Być albo nie być. Stowarzyszenia mogą być gwoździem do trumny PiS

Jarosław Kaczyński postawił sprawę jasno: albo pełna kontrola nad aktywnością polityków PiS, albo rozłam w partii. Zakaz tworzenia własnych stowarzyszeń to nie tylko walka o jedność, przede wszystkim o pieniądze. - Prowadzenie działalności politycznej poza sprawozdawczością partyjną to dla PKW powód do odebrania subwencji - mówi Wirtualnej Polsce mec. Krzysztof Izdebski.

• Jeśli stracimy finansowanie, to będzie koniec PiS-u - te słowa, według ustaleń Wirtualnej Polski, padły z ust Jarosława Kaczyńskiego podczas zamkniętego spotkania przy Nowogrodzkiej. Prezes partii zarządził bezwzględną walkę z "wewnętrznym rozbiciem", a na celownik wziął stowarzyszenia i fundacje zakładane przez prominentnych polityków ugrupowania.

Zdaniem Krzysztofa Izdebskiego, dyrektora ds. rzecznictwa Fundacji im. Stefana Batorego, obawy prezesa PiS mają silne uzasadnienie prawne. Chodzi o to, by Państwowa Komisja Wyborcza (PKW) nie mogła powiązać faktów prowadzenia kampanii lub działań politycznych z pieniędzmi płynącymi spoza oficjalnego konta partii.

• Chodzi o powiązanie faktu prowadzenia działalności politycznej przez partię w formie innej niż partia czy komitet wyborczy - wyjaśnia Izdebski w rozmowie z WP. - Mamy tu do czynienia z podobnym mechanizmem, jak przy słynnych piknikach wojskowych z 2023 r. Udział liderów partii w wydarzeniach finansowanych z innych źródeł to korzyść majątkowa przekazywana politykom poza głównym nurtem sprawozdawczości - zaznacza.

• Nawiązując do wspominanych pikników, były one wykorzystywane jako wiece wyborcze PiS, w których brał udział sam Kaczyński.

Komentarz do wypowiedzi Czarnka

Ekspert podkreśla, że ustawa o partiach politycznych i Kodeks wyborczy są w tej kwestii jednoznaczne. - Partia nie może przyjmować korzyści majątkowych z zewnątrz. Działalność taka jak chociażby kongres Morawieckiego, organizowana przez poszczególnych polityków, ma de facto charakter polityczny i partyjny. To dodatkowe finansowanie ich potencjalnej kampanii, a tym samym całej partii - punktuje prawnik.

Lekcja z przeszłości. Pieniądze na przyszłość

Dla PiS stawka - jak twierdzi Kaczyński - jest wręcz "być albo nie być". Partia miała nie lada problem z następstwami decyzji PKW dotyczącej kampanii z 2023 r., która mocno uderzyła w jej finanse. Nowy zakaz ma zapobiec powtórce tego scenariusza w nadchodzących cyklach wyborczych.

• To jest walka raczej o przyszłe pieniądze niż o te obecne - ocenia Izdebski. - Omijanie przepływów finansowych i prowadzenie działań poza funduszem komitetu wyborczego to prosta droga do pozbawienia subwencji oraz konieczności zwrotu dotacji za kampanię - wskazuje rozmówca Wirtualnej Polski.

Co dalej z Morawieckim?

Choć zakaz dotyczy wszystkich, w kuluarach najgłośniej mówi się o inicjatywach Mateusza Morawieckiego. Jego aktywność poza ścisłymi strukturami partii mogłaby zostać zinterpretowana jako budowanie własnego zaplecza finansowego i politycznego.

• To jest ryzykowna konstrukcja, choć w polskiej polityce nie jest wyjątkowa - zauważa Izdebski. - Można przypuszczać, że oprócz kwestii prawnych o decyzji Kaczyńskiego zdecydowały też czynniki czysto polityczne - dodaje.

Dziennikarz Wirtualnej Polski, związany z redakcją od sierpnia 2021 roku. Wcześniej pracował w agencji informacyjnej Reuters. Zainteresowany polityką polską i niemiecką. Z Trójmiastem związany od czasów studiów.

Czytaj cały artykuł u źródła — Wirtualna Polska — Wiadomości