"Pomyśleć, że był odznaczony". Zełenski i flaga, która zastanawia
Spór między Polską a Ukrainą się pogłębia. Po tym, jak prezydent Karol Nawrocki odebrał Wołodymyrowi Zełenskiemu Order Orła Białego za nadanie ukraińskiej jednostce wojskowej imienia "Bohaterów UPA", prezydent Ukrainy stwierdził , że "widzi w tym wyłącznie proces wyborczy". Dodał, że "prezydent Karol Nawrocki walczy o pozycję swojej partii wobec premiera (Donalda) Tuska", dlatego "to ich wewnętrzna sprawa". Nawrocki, zapytany o te słowa przez dziennikarkę TVN24 , odparł: "Spór nie dotyczy wewnętrznej polityki Polski. Wszyscy patrioci rozumieją, ile zbrodni ukraińscy nacjonaliści dokonali na ziemiach Polski, jak były to dramatyczne chwile".
Tę napiętą już atmosferę podgrzewają posty w mediach społecznościowych, których autorzy - za pomocą fake newsów - potęgują antyukraińskie nastroje wśród Polaków. Opisywaliśmy już takie przykłady, lecz tego typu przekazów w ostatnich dniach przybywa.
FAŁSZ"Przeszkadza im polski cmentarz". To nagranie pojawiło się nie bez powodu teraz
Tak więc internauci rozpowszechniają teraz film z Wołodymyrem Zełenskim, na którym oglądamy, jak podpisuje on flagę wręczoną mu przez ukraińskiego wojskowego. W komentarzu do filmu informuje się, że lew widoczny na fladze to symbol 14. Dywizji Grenadierów Waffen SS (zwanej potocznie SS Galizien), której członkowie podczas drugiej wojny światowej mordowali Polaków i Żydów we wschodniej Polsce. Jednostka została utworzona w 1943 roku we Lwowie przez III Rzeszę i składała się z ukraińskich ochotników.
Film ten masowo udostępniano głównie na Facebooku 21 i 22 czerwca, czyli kilka dni po odebraniu Zełenskiemu Orderu Orła Białego. "Tutaj Zełenski podpisuje flagę 14 Dywizji Waffen-SS 'Galizien'. (ochotniczej ukraińskiej dywizji grenadierów SS)"; "Proponuję powiesić to ukrainskie płutno na ambasadzie upa w Warszawie"; "Pomyśleć, że ten człowiek był odznaczony Orderem Orła Białego" - pisali anonimowi użytkownicy, załączając nagranie (pisownia wszystkich postów oryginalna) .
Według fałszywego przekazu Zełenski miał podpisać flagę jednostki, która mordowała Polaków i ŻydówŹródło zdjęcia: Facebook/X W serwisie X tylko jeden wpis z tym filmem i opisem o SS Galizien wyświetliło prawie 100 tys. osób. Pod nim są komentarze niemal wyłącznie krytykujące ten rzekomy ruch Zełenskiego. "Prawdziwym Polakom nie trzeba tego tłumaczyć. Zawsze tak było z ukrami!"; "No i jak widac zełeński kazdego dnia udowadnia, że putin miał racje"; "Wczoraj podpisywał czy zanim Dudu dał mu medal ?" - pisali internauci. Z jaką intencją niektóre z tych komentarzy powstały, pokazuje np. ten: "Zaczynam mocno kibicować Putinowi".
Prawdopodobnie dla osiągnięcia takich reakcji akurat teraz wyciągnięto materiał, który już kiedyś został wykorzystany do stworzenia fake newsa.
Nie ta flaga, nie ta jednostka
Podpisana przez prezydenta Zełenskiego flaga nie jest bowiem symbolem dywizji SS Galizien. To flaga współczesnej ukraińskiej jednostki: 103. Samodzielnej Brygady Wojsk Obrony Terytorialnej Sił Zbrojnych Ukrainy. Wołodymyr Zełenski podpisał ją podczas spotkania z żołnierzami tej jednostki w październiku 2023 roku w obwodzie charkowskim.
Ten moment widać zarówno na zdjęciach, jak i w nagraniach z wizyty zamieszczonych na oficjalnej stronie ukraińskiego prezydenta. "Podczas służbowego pobytu w obwodzie charkowskim prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski złożył wizytę 103. Samodzielnej Brygadzie Wojsk Obrony Terytorialnej Sił Zbrojnych Ukrainy (...) Od początku pełnoskalowej inwazji rosyjskiej 103. Samodzielna Brygada Wojsk Obrony Terytorialnej wykonuje misje bojowe, w szczególności w ramach zgrupowania operacyjno-taktycznego 'Łymań'" - przekazano w relacji.
Jednostka, której flagę podpisał Zełenski, nie ma związku z SS GalizienŹródło zdjęcia: president.gov.ua Sprawę flagi dało się łatwo zmanipulować, ponieważ symbolem ukraińskiej jednostki pochodzącej z Lwowa jest żółty lew na niebieskim tle, który może być mylony z symbolem SS Galizien. Przy ich porównaniu nietrudno znaleźć jednak różnice: lew na obu emblematach wygląda inaczej i tylko wokół jednego umieszczono trzy korony.
Różnice w symbolice brygady obwodu lwowskiego i dywizji SS Galizien są istotne Kryzys Polska-Ukraina. Fake news ten sam, sytuacja inna
Antyukraiński przekaz na podstawie filmu z podpisywaniem flagi powstał zaraz po spotkaniu Zełenskiego z przedstawicielami jednostki. W październiku i listopadzie 2023 roku udostępniano go z fałszywym opisem między innymi po angielsku i francusku. Bo trzeba pamiętać, że teza o Ukraińcach-faszystach jest jedną z głównych w rosyjskiej propagandzie i już na długo przed wybuchem wojny kremlowskie ośrodki wpływu robiły wszystko, by przykleić "faszystowską" łatkę ukraińskiemu narodowi.
"Dyplomatyczny błąd" Zełenskiego. Światowe media komentują
Film z fałszywą narracją wrócił także w listopadzie 2024 roku, kiedy udostępniono go na profilu partii KORWiN, której prezesem był Janusz Korwin-Mikke. "Na nagraniu Prezydent Ukrainy podpisuje flagę SS-Galizien. SS-Galizien działa całkowicie legalnie na Ukrainie. Kult morderców Polaków i propaganda nazistowska na Ukrainie trwa" - można było czytać wtedy w polskiej sieci.
Wówczas ten fake news weryfikowały portale fact-checkingowe, w tym Konkret24 . Teraz jednak, wykorzystując sprawę nadania ukraińskiej jednostce imienia "Bohaterów UPA", autorzy dezinformacji znowu sięgnęli po nagranie, które "wpisuje się" w trwający polsko-ukraiński spór. To typowa metoda w dezinformacji - przestrzegamy, by nie poddawać się takim działaniom i mieć ograniczone zaufanie do tego typu polaryzujących przekazów.