
16 lipca 1990 r. przyjęto w Kijowie Deklarację suwerenności państwowej Ukrainy, która zakładała m.in. pierwszeństwo prawa ukraińskiego przed sowieckim. 24 sierpnia 1991 r. ogłoszono Deklarację niepodległości. Referendum w sprawie niepodległości odbyło się 1 grudnia 1991 r. Ponad 90 proc. głosujących poparło istnienie niepodległej Ukrainy. Tydzień później zawarto układ białowieski, na mocy którego przestał istnieć Związek Sowiecki jako podmiot prawa międzynarodowego. W rezultacie Ukraińcy nie tyle odzyskali niepodległe państwo, ile uzyskali państwo, którego nigdy przedtem nie posiadali, poza efemerydalnymi bytami w latach 1917–1921.