Niemcy. W Münster powstał wydział teologii islamskiej
Kampus religii powstaje na Uniwersytecie w Münster Zdjęcie: Uni Münster – Linus Peikenkamp W Münster w zachodnich Niemczech trwają prace nad „kampusem religii”, który powstaje przy tutejszym uniwersytecie. Jego otwarcie zaplanowano na 2027 rok. W nowym budynku mieścić się będą wydziały teologii katolickiej, ewangelickiej i islamskiej, a także nauki o religii.
Za islamem oświeconym
Utworzenie wydziału to kamień milowy: po raz pierwszy w Niemczech i w Europie na państwowej uczelni wyższej powstał samodzielny wydział teologii islamskiej.
– Mam zaszczyt uczestniczyć w tej wyjątkowej historii – mówi naukowiec Mouhanad Khorchide w rozmowie z DW. Jak podkreśla, „po 15 latach ciężkiej pracy na Uniwersytecie w Münster napełnia go to głęboką wdzięcznością”.
Jednocześnie 54-latek mówi o ogromnej odpowiedzialności. „Chcemy wykorzystać tę wyjątkową szansę i opowiadać się za islamem otwartym na świat i oświeconym”. Jego zdaniem będzie to miało oddziaływanie w całej Europie, ale także w świecie islamskim.
Dla Khorchide’a 1 lipca wiele się zmieniło – nawet jeśli nadal pracuje w tymczasowych pomieszczeniach uniwersyteckich w pobliżu katedry św. Pawła w Münster. Socjolog i pedagog religijny pełnił do tej pory funkcję dyrektora Centrum Teologii Islamskiej (ZIT). Teraz jest dziekanem-założycielem, a więc pierwszym dziekanem nowego wydziału.
Teologia islamska jako odrębny wydział
Przekształcenie centrum w oddzielny wydział nadaje teologii islamskiej inną pozycję na uniwersytecie i ma znaczenie z punktu widzenia polityki naukowej. Dotychczas ZIT był zależny od „prawdziwego” wydziału. Teraz teologia islamska ma uprawnienia do nadawania stopni doktorskich i habilitacyjnych – ułatwia to profesorom budowanie własnego grona studentów o szerokim zasięgu oddziaływania. Ułatwi to również pozyskiwanie środków zewnętrznych na badania naukowe.
W przyszłości ponad 500 studentów
Khorchide wspomina początki ZIT w 2012 roku, kiedy centrum tworzyło 15 studentów i trzech pracowników. W przyszłości spodziewa się ponad 500 studentów. Już teraz kadra liczy ośmiu profesorów oraz ponad 50 pracowników.
Dziekan nie martwi się o zainteresowanie studiami. W Niemczech w szkołach publicznych wprowadzane jest nauczanie religii islamskiej w szkołach publicznych. Sama Nadrenia Północna-Westfalia potrzebuje nawet trzech tysięcy nauczycieli – a ma ich około 330. To konkretna perspektywa zawodowa.
Od 2027 roku Khorchide chce uruchomić studia magisterskie na kierunku „Islam i praca socjalna”. Jak twierdzi, również w tej dziedzinie widać duże zapotrzebowanie i wskazuje na takie obszary jak praca z młodzieżą, opieka szpitalna oraz opieka nad osobami starszymi.
Przeciwko ekstremizmowi
W wytycznych wydział zobowiązuje się do godzenia wiary z demokracją , przestrzegania naukowego i współczesnego podejścia do Koranu oraz do dialogu międzyreligijnego.
Ponadto wyraźnie dystansuje się wobec ekstremizmu, antysemityzmu i islamizmu. „Opowiadamy się przeciwko wszelkim formom przemocy i ideologizacji motywowanych religią” – czytamy w wytycznych.
Meczety będą wzywać do modlitwy
To view this video please enable JavaScript, and consider upgrading to a web browser that supports HTML5 video
Khorchide jest pod wrażeniem zainteresowania, jakie spotyka go od momentu ogłoszenia powstania nowego wydziału. Informowały o tym nawet media w Afryce i Azji.
Wymienia Indonezję, kraj o największej populacji muzułmańskiej na świecie. Z tego kraju zgłaszają się osoby, które są mniej zainteresowane studiami licencjackimi lub magisterskimi, a bardziej doktoratem. „Ponieważ właśnie takiego islamu pragną. Ludzie tęsknią za islamem otwartym na świat”, jak mówi. Dzięki temu Münster może w dłuższej perspektywie wywierać wpływ na dyskusję dotyczącą rozwoju islamu.
Münster i Sarajewo
– Münster zawsze miał silną pozycję w dziedzinie teologii – mówi Norbert Robers, rzecznik prasowy uniwersytetu, w rozmowie z DW. Teraz po raz pierwszy obie konfesje chrześcijańskie oraz teologia islamska znajdą się pod jednym dachem, ze wspólną biblioteką i stołówką. „Ma to ogromną wartość symboliczną”.
Münster oferuje tym samym pierwszy wydział teologii islamskiej w Europie Zachodniej oraz pierwszy w całej Europie na państwowej uczelni wyższej; w Sarajewie od dłuższego czasu istnieje wydział, który jednak nie jest powiązany z systemem państwowym.
Robers docenia również pracę profesorów. Zwłaszcza Khorchide oraz filozof religii i islamista Ahmad Milad Karimi mają „niezwykle rozległe kontakty międzynarodowe”. Świadczy o tym na przykład popyt na staże i wymianę akademicką.
Kamień milowy
Rzecznik uniwersytetu zwraca uwagę, że obecny krok wydaje się „czystym aktem administracyjnym”, a mimo to ma istotną moc prawną. Na inaugurację zaplanowano uroczystość, która odbędzie się 24 września w auli uniwersyteckiej.
Polityczka CDU Annette Schavan, która była ministrą edukacji w latach 2005–2013 i przyczyniła się do wprowadzenia teologii islamskiej na niemieckich uniwersytetach, nazywa obecny krok „kamieniem milowym”. Otwarcie Wydziału Teologii Islamskiej oznacza „wzmocnienie teologii naukowej jako całości” – napisała na portalu kolońskiej stacji radiowej Domradio. „Wydział ten zyska rozgłos w całej Europie”.
Artykuł ukazał się pierwotnie na stronach Redakcji Niemieckiej DW.