Zwolnienia lekarskie w UE. Niemcy w górnej części stawki
Niemcy są w europejskiejh czołówce pod względem liczby L4Zdjęcie: Zoonar/picture alliance Czy mieszkańcy Niemiec częściej niż inni Europejczycy biorą zwolnienia lekarskie? Tę kwestię zbadał w 2025 roku Instytut Badań nad Zdrowiem i Sprawami Społecznymi (IGES) na zlecenie kasy chorych DAK.
Czy dane z UE są porównywalne?
Na pierwszy rzut oka dane Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD) sugerują, że tak. Według IGES w 2022 roku na pierwszym miejscu znalazły się Niemcy, gdzie zarejestrowano 24,9 dnia absencji chorobowej. Kolejne miejsca zajęły Czechy – 19,2 dnia, Norwegia – 18,8 dnia oraz Luksemburg – 18,6 dnia. Na końcu zestawienia znalazły się Portugalia – 8,5 dnia, Wielka Brytania – 5,7 dnia oraz Turcja – 3,2 dnia.
Według badania IGES dane te nie nadają się jednak do porównywania poszczególnych systemów, ponieważ OECD pozyskuje je z różnych źródeł krajowych. Zasadniczy problem polega na tym, że na liczbę zarejestrowanych dni absencji wpływają krajowe przepisy określające sposób mierzenia niezdolności do pracy.
Niemcy, obok Estonii , Łotwy i Polski, należą do nielicznych krajów europejskich, które bardzo dokładnie rejestrują dni absencji chorobowej za pomocą ustawowo obowiązkowego elektronicznego systemu zgłaszania niezdolności do pracy (eAU). Zgodnie z ustawą o zachowaniu prawa do wynagrodzenia pracownik w Niemczech musi przedstawić zaświadczenie lekarskie najpóźniej w czwartym dniu choroby. Pierwsze dni nieobecności mogą więc nie zostać ujęte w statystykach.
Dlaczego Polska tyje?
To view this video please enable JavaScript, and consider upgrading to a web browser that supports HTML5 video
Inne badania do takich porównań?
Tak. W ramach Europejskiego Badania Siły Roboczej (European Labour Force Survey) gospodarstwa domowe pytane są również o okresy nieobecności w pracy. W 2024 roku Niemcy, z wynikiem 3,6 tygodnia nieobecności rocznie, znalazły się w górnej części europejskiej stawki . Na czele uplasowały się Norwegia – 5,9 tygodnia, Finlandia – 5 tygodni oraz Hiszpania – 4,9 tygodnia. Najniższe wyniki odnotowano w Bułgarii – 0,4 tygodnia, Grecji – 0,2 tygodnia oraz Rumunii – 0,1 tygodnia.
Dane te są bardziej porównywalne pod względem okresu, którego dotyczą, ale także w tym przypadku pojawia się istotny problem . W poszczególnych państwach obowiązują różne zasady zachowania prawa do wynagrodzenia w czasie choroby, a tym samym różne jest podejście do dnia nieobecności spowodowanej chorobą. Według IGES w Estonii, Francji, Portugalii, Hiszpanii i na Łotwie obowiązuje okres karencji wynoszący od jednego do trzech dni. W tym czasie pracownikowi nie przysługuje wynagrodzenie.
Czy niemiecki system jest bardzo hojny?
Tak, ponieważ zapewnia wysoki poziom zabezpieczenia oraz długie okresy pobierania świadczeń. Niemcy nie są jednak pod tym względem wyjątkiem. W siedmiu krajach europejskich pracownicy stosunkowo długo zachowują prawo do wynagrodzenia wypłacanego przez pracodawcę podczas nieobecności spowodowanej chorobą . W Niemczech jest to sześć tygodni, w Luksemburgu 77 dni, a w Holandii 104 tygodnie, przy czym pracownik otrzymuje tam od 70 do 100 procent wynagrodzenia. Znacznie krócej wynagrodzenie wypłacane jest na przykład w Bułgarii – przez trzy dni, Irlandii – maksymalnie przez pięć dni w roku, oraz Rumunii – przez pięć dni.
Cyfrowy detoks podbija Europę. Oddają telefony do „hotelu”
To view this video please enable JavaScript, and consider upgrading to a web browser that supports HTML5 video
Różnice między krajami dotyczą również okresu pobierania zasiłku chorobowego wypłacanego przez instytucje ubezpieczeń społecznych. Według analizy IGES stosunkowo długie okresy wypłaty świadczeń występują, oprócz Niemiec, także w Portugalii, Irlandii, Belgii i Finlandii. Wysokość świadczenia w Europie wynosi od 50 do 80 procent średniego dochodu. W Niemczech osoby objęte ustawowym ubezpieczeniem zdrowotnym otrzymują 70 procent wynagrodzenia brutto przez okres do 78 tygodni.
Niemcy na tle wszystkich różnic
Po przeanalizowaniu wszystkich danych Instytut Badań nad Zdrowiem i Sprawami Społecznymi nie uznał Niemiec za europejskiego lidera pod względem zwolnień lekarskich . Eksperci umieszczają Republikę Federalną Niemiec w górnej części europejskiej stawki.
Z analizy wynika również, że ze względu na znaczne różnice między krajowymi systemami dane dotyczące absencji w pracy mają jedynie ograniczoną przydatność w debacie o reformach.
(DPA/jak)