ZUS może przyznać rentę z tytułu niezdolności do pracy nie tylko po nowotworach czy przy chorobach serca. Podstawą do otrzymania świadczenia są też zaburzenia psychiczne i choroby skóry. Trzeba jednak spełnić warunki medyczne i stażowe.
Renta z tytułu niezdolności do pracy z ZUS przysługuje nie tylko w przypadku potwierdzenia choroby serca czy nowotworu . Podstawą świadczenia mogą być też zaburzenia psychiczne, choroby skóry, schorzenia neurologiczne, choroby układu oddechowego oraz problemy ze wzrokiem.
Renta z tytułu niezdolności do pracy
Kluczowy warunek to orzeczenie lekarza orzecznika ZUS , który potwierdza brak zdolności do pracy. Ocenia on również, czy niezdolność ma charakter trwały czy czasowy oraz czy możliwe jest przekwalifikowanie zawodowe. Maksymalny okres orzeczenia wynosi 5 lat.
Oprócz orzeczenia medycznego część osób będzie musiała też spełnić warunki ubezpieczeniowe. Chodzi o tzw. staż ubezpieczeniowy, który wynosi: 1 rok dla osób poniżej 20 lat, 2 lata przy wieku 20-22 lat, 3 lata między 22. a 25. rokiem życia, 4 lata między 25. a 30. rokiem życia i 5 lat po 30. roku życia. W ostatnim przypadku okres ten musi przypadać w ciągu ostatnich 10 lat.
"Przelej pieniądze od razu". Ekspert zdradza prosty trik
Z danych ZUS wynika, że w 2024 r. sześć grup chorobowych było przyczyną wydania 85,8 proc. orzeczeń dla celów rentowych ustalających niezdolność do pracy. Wśród nich przeważali wnioskodawcy z chorobami układu mięśniowo-szkieletowego i tkanki łącznej (21 proc.) oraz nowotworami (20 proc.). Kolejnymi najczęściej wybieranymi chorobami były choroby układu krążenia (16,5 proc.), zaburzenia psychiczne (13 proc.), choroby układu nerwowego – 7,9 proc. oraz urazy kości, stawów i tkanek miękkich – 7,4 proc.
Nowotwory dominują przede wszystkim wśród przypadków najcięższych - odpowiadały w 2024 r. za 56,4 proc. orzeczeń o całkowitej niezdolności do pracy i samodzielnej egzystencji. Przy częściowej niezdolności najczęściej wskazywano schorzenia mięśniowo-szkieletowe – 31,1 proc.
W praktyce w dokumentacji rentowej, która trafia do lekarza-orzecznika, pojawiają się m.in.:
choroby krążka międzykręgowego i inne ciężkie schorzenia kręgosłupa;
następstwa udarów i chorób naczyń mózgowych;
przewlekła choroba niedokrwienna serca;
schizofrenia i nawracające zaburzenia depresyjne;
stwardnienie rozsiane oraz zaburzenia korzeni nerwowych;
przewlekła niewydolność nerek;
cukrzyca z powikłaniami;
przewlekła obturacyjna choroba płuc;
ciężkie następstwa urazów kończyn;
choroby nowotworowe, w tym rak piersi, płuca, jelita grubego i prostaty.
W 2025 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych przyznał 40 076 rent z tytułu niezdolności do pracy. Najwięcej decyzji dotyczyło osób po 50 roku życia. Ponad 27 tys. z nich dotyczyło renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, a ponad 10 tys. z tytułu całkowitej niezdolności do pracy. Pozostałe dotyczyły całkowitej niezdolności do pracy wraz z wypłatą dodatku pielęgnacyjnego (366 zł miesięcznie brutto w br.)
Od 1 marca 2026 r. minimalna renta wynosi 1978,49 zł brutto przy całkowitej niezdolności do pracy oraz 1483,87 zł brutto przy częściowej niezdolności . Całkowita niezdolność oznacza brak możliwości wykonywania jakiejkolwiek pracy zarobkowej, a częściowa brak możliwości pracy zgodnej z kwalifikacjami.
Źródło: zus.pl.
Dziennikarz i wydawca money.pl od listopada 2024 roku. Wcześniej redaktor wiadomości serwisu radiozet.pl. Zaczynał od mediów akademickich i prasy lokalnej. Politolog z wykształcenia, dziennikarz z pasji, w meandrach świata ekonomii z wyboru. Szczególnie bliskie są mi sprawy społeczne.