Powstanie polski wielozadaniowy statek kosmiczny. Ma chronić satelity
Przez ponad sześć dekad satelity po wyniesieniu na orbitę wykonywały swoje zadania do momentu awarii lub wyczerpania paliwa. Następnie stawały się nieaktywnymi obiektami lub były deorbitowane w sposób niekontrolowany. Jednak dynamiczny wzrost liczby satelitów i rosnące znaczenie infrastruktury orbitalnej sprawiły, że konieczne stało się opracowanie nowych rozwiązań. Dziś kluczowe są systemy, które nie tylko potrafią dotrzeć na orbitę, ale również samodzielnie przemieszczać się między innymi satelitami, wykonywać ich inspekcję, transportować ładunki, a w przyszłości także realizować operacje serwisowe i chronić infrastrukturę kosmiczną.
RAVEN – satelita przyszłości
Odpowiedzią na te wyzwania jest projekt RAVEN (Rendezvous and Autonomous Vehicle for Exploration and Navigation), rozwijany w ramach Future Launchers Preparatory Programme (FLPP) Europejskiej Agencji Kosmicznej. To właśnie polska firma PIAP Space została liderem międzynarodowego konsorcjum, w którego skład wchodzą także inne polskie podmioty, takie jak Creotech Instruments S.A., Łukasiewicz – Instytut Lotnictwa, GMV Polska, Wojskowa Akademia Techniczna i AROBS Polska, a także zagraniczni partnerzy ze Słowacji i Czech.
Projekt realizowany jest przy wsparciu Polskiej Agencji Kosmicznej, Ministerstwa Rozwoju i Technologii oraz Ministerstwa Obrony Narodowej. Polski wkład finansowy do FLPP jest znaczący, a większość środków przeznaczono właśnie na rozwój serwisowego statku kosmicznego.
Nowe technologie na orbicie
Technologie In-Orbit Servicing (IOS) oraz Rendezvous and Proximity Operations (RPO) to obecnie jedne z najważniejszych kierunków rozwoju misji orbitalnych. Pozwalają na autonomiczne wykonywanie manewrów w pobliżu innych obiektów, precyzyjne zmienianie orbity, bezpieczne zbliżanie się, wykonywanie zobrazowań, a w przyszłości także dokowanie, przechwytywanie, transport, tankowanie czy prowadzenie operacji serwisowych.
RAVEN ma być właśnie takim wielozadaniowym statkiem kosmicznym. W ramach programu zaplanowano trzy misje, z których każda kolejna będzie rozszerzana o nowe funkcjonalności. Pierwsza misja demonstracyjna (DEMO I), planowana na 2029 rok, skoncentruje się na walidacji kluczowych technologii, takich jak zmiana orbity, manewry fazujące, operacje w niewielkiej odległości od innych obiektów oraz wspieranie kontrolowanej deorbitacji.
W szerszej perspektywie technologie rozwijane w ramach projektu RAVEN mają stanowić fundament dla europejskich usług logistycznych w kosmosie oraz działań związanych z bezpieczeństwem i ochroną satelitów. Nowoczesne systemy pozwolą nie tylko na prewencję, ale także aktywne odstraszanie niechcianych gości na orbicie. To szczególnie istotne w kontekście rosnącego znaczenia infrastruktury kosmicznej dla gospodarki, komunikacji i bezpieczeństwa państw.
Jak podkreśla Sergiusz Sawin, CEO PIAP Space, RAVEN to nie tylko pojedyncza misja, ale program budujący w Polsce kompetencje pozwalające samodzielnie rozwijać technologie przyszłej logistyki orbitalnej, serwisowania i ochrony satelitów. Polska ma szansę stać się nie tylko użytkownikiem, ale także dostawcą zaawansowanych technologii kosmicznych na skalę europejską.