Rosyjska dezinformacja przeciwko integracji Ukrainy z UE. Polska wśród głównych celów
Ukraina uzyskała status kraju kandydującego do UE w czerwcu 2022 roku, kilka miesięcy po rozpoczęciu pełnoskalowej rosyjskiej inwazji. Dwa lata później rozpoczęto negocjacje akcesyjne, a w czerwcu 2026 roku otwarto pierwszy kluczowy obszar rozmów, rozpoczynając proces dostosowywania ukraińskiego prawa do unijnych standardów. Zdaniem autorów raportu perspektywa członkostwa Ukrainy w europejskich strukturach od lat budzi sprzeciw Kremla i stanowi jeden z głównych powodów rosyjskich działań przeciwko Kijowowi.
Miliardy wyświetleń i skoordynowane działania
Autorzy opracowania przeanalizowali około 244 tysięcy publikacji zamieszczonych między styczniem 2025 a majem 2026 roku na Telegramie, X, Facebooku, YouTube i TikToku. Łączny zasięg tych materiałów przekroczył 1,39 miliarda wyświetleń. Eksperci wskazali blisko 2700 źródeł wykazujących oznaki skoordynowanej aktywności, w tym jednoczesnego rozpowszechniania tych samych treści oraz sztucznego zwiększania ich popularności.
Międzynarodowa Konferencja ds. Odbudowy Ukrainy w Gdańsku. Ponad 160 umów w tle
Według raportu rosyjska propaganda wykorzystuje zarówno państwowe media i agencje informacyjne, jak i sieci kont funkcjonujących w mediach społecznościowych. Część przekazów rozpowszechniana jest również za pośrednictwem platform, które nie ujawniają swoich powiązań z Moskwą.
Polska szczególnie narażona
Wśród najczęściej powielanych narracji znalazły się teorie sugerujące, że państwa Unii Europejskiej dążą do podziału Ukrainy lub mają wobec niej ukryte cele terytorialne. Raport przywołuje przykłady fałszywych materiałów mających przekonać odbiorców, że niektóre regiony Ukrainy powinny zostać przyłączone do sąsiednich państw.
Analitycy zwracają również uwagę na manipulowanie autentycznymi wypowiedziami polityków, ekspertów i urzędników. Fragmenty ich wypowiedzi są wyrywane z kontekstu, aby stworzyć wrażenie, że Zachód traci zainteresowanie wspieraniem Ukrainy lub że członkostwo tego kraju w UE jest nierealne.
Szczególnym celem dezinformacji pozostaje Polska. Autorzy raportu podkreślają, że rosyjskie przekazy często koncentrują się na temacie ukraińskich uchodźców, przedstawiając ich jako zagrożenie dla bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Tego rodzaju narracje mają wzmacniać napięcia społeczne i osłabiać poparcie dla współpracy polsko-ukraińskiej.
Przedstawiciele UE oceniają, że działania Kremla są celowe i długofalowe. Wykorzystują one obawy związane z bezpieczeństwem, kosztami gospodarczymi, korupcją czy kwestiami tożsamości narodowej, aby podważać zaufanie do Ukrainy i jej europejskich aspiracji.
Autorzy raportu wskazują, że skuteczna walka z dezinformacją wymaga dalszych sankcji wobec podmiotów zaangażowanych w takie działania, a także bliższej współpracy platform internetowych z organizacjami zajmującymi się weryfikacją informacji. Podkreślają również konieczność wzmacniania narzędzi prawnych, ponieważ kampanie dezinformacyjne coraz częściej łączą się z cyberprzestępczością i innymi formami zagrożeń cyfrowych.