Koniec hałaśliwych imprez w polskich miastach? Ministerstwo chce, by gminy zyskały nowe prawa

Ministerstwo Klimatu i Środowiska chce, by gminy mogły ustalać limity hałasu dla organizowanych na terenie gminy imprez. O zajęcie się tą sprawą przez Radę Ministrów będzie wnioskować jeszcze w tym roku.

W maju w warszawskim Wilanowie zorganizowano imprezę techno. Muzyka na terenie muzeum króla Jana III Sobieskiego i w otulinie rezerwatu przyrody Morysin grała do późnych godzin nocnych. I była na tyle głośna, że następnego dnia zrobiło się o niej… bardzo głośno.

Ogromny hałas wywołał lawinę krytycznych komentarzy Warszawiaków. Oburzenie i kontrowersje były na tyle duże, że urząd miasta postanowił wycofać patronat nad cyklem imprez. Odwołano też dwa kolejne wydarzenia w ramach "Let’s make them care", które były zaplanowane w Łazienkach Królewskich i parku Agrykola.

Koszmar mieszkańców w Warszawie. "O 2 w nocy dobijają się do drzwi"

Do tego dyrektor muzeum został zdymisjonowany, a Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Warszawie zawiadomiła policję o możliwym naruszeniu przepisów ochrony przyrody w sąsiedztwie rezerwatu. Zainterweniował również Rzecznik Praw Obywatelskich, prosząc resort środowiska o przyspieszenie prac nad wprowadzeniem nowych przepisów zapobiegających nadmiernemu hałasowi z imprez masowych. I wychodzi na to, że prace te rzeczywiście przyspieszyły.

Ministerstwo Klimatu i Środowiska chce zmiany art. 157 w ustawie Prawo ochrony środowiska. "Zakłada się, że wniosek o wpis projektu ustawy do wykazu prac legislacyjnych Rady Ministrów zostanie złożony w III kwartale br." - pisze Anita Sowińska, wiceszefowa MKiŚ, w odpowiedzi na pismo Rzecznika Praw Obywatelskich.

Jak wyjaśnia Sowińska, zmiana ma polegać na uzupełnieniu prawa o przepisy, które umożliwią radom gmin określanie zasad i warunków organizowania wydarzeń masowych (uroczystości, imprez, zgromadzeń). Warunki te miałyby uwzględniać wymogi ochrony akustycznej, a gminy miałyby je wyznaczać w uchwałach stanowiących akty prawa miejscowego.

Uchwały takie mogłyby określać m.in. obszary objęte ograniczeniami, w tym strefy wymagające szczególnej ochrony akustycznej, takie jak szpitale i domy pomocy społecznej. Przy podejmowaniu decyzji znaczenie miałaby też funkcja terenu, sposób jego zagospodarowania oraz gęstość zaludnienia.

Ponaglanie samorządów

Jednocześnie resort środowiska pracuje nad oceną skutków regulacji.

W związku z tym zwrócił się do 36 dużych miast o przekazanie informacji o miejscach, w których organizowane są imprezy masowe i mogą wymagać uregulowania na poziomie prawa miejscowego. Ministerstwo chce również poznać szacunkową liczbę uchwał, które musiałyby przyjąć samorządy, wraz z kosztami ich przygotowania i uchwalenia.

"Jednocześnie należy wskazać, że dokonanie takich szacunków nie było dotychczas realizowane, co skutkuje wydłużeniem procesu przekazywania danych. Rzetelne i wiarygodne oszacowanie kosztów pozostaje jednak niezbędnym warunkiem przygotowania skutecznych i możliwych do wdrożenia rozwiązań legislacyjnych" - stwierdza Sowińska w piśmie do RPO.

Lata ciszy nad hałasem

Odpowiedź Sowińskiej nieprzypadkowo została skierowana do Marcina Wiącka. Rzecznik Praw Obywatelskich od wielu lat otrzymuje zgłoszenia od mieszkańców skarżących się na hałaśliwe imprezy w miastach. Dlatego od niemal dekady apeluje do rządu o wprowadzenie odpowiednich przepisów. Po imprezie w Wilanowie apel powtórzył.

