Sejm zdecydował w sprawie naszych oszczędności. Nadchodzi zupełnie nowy podatek
Nowy podatek od oszczędności od 2027 roku. Sejm zdecydował – oto zasady
3 lipca 2026 roku Sejm uchwalił ustawę o Osobistych Kontach Inwestycyjnych (OKI), która została skierowana do Senatu. Jeśli proces legislacyjny przebiegnie zgodnie z planem, OKI ruszą już 1 stycznia 2027 roku. Nowe rozwiązanie ma szczególne znaczenie dla drobnych inwestorów, którym umożliwi uniknięcie podatku Belki. Jednak dla osób inwestujących większe kwoty, korzyści z OKI mogą być mniej oczywiste.
Jak działa OKI i kto skorzysta?
Nowa danina nie obejmie automatycznie wszystkich oszczędności. Będzie dotyczyć wyłącznie środków zgromadzonych na dobrowolnym Osobistym Koncie Inwestycyjnym. Na OKI będzie można gromadzić m.in. akcje, obligacje, jednostki funduszy oraz określone aktywa oszczędnościowe. W przeciwieństwie do IKE czy IKZE, pieniądze z OKI nie będą zamrożone do emerytury – wypłata środków nie zostanie uzależniona od wieku właściciela konta.
Największą zachętą jest zwolnienie z podatku Belki – właściciel OKI nie zapłaci 19 proc. podatku od zysków ze sprzedaży instrumentów, odsetek czy dywidend objętych nowymi zasadami. Jednak po przekroczeniu określonych limitów pojawi się nowy podatek od wartości aktywów.
Limity i stawki podatku na OKI
25 tys. zł – limit dla określonych aktywów oszczędnościowych, takich jak depozyty złotowe i skarbowe obligacje oszczędnościowe;
0,85 proc. – stawka podatku od wartości aktywów w 2027 roku;
31 maja następnego roku – termin rozliczenia i zapłaty podatku.
Podatek Belki nie znika z polskiego systemu – osoby, które nie otworzą OKI, nie będą objęte nową daniną tylko z tytułu posiadania oszczędności.
Jakie są limity zwolnienia?
Najczęściej powtarzana informacja o nowych kontach to „100 tys. zł bez podatku”. W rzeczywistości pełny limit dotyczy tylko kwalifikujących się aktywów inwestycyjnych. Dla części oszczędnościowej preferencja kończy się już przy 25 tys. zł. Nie można połączyć obu kwot i uzyskać 125 tys. zł wolnych od podatku – łączna wartość zwolnienia nie może przekroczyć 100 tys. zł.
Inwestorzy muszą sprawdzać, czy konkretne aktywa spełniają ustawowe warunki preferencji – nie każde aktywo zapisane na OKI automatycznie korzysta ze zwolnienia.
OKI nie tylko dla inwestorów giełdowych
OKI umożliwi także gromadzenie środków pieniężnych i korzystanie z lokat. Konto może być więc atrakcyjne również dla osób, które nie inwestują na giełdzie. Oprocentowanie środków będzie zależało od oferty banku lub innej instytucji prowadzącej konto. Lokaty będą oprocentowane zgodnie z warunkami danego produktu, a wolna gotówka nie musi automatycznie przynosić odsetek.
Podatek od wartości aktywów – kluczowa różnica
Podatek Belki zależy od zysku, natomiast nowy podatek na OKI po przekroczeniu limitów będzie zależał od wartości aktywów. Nawet jeśli inwestycja przyniesie stratę, podatek trzeba będzie zapłacić od średniej wartości aktywów objętych opodatkowaniem.
W 2027 roku stawka podatku wyniesie 0,85 proc. Przykładowo, jeśli inwestor ma średnio 150 tys. zł w kwalifikujących się aktywach, po wykorzystaniu limitu 100 tys. zł, 50 tys. zł będzie objęte podatkiem. Obliczenie: 50 000 zł × 0,85 proc. = 425 zł podatku. Przy portfelu o wartości 200 tys. zł, opodatkowane byłoby 100 tys. zł, co daje 850 zł daniny.
Kiedy OKI się opłaca?
Nowy system najbardziej premiuje inwestycje przynoszące wyższe zyski. Podatek Belki wynosi 19 proc. od zysku, a podatek od wartości aktywów na OKI – 0,85 proc. od wartości przekraczającej limit. Przy stopie zwrotu około 4,5 proc. rocznie, oba podatki są zbliżone.
Przy 3 proc. zysku podatek Belki to 570 zł, a podatek od aktywów – 850 zł;
Przy 5 proc. zysku podatek Belki to 950 zł, a podatek od aktywów – 850 zł;
Przy 10 proc. zysku podatek Belki to 1900 zł, a podatek od aktywów – 850 zł.
Im wyższa stopa zwrotu, tym korzystniejsze może być OKI. Przy niskich zyskach lub stracie przewaga nowego konta znika.
Stawka podatku w kolejnych latach
W 2027 roku stawka wynosi 0,85 proc., ale w kolejnych latach będzie powiązana ze stopą referencyjną Narodowego Banku Polskiego. Stawka podatku ma odpowiadać 19 proc. stopy referencyjnej NBP z 31 października poprzedniego roku, z zachowaniem ustawowego minimum. W okresie spadku stóp procentowych nowa danina również powinna maleć, a przy wyższych stopach – rosnąć.
Dla kogo OKI będzie korzystne?
Najprostsza sytuacja dotyczy drobnych inwestorów, których aktywa mieszczą się w ustawowych limitach – mogą oni uniknąć zarówno podatku Belki, jak i podatku od wartości aktywów. Nowe konto może być szczególnie interesujące dla osób regularnie inwestujących w akcje, obligacje lub fundusze i liczących na stopę zwrotu wyższą niż kilka procent rocznie.
Ostrożność powinny zachować osoby z portfelami narażonymi na duże wahania, chcące trzymać na OKI głównie bezpieczne oszczędności lub kupujące aktywa niespełniające warunków zwolnienia.
Rozliczenie podatku – nowe obowiązki dla podatników
Instytucja finansowa prowadząca OKI przekaże właścicielowi konta informacje potrzebne do rozliczenia. Podatnik sam złoży zeznanie za pośrednictwem e-Urzędu Skarbowego. Zeznanie o średniej wartości aktywów i wysokości należnego podatku trzeba będzie składać od 15 marca do 31 maja następnego roku. Do 31 maja należy także zapłacić daninę.
Pierwsze pełne rozliczenie za 2027 rok przypadnie na 2028 rok. Dla wielu osób oznacza to nowy obowiązek, gdyż dotychczas podatek był automatycznie pobierany przez bank. Odpowiedzialność za roczne rozliczenie pozostanie po stronie podatnika.
Podstawa prawna
Ustawa o osobistych kontach inwestycyjnych została uchwalona przez Sejm 3 lipca 2026 roku – druk senacki nr 779.
źródło: gazetaprawna.pl