 r. – 3 mld zł,
2025 r. – 3,7 mld zł.
To właśnie rosnące wydatki mają być powodem rozpoczęcia analiz dotyczących zmian w systemie refundacji.
Jakie zmiany w darmowych lekach dla seniorów 65+ analizuje Ministerstwo Zdrowia?
Według ustaleń "Rzeczpospolitej" rozważane są rozwiązania, które mają ograniczyć finansowanie najdroższych odpowiedników leków, jeśli na rynku dostępne są tańsze preparaty o tym samym działaniu. Analizowane warianty obejmują między innymi:
pełną refundację tylko do wysokości limitu najtańszego odpowiednika,
wprowadzenie stopniowego "korytarza cenowego",
mechanizmy zwiększające konkurencję cenową między producentami.
NFZ wskazuje, że przy odpowiednim przygotowaniu zmian dostępność terapii dla pacjentów nie powinna się pogorszyć. Jednocześnie konieczne byłoby zapewnienie odpowiedniej liczby tańszych leków na rynku.
Dlaczego droższe leki nie znikną całkowicie z listy darmowych leków dla seniorów?
Eksperci zwracają uwagę, że sama cena nie rozwiązuje całego problemu. Najtańsze odpowiedniki nie zawsze są dostępne w ilościach pozwalających zabezpieczyć potrzeby milionów pacjentów. Dlatego – jak opisuje "Rzeczpospolita" – resort nie zamierza wybierać najbardziej radykalnego wariantu. Najpierw konieczne mają być negocjacje z producentami oraz analiza dostępności poszczególnych preparatów. To oznacza, że ewentualne zmiany nie pojawią się z dnia na dzień.
Darmowe leki dla seniorów. Skąd mają wziąć się oszczędności?
Przykładem podawanym w analizie NFZ są leki zawierające tę samą substancję czynną, ale sprzedawane przez różnych producentów. Różnice bywają bardzo duże. Według danych opisanych przez "Rzeczpospolitą" jedno opakowanie leku może kosztować Fundusz około 65 zł , podczas gdy inny preparat o tym samym działaniu kosztuje nawet ponad 370 zł . Obecnie oba są refundowane w pełnym zakresie dla uprawnionych seniorów. To właśnie takie różnice mają stać się przedmiotem zmian i tu rząd upatruje szansy na zaoszczędzenie milionów złotych.
Nie tylko oszczędności. Eksperci wskazują, co najbardziej obciąża program darmowych leków
W dyskusji pojawia się również kwestia marnowania leków . Część preparatów trafia do utylizacji, ponieważ pacjenci zmieniają terapię, przerywają leczenie albo wykupują bardzo duże zapasy. Wśród proponowanych kierunków zmian pojawiają się także rozwiązania organizacyjne:
ograniczenie możliwości gromadzenia wielomiesięcznych zapasów ,
częstsza kontrola kontynuacji terapii,
większa rola aptek w monitorowaniu leczenia.
Według przedstawicieli środowiska aptekarskiego takie rozwiązania mogłyby zmniejszyć skalę marnotrawstwa bez ograniczania dostępu do leczenia.
Kiedy zmienią się zasady darmowych leków dla seniorów?
Na razie Ministerstwo Zdrowia nie ogłosiło projektu nowych przepisów . Z informacji opublikowanych przez "Rzeczpospolitą" wynika jednak, że prace nad zmianami trwają, a resort analizuje kilka wariantów pozwalających ograniczyć wydatki NFZ przy zachowaniu dostępności leków dla seniorów. Jeżeli propozycje zostaną skierowane do dalszych prac legislacyjnych, będzie to jedna z najważniejszych zmian w programie bezpłatnych leków od czasu rozszerzenia go na osoby po 65. roku życia.
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.
Wpisz adres e-mail wybranej osoby, a my wyślemy jej bezpłatny dostęp do tego artykułu
Czytaj cały artykuł u źródła — Prawo Gospodarka Gazeta Prawna (gnews)