Politechnika Lubelska nadal patentowym liderem
Politechnika Lubelska przed Politechniką Rzeszowską im. Ignacego Łukasiewicza i Politechniką Warszawską – to uczelnie z największą liczbą patentów udzielonych w 2025 roku. Spośród 2242 przyznanych patentów aż 2/3 to wynalazki powstałe w szkołach wyższych, instytutach badawczych i jednostkach Polskiej Akademii Nauk. Jak co roku Urząd Patentowy RP przygotował raport podsumowujący innowacyjną aktywność firm i podmiotów sektora akademickiego działających w Polsce . W 2025 roku liczba wszystkich zgłoszeń do UPRP dokonanych w trybie krajowym i międzynarodowym wyniosła 34 618, tj. o prawie 9% więcej niż za poprzednich 12 miesięcy. W tym portoflio więcej niż połowę stanowiły zgłoszenia znaków towarowych (18 763, +18%). Oprócz tego wpłynęły 3453 zgłoszenia wynalazków – to dokładnie tyle samo co w 2024 roku. Odnotowano również 683 zgłoszenia wzorów użytkowych. W tych dwóch ostatnich kategoriach najwięcej wniosków pochodziło z sektora gospodarki (37,5%), ale niewiele mniej (36%) – ze szkół wyższych. Jeśli jednak uwzględnić cały sektor nauki, obejmujący uczelnie (1321 zgłoszeń), instytuty badawcze (195) oraz jednostki naukowe PAN (98), okaże się, że w zgłoszeniach przoduje właśnie akademia (44,3%). Z jednej strony cieszy fakt, że w coraz bardziej wymagających realiach gospodarczych nasi innowatorzy utrzymują stałą aktywność. Z drugiej – musimy otwarcie postawić diagnozę, dlaczego nie notujemy tu dynamicznych wzrostów. Klucz do zrozumienia tej sytuacji tkwi w dwóch zjawiskach. Po pierwsze, obserwujemy wyraźną ewolucję podejścia, czyli rezygnację, mówiąc kolokwialnie, z pogoni za liczbą patentów na rzecz ich jakości. Twórcy i przedsiębiorcy coraz rzadziej zgłaszają rozwiązania o marginalnym znaczeniu rynkowym, skupiając się na technologiach o rzeczywistym potencjale biznesowym. Po drugie, polscy przedsiębiorcy coraz odważniej korzystają z procedur międzynarodowych (PCT) oraz europejskich (EPO), co sprawia, że część ich aktywności przenosi się poza krajowy rejestr – tłumaczy dr hab. Ewa Skrzydło-Tefelska, prezes Urzędu Patentowego RP. Wyraźny wzrost odnotowano w liczbie udzielonych patentów. W 2025 r. przyznano 2283 patenty na wynalazki oraz 490 praw ochronnych na wzory użytkowe. Oznacza to wzrost o 12%. Analiza danych wskazuje, że na sektor nauki przypada 66% patentów (szkoły wyższe – 1246, instytuty badawcze – 170, jednostki naukowe PAN – 63). To ponad dwukrotnie więcej niż w przypadku podmiotów sektora gospodarki (28%). W sektorze akademickim tradycyjnie już dominują uczelnie techniczne. Pierwsze miejsce od lat utrzymuje Politechnika Lubelska, która podobnie jak w ubiegłym roku wyprzedziła Politechnikę Rzeszowską im. Ignacego Łukasiewicza. Obie zanotowały w ub.r. trzycyfrową liczbę patentów (odpowiednio 128 i 108). Inżynierowie z Lublina już piąty rok z rzędu dzierżą pałeczkę lidera. Na trzecie miejsce wskoczyła Politechnika Warszawska (81), spychając z podium Politechnikę Śląską (70). W czołówce znalazły się także: Politechnika Łódzka (64), Zachodniopomorski Uniwersytet Technologiczny (60), Politechnika Wrocławska (57), Akademia Górniczo-Hutnicza w Krakowie (50). W pierwszej dziesiątce jest tylko jedna uczelnia nietechniczna – Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu na 9 miejscu (46 patentów). Pierwszą „dziesiątkę” zamyka Politechnika Poznańska (44). Spoza szkół wyższych najwyżej uplasował się Instytut Nafty i Gazu – Państwowy Instytut Badawczy (na 22 miejscu z 20 patentami). Najwięcej decyzji o objęciu ochroną patentową dotyczyło wynalazków z dziedziny chemii wysokogatunkowych związków organicznych (148), inżynierii lądowej oraz innych maszyn specjalistycznych (po 142) i technologii medycznych (139). Na miano najbardziej innowacyjnych województw zasłużyły w ubiegłym roku: mazowieckie (375 patentów), małopolskie (259), śląskie (250) i lubelskie (239). Na koniec grudnia w Polsce pozostawało w mocy 366 787 praw wyłącznych na przedmioty własności przemysłowej, w tym m.in. 15 601 patentów na wynalazki, 2869 praw ochronnych na wzory użytkowe i 98 tys. patentów europejskich. MK