Koniec z bezkarnymi zarządcami? Rząd chce wprowadzić nowe kary i publiczny rejestr

Właściciele mieszkań we wspólnotach mieszkaniowych mogą zyskać nowe narzędzia do sprawdzania zarządców nieruchomości. Rząd chce utworzyć publiczny rejestr osób wykonujących ten zawód, przywrócić system odpowiedzialności zawodowej i wprowadzić surowe sankcje za naruszenie przepisów. Na razie są to propozycje zawarte w projekcie ustawy.

Ministerstwo Rozwoju i Technologii przygotowało projekt zmian w ustawie o gospodarce nieruchomościami (UD438). Projekt jest próbą odwrócenia zmian wprowadzonych ponad dekadę temu. W 2014 r. zrezygnowano z państwowych licencji dla zarządców nieruchomości i zlikwidowano system odpowiedzialności zawodowej. Zdaniem autorów projektu obecne przepisy nie pozwalają skutecznie weryfikować kompetencji osób wykonujących ten zawód, dlatego proponują utworzenie centralnego rejestru i przywrócenie nadzoru zawodowego.

Skargi na zarządców nieruchomości. Rząd wskazuje powody zmian

Autorzy projektu wskazują, że obecnie praktycznie jedynymi formalnymi wymogami wobec zarządcy nieruchomości są prowadzenie działalności gospodarczej, zawarcie umowy z właścicielem nieruchomości oraz posiadanie obowiązkowego ubezpieczenia OC. Nie istnieje natomiast jednolity system weryfikacji kompetencji ani państwowy rejestr osób wykonujących ten zawód.

W uzasadnieniu podkreślono również, że do ministerstwa trafiają skargi dotyczące jakości usług świadczonych przez niektórych zarządców. Wśród najczęściej zgłaszanych problemów wymieniono np.: utrudnianie dostępu do dokumentacji finansowej, tworzenie nierzetelnych planów gospodarczych, brak odpowiedzi na pytania właścicieli lokali, odrzucanie inicjatyw zgłaszanych przez mieszkańców.

Zdaniem projektodawców obecny system sprawia, że osoby niezadowolone z działań zarządcy często mogą dochodzić swoich praw jedynie przed sądem, co wiąże się z kosztami i długim czasem oczekiwania na rozstrzygnięcie.

Centralny Rejestr Zarządców Nieruchomości. Kto będzie mógł wykonywać zawód?

Jedną z najważniejszych zmian ma być utworzenie Centralnego Rejestru Zarządców Nieruchomości prowadzonego przez ministra właściwego do spraw budownictwa. Projekt zakłada, że wykonywanie zawodu będzie możliwe wyłącznie po uzyskaniu wpisu do tego rejestru . Aby go otrzymać, kandydat będzie musiał złożyć wniosek, wnieść opłatę oraz spełnić określone warunki, w tym posiadać pełną zdolność do czynności prawnych i spełnić wymóg niekaralności za określone przestępstwa.

Publiczny rejestr zarządców nieruchomości. Jakie dane będą dostępne?

Rejestr ma być publicznie dostępny na stronie internetowej ministerstwa. Projekt przewiduje, że w Centralnym Rejestrze Zarządców Nieruchomości znajdą się m.in. informacje o posiadanym ubezpieczeniu OC oraz dane o podmiotach, na rzecz których zarządca świadczy usługi. Zarządcy będą również zobowiązani do bieżącego aktualizowania tych informacji.

Jak będzie wyglądać odpowiedzialność zawodowa zarządców nieruchomości?

Ponadto przywrócony ma zostać system odpowiedzialności zawodowej . Postępowania mają być prowadzone przez ministra właściwego do spraw budownictwa, a sprawami zajmie się specjalnie powołana Komisja do spraw Odpowiedzialności Zawodowej Zarządców Nieruchomości.

Co do zasady postępowanie będzie wszczynane na wniosek strony umowy o zarządzanie nieruchomością po wniesieniu opłaty. W wyjątkowych przypadkach minister będzie mógł wszcząć je z urzędu. Skarżący ma być stroną postępowania, co - według projektu - ma ułatwić także polubowne rozwiązywanie sporów.

Jakie kary grożą zarządcom nieruchomości według projektu?

Jeżeli zarządca dopuści się naruszenia przepisów, projekt przewiduje możliwość zastosowania jednej lub kilku sankcji. W katalogu kar znalazły się:

upomnienie,

nagana,

czasowe wykreślenie z rejestru,

całkowity zakaz wykonywania zawodu,

kara pieniężna do sześciokrotności przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej, która będzie mogła zostać orzeczona także łącznie z innymi karami.

Dodatkowo projekt zakłada możliwość nałożenia administracyjnej kary pieniężnej do 50 tys. zł m.in. za podawanie nieprawdziwych informacji w rejestrze lub ich nieaktualizowanie. Sankcje mają również grozić za wykonywanie czynności zarządcy bez wymaganego wpisu do rejestru.

Kiedy nowe przepisy dla zarządców nieruchomości mogą wejść w życie?

Na razie są to wyłącznie założenia. Projekt został wpisany do wykazu prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów, a jego przyjęcie przez rząd planowane jest na IV kwartał 2026 r. Ostateczny kształt przepisów może jeszcze ulec zmianie w toku procesu legislacyjnego.

Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.

Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.

Wpisz adres e-mail wybranej osoby, a my wyślemy jej bezpłatny dostęp do tego artykułu

Czytaj cały artykuł u źródła — Prawo Gospodarka Gazeta Prawna (gnews)