Z kolei w kwietniu o "pilne działania ograniczające hałas środowiskowy" zawnioskowała Monika Horna-Cieślak, Rzecznik Praw Dziecka. W swoim piśmie do MKiŚ i Ministerstwa Zdrowia zwróciła też uwagę, że obowiązujące w Polsce dopuszczalne normy hałasu są wyższe niż te rekomendowane przez Światową Organizację Zdrowia (WHO).

Horna-Cieślak podkreśliła przy tym, że długotrwała ekspozycja na hałas negatywnie wpływa na zdrowie i rozwój dzieci. "Hałas może prowadzić nie tylko do uszkodzenia słuchu, ale także do zaburzeń psychicznych i problemów zdrowotnych dotyczących całego organizmu" - informuje RPD. Na liście problemów powstających na skutek przewlekłego hałasu wymieniła m.in. pogorszenie koncentracji, wzrost rozdrażnienia, zaburzenia snu oraz podwyższone ryzyko chorób układu krążenia w przyszłości.

Co może MKiŚ?

Warto mieć przy tym na uwadze, że hałas środowiskowy (oddziaływanie imprez na tereny przyległe do miejsca ich organizacji) to szersze zagadnienie, które nie leży w kompetencjach resortu klimatu, lecz zdrowia. Podobnie jest z hałasem rekreacyjnym, związanym z "uczestnictwem w wydarzeniach i aktywnościach czasu wolnego".

"Minister Klimatu i Środowiska nie posiada kompetencji do określania poziomów hałasu bezpiecznych dla zdrowia, wobec czego jego rola w tym obszarze może sprowadzać się, analogicznie jak w przypadku hałasu rekreacyjnego, wyłącznie do aspektów środowiskowych" – tłumaczy Sowińska.

To właśnie dlatego proponowana zmiana regulacji dotyczy ustawy Prawo ochrony środowiska i ma jedynie wzmocnić kompetencje gmin.

Prace w końcu ruszyły

Przez lata sprawę nowych regulacji blokował spór pomiędzy MKiŚ a Ministerstwem Spraw Wewnętrznych i Administracji odnośnie do tego, którą ustawę należy zmienić. Ostatecznie jesienią 2024 r. premier zadecydował, że za kwestie związane z hałasem powinno odpowiadać MKiŚ, które potrzebę zmian przepisów dostrzega już od dawna.

Na skutek tej decyzji rozpoczęto prace nad nowymi regulacjami, które w ostatnim czasie zostały zintensyfikowane. Jak już wspomnieliśmy, wniosek o wpis projektu ustawy do wykazu prac legislacyjnych ma być złożony do końca września.

Z kolei pod koniec 2025 r. Ministerstwo Klimatu i Środowiska zwróciło się do resortu zdrowia o "pilne" opracowanie norm i rekomendacji dotyczących ochrony przed hałasem związanym z imprezami masowymi. Wcześniej resort zorganizował też spotkanie z przedstawicielami Związku Powiatów Polskich, Unii Metropolii Polskich, Związku Województw, Związku Gmin Wiejskich oraz urzędów marszałkowskich. Omawiano na nim oczekiwania lokalnych władz oraz wyniki zleconej przez MKiŚ ekspertyzy o dobrych praktykach w zakresie ochrony środowiska przed hałasem z imprez masowych.

Dziennikarz specjalizujący się w tematyce ekologicznej i klimatycznej. Prowadzi w mediach społecznościowych profil "Dziennikarz dla Klimatu". Współpracuje z Wirtualną Polską oraz portalem Nauka o Klimacie. Autor książki "Recepta na lepszy klimat".

Czytaj cały artykuł u źródła — Wirtualna Polska — Wiadomości